Kuvvetler ayrılığı nedir?

Kuvvetler ayrılığı, yasama, yürütme ve yargı işlevlerinin anayasal düzende farklı organlara verilmesi ve yetkilerin sınırlandırılması ilkesidir. Amaç yalnızca görevleri bölmek değil, kamu gücünün tek elde denetimsiz toplanmasını önlemektir. Organların ilişkileri ülkelerin anayasal sistemlerine göre değişir; Türkiye’de güncel Anayasa esas alınmalıdır.

Üç temel işlev

1. Yasama Türkiye’de yasama yetkisi Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kullanılır ve devredilemez. Kanun yapımı ile Meclisin diğer anayasal görevleri aynı çerçevenin farklı parçalarıdır. Meclisin her kararı kanun niteliği taşımaz. 2. Yürütme Yürütme yetkisi ve görevi Anayasa ve kanunlara uygun olarak Cumhurbaşkanı tarafından kullanılır ve yerine getirilir. Yürütme alanındaki her düzenleme kanunla aynı tür değildir. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri için konu ve norm ilişkisi bakımından anayasal sınırlar bulunur. 3. Yargı Yargı yetkisi Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Hâkimlerin uyuşmazlıkları hukuk çerçevesinde çözebilmesi için güvenceler gerekir. Yargısal karar ile idari talimat aynı işlem değildir.

Denge, işbirliği ve sınırlar

4. Mutlak kopukluk değildir Organlar anayasal görevleri sırasında birbirleriyle ilişki kurar. Kanunun hazırlanması, uygulanması ve yargısal denetimi farklı aşamalardır. İşbirliği, bir organın başka birinin yetkisini sınırsız devralması demek değildir. 5. Denetim araçları Parlamenter denetim, yargısal denetim ve anayasal denetim farklı usullere bağlıdır. Hangi işlemin kim tarafından ve hangi yolla denetleneceği özel hükümlerle belirlenir. Bütün denetimler aynı kapsamda sonuç vermez. 6. Doğru karşılaştırma Parlamenter veya başkanlık sistemi gibi adlar başlangıç bilgisi sağlar, fakat gerçek yetki dağılımı metinden incelenir. Türkiye’de eski hükümet sistemine göre yazılmış bir anlatı güncel kurumları yanlış gösterebilir. Tarihsel bilgi ile yürürlükteki düzen ayrılmalıdır.