Büyük Patlama nedir?
Büyük Patlama modeli, evrenin geçmişte çok daha sıcak ve yoğun bir durumda bulunduğunu ve zamanla genişleyip soğuduğunu açıklayan kozmolojik çerçevedir. Hazır bir boşluğun içindeki sıradan bomba patlamasına benzemez. Evrenin büyük ölçekli gelişimini açıklar; zamanın mutlak başlangıcı veya neden bir evren olduğu sorularının bütününü tek başına çözmez.
Evrenin sıcak geçmişine ilişkin kanıtlar
1. Kozmik genişleme Uzak galaksilerden gelen ışıkta büyük ölçekli genişlemeyle ilişkili kırmızıya kayma gözlenir. Uygun kozmolojik ölçekte uzaklık ile uzaklaşma ilişkisi ortaya çıkar. Yerel kütleçekimle bağlı sistemler aynı basit genişleme kuralıyla ele alınmaz; galaksimiz veya atomlar evrenle birlikte aynı oranda şişmez. 2. Kozmik mikrodalga arka plan Evren yeterince soğuyup ışığın serbestçe ilerleyebildiği döneme ait ışınım bugün mikrodalga bölgesinde gözlenir. Yaklaşık 380 bin yıl sonraki bu iz, erken evrenin koşulları hakkında bilgi taşır. Küçük sıcaklık farklılıkları büyük ölçekli yapıların kökeninin araştırılmasında kullanılır. 3. Hafif elementler Erken sıcak dönemde oluşan hafif çekirdeklerin bollukları modelin önemli sınamaları arasındadır. Hidrojen ve helyum evrenin ilk kimyasal bileşiminin büyük bölümünü oluşturur. Bütün ağır elementlerin aynı ilk aşamada oluştuğu düşünülmez; sonraki yıldız süreçleri de önemlidir.
Gelişim, yaş ve açık sorular
4. Yapıların oluşması Madde dağılımındaki küçük farklılıklar kütleçekim etkisiyle zamanla büyüyebilir. Yıldızlar ve galaksiler daha sonraki evrelerde oluşmuştur. Teleskopla çok uzağa bakmak, ışığın yolculuk süresi nedeniyle geçmiş dönemleri görmek anlamına gelir. 5. Yaş tahmini Standart kozmolojik çerçevede evrenin yaşı yaklaşık 13,8 milyar yıldır. Bu sayı tek bir yıldızın doğrudan yaşının ölçülmesinden değil, çeşitli gözlemlerin fiziksel modellerle birlikte değerlendirilmesinden elde edilir. Gözlenebilir evren ile bütün evrenin kapsamı aynı olmak zorunda değildir. 6. Bilinenler ve araştırılanlar Karanlık maddenin ve karanlık enerjinin doğası, çok erken dönem fiziği ve farklı ölçümler arasındaki gerilimler araştırılır. Kozmik şişme erken evrene ilişkin bir açıklama ailesidir; her ayrıntısı doğrudan doğrulanmış kabul edilmez. Açık sorular, sıcak ve genişleyen geçmişi destekleyen bağımsız kanıtları yok saymayı gerektirmez.