İdari işlem nedir?

İdari işlem, idarenin kamu gücüne dayanarak hukuki sonuç oluşturmak üzere ortaya koyduğu irade açıklamasıdır. Atama, ruhsat veya belirli yaptırımlar örnek olabilir. İdarenin yaptığı her faaliyet aynı tür işlem değildir; özel hukuk sözleşmeleri ve maddi eylemler ayrıca değerlendirilir. İşlemin niteliği başvuru yolunu etkiler.

İşlemin unsurları ve türleri

1. Yetki ve şekil Kararı doğru makamın ve öngörülen usulle alması gerekir. İmza, kurul oluşumu veya görüş alma gibi koşullar ilgili mevzuata göre önem kazanabilir. Sonucun makul görünmesi, yetki eksikliğini her durumda gidermez. 2. Sebep, konu ve maksat İşlemin dayandığı olay veya hukuki neden sebep unsuruyla, oluşturduğu sonuç konu unsuruyla ilişkilidir. Yetkinin kamu yararı ve özel düzenlemedeki amaç doğrultusunda kullanılması gerekir. Bu unsurlar birbirleriyle birlikte incelenir. 3. Bireysel ve düzenleyici işlem Bireysel işlem belirli kişi veya duruma, düzenleyici işlem genel kurala yönelir. Hazırlık yazıları ve bilgi veren belgeler her zaman doğrudan dava edilebilir kesin işlem değildir. Belgenin adı değil, hukuki etkisi de önemlidir.

Bildirim, uygulama ve denetim

4. Tebliğ ve öğrenme Kararın kişiye nasıl bildirildiği başvuru süresini etkileyebilir. Yazının tarihiyle tebliğ tarihi aynı olmayabilir. Elektronik bildirimlerde de özel kurallar bulunur; gönderi ve teslim kayıtları korunmalıdır. 5. Başvuru yolları İdari başvuru ve dava seçenekleri işlemin türüne göre değişir. Başvurunun süreye etkisi her durumda aynı değildir. Bir kuruma yazı göndermek bütün dava sürelerini otomatik olarak korumaz. 6. Yürütmenin durdurulması Dava açılması çoğu durumda işlemin etkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; özel istisnalar bulunur. Yürütmenin durdurulması ayrı koşullarla istenir. İptal davası ile zarar giderimine yönelik talep de farklı amaçlar taşır. Somut yol için işlem ve bildirim belgeleri birlikte incelenmelidir.