Kavram yanılgısı basit bir hatadan nasıl ayırt edilir?
Kavram yanılgısı, öğrencinin bir olguyu açıklamak için kullandığı ancak kabul edilen bilgiyle uyuşmayan düşünce yapısıdır. Tek bir yanlış cevap mutlaka böyle bir yapı bulunduğunu göstermez. Dikkatsizlik, soruyu yanlış okuma veya eksik işlem bilgisi de aynı sonuca yol açabilir. Bu ayrım, verilecek öğretim desteğini değiştirir.
Düşünceyi görünür kılmak
Öğretmen sonuçtan sonra “buna nasıl karar verdin?” diye sorabilir. Öğrenci aynı düşünceyi farklı örneklerde tekrarlıyorsa daha kalıcı bir kavramsal sorun olabilir. Örneğin bütün büyük paydalı kesirlerin büyük olduğunu düşünen öğrenci, kesrin büyüklüğünü yalnız rakam büyüklüğüyle ilişkilendiriyor olabilir. Ancak önce kullanılan bütünün aynı olup olmadığı ve sorunun anlaşılması kontrol edilir. Çizim, karşılaştırma ve kısa görüşmeler öğrencinin düşüncesine farklı pencereler açar. Öğrenciyi yanlışının adıyla etiketlemek yerine hangi ilişkiyi kurduğuna odaklanılır.
Yanılgıyı öğretimde kullanmak
Yanlış düşünce belirlendikten sonra yalnız doğru kuralı tekrar etmek yeterli olmayabilir. Öğrencinin mevcut açıklamasının sınırlarını gösterecek uygun örnekler hazırlanır ve daha tutarlı açıklama birlikte incelenir. Karşı örnekler öğrenciyi utandırmak için kullanılmaz; düşüncenin neden yeniden düzenlenmesi gerektiğini gösterir. Daha sonraki bir görevde aynı ilişki tekrar kontrol edilir. Öğrencinin kuralı söylemesi, yeni açıklamayı gerçekten benimsediğini tek başına kanıtlamaz. Öğretmen de kendi sorusunun veya temsilinin karışıklığa neden olup olmadığını gözden geçirir. Böylece değerlendirme, hata yakalamaktan öğretimi iyileştirmeye uzanır.