Tepkime hızı nelere bağlıdır?
Tepkime hızı, giren veya ürün miktarının zamanla ne kadar hızlı değiştiğini gösterir. Bir tepkimenin enerji bakımından mümkün olması, onun günlük koşullarda hızlı gerçekleşeceği anlamına gelmez. Hız, moleküler mekanizmayla ve deney koşullarıyla birlikte değerlendirilir.
Sıcaklık, derişim ve yüzey alanı
Sıcaklığın artması genellikle etkinleşme engelini aşabilen parçacıkların oranını artırır. Derişim veya gaz basıncı çarpışmaları etkileyebilir; ancak hızın derişime nasıl bağlı olduğu deneyle belirlenen hız yasasına göre değişir. Katıların yüzey alanı heterojen tepkimelerde önemlidir; toz hâlindeki malzeme büyük parçadan farklı davranabilir. Karıştırma da maddelerin birbirine ulaşmasını kolaylaştırabilir, fakat her tepkimenin temel hız sabitini değiştirmez.
Kataliz ve doğru karşılaştırma
Katalizör alternatif bir mekanizma sunarak tepkimeyi hızlandırabilir; denge sabitini veya başlangıç-son enerji farkını değiştirmez. Hız karşılaştırırken aynı sıcaklık, derişim, miktar ve ölçüm yöntemi kullanılmalıdır. Bir deneyde gaz çıkışının hızlı görünmesi yalnızca tepkime kimyasından değil, gazın çözünmesinden veya kabın biçiminden de etkilenebilir. Bu yüzden gözlemler ölçülebilir büyüklüklere dönüştürülmeli ve tek bir değişkenin etkisi kontrollü biçimde araştırılmalıdır.