Alabaş saksıda nasıl yetiştirilir?
Alabaş, toprak üstünde şişkinleşen gövdesi için yetiştirilen bir sebzedir ve uygun büyüklükte saksıda ürün verebilir. Serin dönemde, düzenli nemle ve sıkışmadan büyüyen bitki daha iyi doku oluşturur. Amaç yalnız büyük bir yumru elde etmek değildir; çeşide uygun büyüklükte, liflenmeden hasat edilebilen kaliteli gövde geliştirmektir. Küçük standart çeşit ile iri yetişen çeşidin alan ve hasat beklentisi ayrılmalıdır.
Alabaşın şişkin gövdesine uygun yetiştirme düzeni
1. Yenilen bölümün gövde olduğunu bilin Alabaş Brassica oleracea var. gongylodes adıyla tanımlanır. Şalgam veya turpla karıştırılmamalıdır; yenilen yuvarlak bölüm, toprak yüzeyinin hemen üzerinde genişleyen gövdedir. Bu nedenle gövdeyi kök sebzesi gibi sürekli toprak altında bırakmaya çalışmak gerekli değildir. Yeşil veya mor kabuklu çeşitler bulunur; kabuk rengi tek başına iç dokunun kalitesini göstermez. Yenilebilir çeşidin tohumunu seçin ve paketin önerdiği olgunlaşma süresini ve büyüklüğü kaydedin. 2. Saksıyı çeşidin gelişimine göre seçin Drenaj delikli, köklerin rahat gelişeceği derinlikte ve bitki çevresinde gövdenin genişlemesine alan bırakacak kap kullanın. Çok sayıda fideyi küçük bir kapta tutmak iri ürün sayısını artırmaz; rekabeti artırır. Büyük tipler standart tiplere göre daha geniş aralık isteyebilir. Temiz, besin durumu bilinen ve suyu dengeli tutan bir karışım kullanın. Daha önce ciddi turpgil kök hastalığı yaşanmış ortamı yeni üretimde olduğu gibi kullanmayın. Ağır, sıkışmış ve sürekli su tutan yapıdan kaçının. 3. Ekim zamanını serin büyümeye göre planlayın Alabaşın kaliteli gelişmesi için sıcak ve susuz dönemlere denk gelmeyen düzenli büyüme önemlidir. Türkiye’de kıyı ile iç bölge için tek takvim ayı vermek doğru olmaz. Yerel sıcaklık gidişini, don riskini ve çeşidin tahmini süresini birlikte değerlendirin. Fideler belirli bir gelişme aşamasında uzun süre soğuğa maruz kaldığında sonradan sapa kalkabilir. Buna karşılık aşırı sıcak da kaliteyi sınırlayabilir. Serin mevsim bitkisi demek her aşamada bütün donlara kayıtsız bitki demek değildir.
Düzenli büyüme ve çeşide uygun hasat
4. Fideleri zamanında seyreltin veya yerleştirin Tohumları etiket derinliğinde ekin ve çıkış boyunca dengeli nem sağlayın. Fazla fideleri erken seyreltmek kalan bitkinin ışık ve kök alanına erişimini artırır. İçeride başlatılan fideleri yeterli ışıkta tutun ve dışarıya geçerken kademeli alıştırın. Dikimde daha önce büyüdüğü toprak seviyesini korumaya özen gösterin; şişecek gövdeyi derine gömmeyin. Kök topunu dağıtıp bitkiyi uzun süre susuz bırakmak düzenli gelişmeyi kesintiye uğratır. İnce, uzamış fideyi yalnız boyuna bakarak güçlü saymayın. 5. Suyu ve hasadı birlikte yönetin Isı ve nem stresi olmadan büyüyen alabaş daha gevrek ve sulu doku oluşturur. Saksı ortamının kuruma durumuna göre sulayın, sürekli taban suyu bırakmayın. Sebzelere uygun gübreyi etiketine göre verin; fazla gübre büyüme stresini ortadan kaldırmaz. Standart çeşitlerde aşırı irileşmeyi beklemek lifli doku riskini artırabilir, fakat iri çeşitlere aynı küçük çap sınırını uygulamayın. Çeşit önerisiyle gerçek dokuyu birlikte değerlendirin. Hasatta temiz alet kullanın; sağlıklı yapraklar da yenilebilir ürünün parçası olarak değerlendirilebilir. 6. Yaprak zararlılarını ve gelişme sorunlarını ayırın Delikler, sararma veya büyümenin durması tek bir nedeni göstermez. Yaprak altlarında tırtıl ve yaprak biti, genç yapraklarda küçük kemirme izleri için gözlem yapın. Uygun böcek ağı, elle toplama, yabancı ot ve artık yönetimiyle başlayın; ağ altında aşırı sıcak oluşmasını önleyin. Gövdenin küçük kalmasını otomatik böcek hasarı saymayın. Gerekli bitki koruma ürünü alabaş ve tanımlanan hedef için izinli olmalı; etiket talimatı ve hasat bekleme süresi korunmalıdır.