Galaksi nedir?
Galaksi, yıldızlar, gaz, toz ve karanlık maddenin kütleçekimiyle bir arada bulunduğu büyük sistemdir. Güneş Sistemi, Samanyolu adlı galaksinin bir parçasıdır; galaksiler evrendeki madde dağılımının temel yapılarını oluşturur.
Türler ve yapı
Sarmal galaksilerde disk, kollar ve merkezî şişkinlik görülür; eliptik galaksiler daha yuvarlak ve çoğu zaman daha az belirgin disk yapısına sahiptir. Düzensiz galaksiler belirgin bir simetri göstermez. Bu adlar yalnızca görünüşü betimler: galaksinin kütlesini, yaşını veya tüm yıldızlarının özelliklerini tek başına belirlemez. Samanyolu’nun yıldızlarının çoğu çıplak gözle ayrı ayrı seçilemez. Galaksilerin içindeki gaz bulutlarında yeni yıldızlar doğabilir; yıldızlar yaşamları boyunca çevrelerindeki gazı zenginleştirir.
Etkileşim ve gözlem
Galaksiler kümeler halinde bulunabilir ve birbirlerinin çekimiyle etkileşip birleşebilir. Çarpışma sırasında yıldızların doğrudan birbirine çarpması seyrektir; gaz bulutları ise sıkışarak yıldız oluşumunu etkileyebilir. Işığın bize ulaşması zaman aldığından uzak galaksilere bakmak, onların geçmişteki durumunu görmektir. Görünür ışığın yanı sıra radyo, kızılötesi ve X ışını gözlemleri farklı süreçleri açığa çıkarır. Pek çok büyük galaksinin merkezinde süper kütleli kara delik bulunur; galaksinin tamamı yalnızca bundan ibaret değildir.