Tasarruf nedir?
Tasarruf, belirli bir dönemde kullanılabilir gelirin tüketilmeyen kısmıdır. Gelecekteki ihtiyaçlar, beklenmedik giderler ve yatırımlar için kaynak oluşturabilir. Tasarruf oranı, gelir düzeyi ve zorunlu harcamalardan etkilendiği için yalnızca kişisel disiplinle açıklanamaz.
Tasarrufun temel kavramları
1. Dönemlik hesap Kullanılabilir gelir 30.000 lira, tüketim 27.000 liraysa o dönemin tasarrufu 3.000 lira ve tasarruf oranı yüzde 10’dur. Tüketim geliri aşarsa negatif tasarruf oluşabilir. Bu durum borçlanma veya geçmiş birikimin kullanılmasıyla karşılanabilir. 2. Tasarruf ve servet Tasarruf bir dönem akımı, birikmiş varlıklar ise stoktur. Bir evin piyasa fiyatının yükselmesi serveti artırabilir ama o dönemde tüketimden vazgeçilerek yapılan tasarrufla aynı değildir. Borçlar da dikkate alınmadan yalnızca varlıkları toplamak net serveti göstermez. 3. Tasarruf ve yatırım farkı Günlük dilde yatırım finansal ürün almak anlamına gelebilir. Makroekonomide yatırım; makine, bina ve stok gibi üretim kapasitesiyle ilişkili harcamaları kapsar. Tasarruf finansman sağlayabilir, fakat her finansal varlık alımı ekonomide yeni üretim yatırımı oluşturmaz.
Tasarrufun işlevleri ve sınırları
4. Nakit akışı ve likidite Gelir ve ödeme tarihlerinin uyuşmaması, toplam gelir yeterli olsa bile sıkışıklık yaratabilir. Beklenmedik giderler için erişilebilir kaynak bulundurmanın işlevi budur. Kaynağın ne kadar sürede kullanılabileceği, değer kaybı riski ve masrafları birlikte değerlendirilmelidir. 5. Enflasyon ve borç maliyeti Biriken paranın nominal tutarı ile satın alma gücü farklıdır. Enflasyon, vergiler ve giderler reel sonucu etkiler. Borç geri ödemesi ile varlık biriktirme arasındaki değerlendirme; faiz, vade, likidite ihtiyacı ve sözleşme koşullarına bağlıdır. 6. Ekonomi genelinde tasarruf Haneler, şirketler ve kamu kesimi ulusal tasarrufa katkı sağlar. Herkes aynı anda tüketimi hızla kısarsa kısa dönemde talep ve gelir düşebilir; bu, tasarruf paradoksu tartışmasının temelidir. Uzun dönemde verimli yatırım için tasarruf ve finansal aracılık önemli olmaya devam eder.