Sürtünme kuvveti nasıl oluşur?
Sürtünme, temas eden yüzeylerin göreli hareketine veya hareket eğilimine karşı oluşan etkileşimdir. Yüzeylerin mikroskobik yapısı, yapışma etkileşimleri ve şekil değiştirme birlikte rol oynar. Sürtünme her durumda cismin hareket yönünün tersine olmak zorunda değildir.
Statik ve kinetik sürtünme
Statik sürtünme, yüzeyler kaymadan temas ederken gereken değere kadar değişir; her zaman maksimum değerinde değildir. Kayma başladığında kinetik sürtünme modeli kullanılır. Basit kuru sürtünme modelinde kuvvet normal kuvvetle orantılı alınır, ancak katsayı malzemeye, sıcaklığa ve yüzey koşullarına bağlıdır. Yağlama, sıvı tabakası oluşturarak temas biçimini değiştirir; bütün sürtünmeleri sıfırlamaz.
Sürtünmenin yararları ve kayıpları
Yürürken ayağın zemini geriye itmesine karşı zemin kişiyi ileri iter; burada statik sürtünme hareketi mümkün kılar. Frenlemede mekanik enerji çoğunlukla ısıya dönüşür. Çok pürüzsüz yüzeylerin her zaman daha az sürtünmesi beklenmez; moleküler yapışma etkileri artabilir. Mühendislikte amaç bütün sürtünmeyi kaldırmak değil, tutuş gereken yerlerde yeterli sürtünme sağlamak ve makine parçalarındaki gereksiz enerji kaybını azaltmaktır.