Kekik nedir?
Kekik, Türkiye’de birden fazla tür için kullanılan addır. Bu yazı, küçük kokulu yapraklarıyla tanınan Thymus vulgaris türünü anlatır; pazardaki her “kekik” aynı tür değildir.
Botanik özellikleri ve yaşam döngüsü
1. Kimliği ve doğal yayılışı Ballıbabagiller familyasındaki alçak boylu, odunsu bir Akdeniz çalısıdır. Baharat olarak yetiştirilen Origanum türleri de Türkçede kekik adını alabildiği için bitkiyi bilimsel adıyla tanımlamak yararlıdır. 2. Nasıl tanınır? Küçük karşılıklı yaprakları ve ince odunsu dalları vardır. Açık pembe ile mor arası çiçekler dal uçlarında kümelenebilir. Yaprakların kokusu uçucu bileşiklerden kaynaklanır; çeşit ve yetişme koşulu aromayı değiştirir. 3. Çiçeklenme ve çoğalma Böcek ziyaretleri çiçeklerin tozlaşmasına katkıda bulunur. Tohumdan yeni bitki elde edilebilir; ancak çeşidin aynı özelliklerini korumak için çelik veya bölme daha uygun olabilir.
Ekoloji, yetiştirme ve kullanım
4. Yaşam alanı ve ekolojik ilişkiler Güneşli ve taşlı, iyi drene olan zeminlerde yetişir. Çiçeklenmesi polen ve nektar arayan böcekler için kaynak olabilir. Yoğun yabani toplama doğal bitki topluluklarını zayıflatabilir. 5. Yetiştirme ve bakım Tam güneş, geçirgen toprak ve sınırlı sulama ister. Sürekli ıslak toprakta kök çürümesi görülebilir. Çiçek sonrası biçim budaması yapılabilir; yaşlı odunsu kısımlara aşırı kesimden kaçının. 6. Kullanım ve dikkat edilecekler Yapraklar yemekleri tatlandırır. Mutfakta kullanılan kurutulmuş ot ile yoğun kekik yağı aynı ürün değildir. Uçucu yağın cildi tahriş etme ve yanlış dozda zarar verme ihtimali vardır.