Reel efektif döviz kuru nedir?
Reel efektif döviz kuru, bir para biriminin ticaret ortaklarının paralarına karşı değerini ticaret ağırlıkları ve göreli fiyat düzeyleriyle birlikte ölçen endekstir. Tek bir ikili kur değildir.
Hesap mantığı
1. Nominal efektif kur Önce farklı ticaret ortaklarının döviz kurları seçilen ağırlıklarla bir araya getirilir. Ağırlıklar ticaret yapısı değiştikçe güncellenebilir. 2. Fiyat düzeltmesi Yurt içi fiyat veya maliyet değişimi karşı ülkelerle karşılaştırılarak nominal gösterge reel hale getirilir. Kullanılan TÜFE, ÜFE veya birim işgücü maliyeti sonucu değiştirebilir. 3. Endeks ve baz REER bir endekstir; seçilen baz dönem seviyesi mekanik olarak belirler. Endeksin 100 üstünde olması tek başına “adil değer” üzerinde olduğu anlamına gelmez. 4. Yön Endeksin yükselmesi çoğu tanımda reel değerlenmeye işaret eder. Kullandığınız kurumun yön tanımını ve yöntem notunu doğrulayın.
Yorum sınırları
5. Rekabet gücü Reel değerlenme fiyat rekabetini etkileyebilir; kalite, verimlilik, enerji girdisi ve tedarik zinciri de ihracatı belirler. 6. Anlık kur değil Günlük döviz kuru değişimini aynı gün reel efektif endekse eşitlemeyin. Ağırlıklar, fiyat verisinin dönemi ve revizyonlar önemlidir. 7. Örnek yorum Yerel para ikili kurda değer kaybetse bile yurt içi fiyatlar ticaret ortaklarından çok daha hızlı artarsa reel değer kaybı sınırlı olabilir. Tersi de mümkündür. Endeks tek başına ihracat miktarını açıklamaz; üretim kapasitesi, dış talep ve sözleşme para birimleri sonucu değiştirir.