Bileşik faiz nedir?
Bileşik faiz, önceki dönemlerde oluşan faizin de sonraki dönemlerin hesaplama tabanına katılmasıdır. Birikimde büyümeyi, borçta ise maliyeti etkileyebilir.
Nasıl hesaplanır?
1. Basit örnek 100 lira dönem başına yüzde 10 kazanırsa ilk dönem sonunda 110, aynı koşullarda ikinci sonunda 121 lira olur. İkinci dönemin 11 liralık getirisi 110 lira üzerinden hesaplanır. 2. Formül Sabit dönemsel oran r ve n dönem için gelecek değer yaklaşık anapara × (1+r)^n biçimindedir. Oran ve dönem birimi uyumlu olmalıdır. 3. Bileşikleme sıklığı Aynı nominal yıllık oranda aylık ve yıllık bileşikleme farklı sonuç verebilir. Efektif yıllık oran karşılaştırmayı kolaylaştırır; işlem ücretleri ayrıca hesaba katılır. 4. Süre ve düzenlilik Daha uzun süre bileşik etkiyi büyütebilir. Ancak gerçek getiriler sabit değildir; düzenli katkı, zarar ve para çekme hesaplamayı değiştirir.
Uygulamada dikkat
5. Borçlarda Kredi ve gecikme yükümlülüklerinde bileşik etki maliyeti artırabilir. Sözleşmedeki faiz türü, ödeme planı, vergi ve masraf toplam maliyeti belirler. 6. Reel değer Büyüyen nominal tutar gelecekte aynı miktar mal ve hizmet almayabilir. Vergi ve enflasyon sonrası sonuç, ilan edilen faiz oranından farklıdır. 7. Yanıltıcı karşılaştırmalar Yüzde 12 yıllık nominal faiz ile her ay yüzde 1 faiz, vergi ve ücret yoksa farklı efektif sonuçlar doğurabilir. İki ürünün oranlarını aynı yıl ve bileşikleme esasına getirmeden kıyaslamayın. Değişken oranlı bir yatırımda her dönem aynı oranın süreceğini varsaymak örnekteki teorik büyümeyi olduğundan güvenli gösterebilir.