Hukuk davası nedir?
Hukuk davası, özel hukuk alanındaki bir hakkın korunması veya hukuki ilişkinin belirlenmesi için mahkemeden karar istenen yargılama yoludur. Alacak, tazminat ve bazı aile ya da mülkiyet uyuşmazlıkları örnek olabilir. Davacı talepte bulunur, davalı bu talebe karşı cevap verir. Dava türü ve özel kanunlar usulü etkiler.
Davanın kurulması ve hazırlanması
1. Talebin belirlenmesi Bir edimin yerine getirilmesi, hukuki ilişkinin tespiti veya yeni hukuki durum oluşturulması istenebilir. Aynı olaydan farklı talepler doğabilir. Olayı anlatmakla mahkemeden hangi sonucu istediğini açıkça belirtmek farklı gerekliliklerdir. 2. Görev ve dava şartları Uyuşmazlığın doğru mahkemede açılması ve uygulanabilir ön koşulların karşılanması gerekir. Bazı alanlarda dava öncesi arabuluculuk aranabilir. Her uyuşmazlığın doğrudan aynı mahkemeye götürülebileceği varsayılmamalıdır. 3. Dilekçeler ve belgeler Taraf bilgileri, olaylar, dayanaklar ve deliller usule uygun sunulur. Tebligat ve cevap süreleri önemlidir. Başka dosyadan alınan hazır dilekçe, olayın ihtiyaçlarını karşılamayabilir.
İspat, karar ve sonuç
4. İspat yükü Genel kuralların yanında özel ispat hükümleri bulunur. İddiada bulunmakla o iddiayı hukuken elverişli araçlarla desteklemek aynı değildir. Hukuka aykırı elde edilen materyalin kullanılması ayrı sorunlar yaratabilir. 5. Yargılama Ön inceleme, delillerin değerlendirilmesi ve gerektiğinde uzman incelemesi gibi aşamalar bulunur. Bilirkişi hukuki kararı veren kişi değildir. Hâkim, dosyadaki uyuşmazlığı usul ve maddi hukuk kurallarıyla çözer. 6. Karar sonrası Kanun yolları, yargılama giderleri ve kararın icrası ayrıca değerlendirilir. Her karar hemen kesinleşmez; her başvuru da uygulamayı aynı biçimde durdurmaz. Mahkeme harcı ve avukatlık giderleri ile adli yardım olanakları somut dosya koşullarına göre incelenmelidir.