Faiz nedir?

Faiz, paranın belirli bir süre kullanılmasının karşılığı olarak ödenen veya kazanılan tutardır. Borç alan açısından finansman maliyetinin, tasarruf sahibi açısından getirinin bir unsurudur. Faiz oranı tek başına bir işlemin bütün maliyetini ya da satın alma gücü bakımından kazancını göstermez.

Faizin temel türleri ve hesaplanması

1. Anapara, oran ve süre Faiz hesabında başlangıç tutarı, oran ve vade birlikte değerlendirilir. Yıllık yüzde 10 basit faizle bir yıl kullanılan 1.000 liranın faizi, ek giderler yoksa 100 liradır. Aylık oranla yıllık oran aynı değildir; oranların hangi döneme ait olduğu mutlaka belirtilmelidir. 2. Basit ve bileşik faiz Basit faizde hesaplama başlangıç anaparası üzerinden yapılır. Bileşik faizde dönem sonunda oluşan faiz de sonraki dönemin hesabına katılır. Yıllık yüzde 10 oranında iki yıl bileşik büyüyen 1.000 lira 1.210 liraya ulaşır. Bu örnek oran değişmediği ve kesinti bulunmadığı varsayımına dayanır. 3. Nominal ve reel faiz Nominal faiz parasal orandır; reel faiz enflasyon karşısındaki değişimi gösterir. Tam hesap, (1 + nominal oran) / (1 + enflasyon oranı) − 1 şeklindedir. Oranlar ondalık kullanılır. Basit çıkarma yaklaşık sonuç verir; yüksek oranlarda fark büyür.

Faiz oranları neden değişir?

4. Politika faizi ve piyasa faizleri Merkez bankasının politika faizi finansal koşulları etkiler; ancak her bankanın kredi veya mevduat faiziyle aynı değildir. Risk, vade, teminat, rekabet ve fonlama maliyetleri farklı oranlar doğurur. Etkinin ekonomiye yayılması zaman alabilir. 5. Sabit ve değişken oran Sabit oran sözleşmede belirlenen süre boyunca değişmez. Değişken oran, tanımlanan göstergeye göre yenilenebilir; taksitler veya toplam ödeme değişebilir. Gecikme koşulları, yeniden fiyatlama tarihi ve erken ödeme hükümleri ayrıca incelenmelidir. 6. Toplam maliyet ve karşılaştırma Komisyon, vergi, sigorta ve diğer giderler toplam finansman maliyetini etkileyebilir. Aynı vade ve ödeme düzeniyle hazırlanmış toplam geri ödeme bilgileri karşılaştırılmalıdır. Yalnızca ilan edilen düşük faiz üzerinden karar vermek, gerçek maliyeti gözden kaçırabilir.