Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı, kanunda öngörülen çalışma ve sona erme koşulları gerçekleştiğinde işçiye ödenebilen parasal haktır. Her istifada veya her işten çıkarmada otomatik doğmaz.
Tanımı ve hukuki çerçevesi
1. Kavramın kapsamı 4857 sayılı İş Kanunu yürürlükteki çalışma çerçevesini oluştururken 1475 sayılı eski İş Kanunu’nun kıdem tazminatına ilişkin yürürlükte kalan hükmü ayrıca önemlidir. Çalışanın statüsü ve iş ilişkisinin niteliği belirlenmeden tek bir kural uygulanamaz. 2. Nasıl işler? İşe giriş ve çıkış tarihleri, fesih nedeni ve çalışma sürekliliği incelenir. Hak kazanma ile tutar hesabı ayrı sorulardır; ücretin kapsamı ve dönemsel üst sınırlar hesaplamayı etkileyebilir. Aynı işverenle farklı dönemlerin birleştirilmesi özel olgular gerektirir.
Sonuçları ve uygulama
3. Haklar, şartlar ve istisnalar İşveren feshi ve işçi feshi farklı gerekçelerle sonuç doğurabilir. Haklı neden, emeklilik veya başka özel sona erme hâlleri için kanun koşullarına bakılır. İhbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücreti kıdem tazminatıyla aynı hak değildir. 4. Uygulamada dikkat edilecekler Bordroları, banka ödemelerini, hizmet dökümünü ve yazılı fesih bildirimini saklayın. Eski bir “tavan” tutarını bugüne uygulamayın; güncel resmî dönem ve çalışma biçimini kontrol edin. Uyuşmazlıkta dava öncesi başvuru usulü ayrıca değerlendirilmelidir.