Gini katsayısı gelir eşitsizliğini nasıl özetler?
Gini katsayısı, gelir veya tüketim dağılımının tam eşitlikten ne ölçüde saptığını tek sayıyla özetler.
Mekanizma ve örnekler
Sıfır tam eşitliği, yüz ölçeğinde yüz tam eşitsizliği temsil eder. Hesap, Lorenz eğrisi ile eşitlik doğrusu arasındaki alana dayanır. Hane büyüklüğü, gelir tanımı ve vergiler sonrası ölçüm sonucu değiştirir. Bu mekanizma değerlendirilirken diğer koşulların sabit kaldığı varsayımı açıkça belirtilir; gerçek verilerde aynı anda değişen etkenler sonucu farklılaştırabilir. Uygulamada önce hangi aktörlerin karar verdiği, hangi fiyatın veya miktarın değiştiği ve tepkinin hangi zaman aralığında ölçüldüğü belirlenir. Böylece aynı kavramın hane, firma ve ülke düzeyinde neden farklı sonuç verebildiği anlaşılır.
Yorumlarken nelere dikkat edilir?
Aynı katsayı çok farklı dağılımlardan çıkabilir ve yoksulluğun düzeyini göstermez. Ülkeler arası karşılaştırmada anket ve refah ölçütü uyumu aranmalıdır. Zaman içindeki küçük farklar örnekleme hatası içerebilir. Verinin kaynağı, kapsadığı dönem, kullanılan fiyat düzeltmesi ve karşılaştırma grubu sonucu etkileyebilir. Bir göstergedeki değişimin nedenini anlamak için ilişkili üretim, gelir, istihdam veya fiyat verileriyle çapraz kontrol yapılır. Bu nedenle kavram, tek başına kesin tahmin veya kişisel finans önerisi olarak değil; varsayımları görünen bir karşılaştırma ve analiz aracı olarak kullanılmalıdır.