Sanalda.comBETA

Bağışlanan taşınmaz mirasta nasıl değerlendirilir?

Eklenme tarihi: 5 Kasım 2026

Mirasbırakanın sağlığında tapuda bağışladığı bir taşınmaz, ölümle kendiliğinden terekeye geri dönmez. Taşınmaz geçerli resmî işlem ve tescille bağışlanmışsa mülkiyet bağışlanana geçmiştir; miras açıldığında yapılacak değerlendirme, bağışın kime ve hangi amaçla yapıldığına, miras payına mahsup edilip edilmediğine ve saklı payları zedeleyip zedelemediğine göre değişir. Yasal mirasçıya miras payı avansı olarak yapılan karşılıksız kazandırma mirasta denkleştirmeye, saklı payı ihlal eden ve Türk Medeni Kanununun 565. maddesindeki koşulları taşıyan kazandırma tenkise konu olabilir. Tapuda satış veya ölünceye kadar bakma gibi gösterilip gerçekte bağışlanan taşınmazda ise muris muvazaası ayrı bir hukuki nedendir. Bu üç yolun tarafları, ispatı, hesabı ve sonuçları aynı değildir. Özellikle altsoya yapılan karşılıksız malvarlığı devrinde TMK 669'daki denkleştirme karinesi önemlidir; ancak mirasbırakan açıkça denkleştirme dışında bırakmışsa saklı paydan doğan tenkis hakları yine korunabilir. Bu rehber genel bilgidir; resmî senet, tapu kaydı, bağış iradesi, tüm tereke ve dava süreleri incelenmeden kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Sözleşme ve sorumluluk

1. Önce tapudaki işlemin gerçek niteliğini belirleyin Taşınmazın tapuda açıkça bağış olarak devredilmesi, satış gösterilmesi veya ölünceye kadar bakma karşılığında verilmesi aynı hukuki işlem değildir. Geçerli bir taşınmaz bağışı resmî şekilde kurulup tapuya tescil edildiğinde mülkiyet bağışlanana geçer; mirasçılar yalnız miras açıldığı için kaydı doğrudan yok sayamaz. Buna karşılık satış bedeli hiç ödenmemiş ve tarafların gerçek amacı bağış olduğu hâlde işlem satış gibi gösterilmişse görünürdeki sözleşme ile gizli irade ayrı ayrı incelenir. Gerçekten bedel ödenen satış veya yerine getirilmiş bakım borcu ise karşılıksız kazandırma sayılmayabilir. Bu nedenle resmî senedin işlem türü, tescil tarihi, bedel veya karşı edim, banka hareketleri, bakım delilleri ve mirasbırakanın açıklamaları birlikte değerlendirilmelidir. Hukuki yol, yalnız aile içindeki “bağıştı” veya “satıştı” anlatımına göre seçilmemelidir. 2. Denkleştirmenin miras payı avansını eşitlediğini ayırın TMK 669'a göre yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben aldıkları sağlararası karşılıksız kazandırmaları paylaşmada denkleştirmekle yükümlüdür. Altsoya karşılıksız malvarlığı devri, borçtan kurtarma, çeyiz veya kuruluş sermayesi verilmesi kural olarak denkleştirmeye tabidir; mirasbırakanın açıkça aksini belirtmesi bu karineyi değiştirebilir. Altsoy dışındaki yasal mirasçıya yapılan bağışta ise kazandırmanın miras payına mahsup amacıyla yapıldığını ileri süren tarafın bu amacı somut delillerle göstermesi gerekir. Mirasçı olmayan üçüncü kişiye yapılan bağış, sırf karşılıksız olduğu için denkleştirme konusu olmaz; koşulları varsa tenkis veya başka bir dava gündeme gelebilir. Denkleştirme, mirasçılar arasındaki paylaşma eşitliğini kurar ve her bağışı geçersiz sayan genel bir geri alma mekanizması değildir. 3. Aynen geri verme ile paydan mahsubu ve değeri doğru hesaplayın TMK 671, denkleştirme borçlusuna aldığı değeri aynen geri verme veya değerini miras payına mahsup ettirme seçeneği tanır. Bu nedenle sonuç her zaman tapunun iptali ve taşınmazın tereke adına tescili değildir. Kazandırmanın miras payını aşması hâlinde, mirasbırakanın fazlalığı da bırakmak istediğini ispatlayan mirasçı bakımından TMK 672 uygulanabilir; diğer mirasçıların tenkis hakları saklıdır. TMK 673 uyarınca denkleştirme değeri kazandırmanın denkleştirme anındaki değerine göre belirlenir. Taşınmazın nitelikleri, üzerindeki haklar, sonradan yapılan zorunlu veya faydalı giderler ve değer değişiminin kaynağı uzman incelemesini gerektirebilir. Tapu senedindeki eski beyan değeri, güncel piyasa ilanı veya tek bir emlakçı görüşü tek başına nihai hesap değildir; değerleme tarihi ve hesabın hukuki amacı raporda açık olmalıdır.

Başvuru ve belgeler

4. Saklı pay zedelenmişse tenkis koşullarını ayrıca inceleyin Denkleştirme koşulları bulunmasa bile saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, TMK 560 ve devamındaki şartlarla tenkis isteyebilir. TMK 565; miras payına mahsuben belirli kazandırmaları, miras haklarının ölümden önce tasfiyesi amacıyla yapılan işlemleri, mirasbırakanın dönme hakkını saklı tuttuğu bağışları, ölümden önceki bir yıl içinde olağan hediyeler dışında yapılan bağışları ve saklı pay kurallarını etkisiz kılma amacı açık olan kazandırmaları düzenler. Tenkis hesabı yalnız dava konusu evin bugünkü değerine bakılarak yapılamaz; ölüm anındaki aktif ve pasif tereke, tenkise eklenecek kazandırmalar, saklı pay oranları ve kazandırmanın değeri birlikte belirlenir. Tenkis yalnız saklı pay ihlalini giderecek ölçüde sonuç doğurur. Hak düşürücü süreler ve hangi kazandırmanın hangi bent kapsamında olduğu işlem tarihindeki güncel resmî metin ve somut öğrenme tarihi üzerinden kontrol edilmelidir. 5. Açık bağış ile muris muvazaasını birbirine karıştırmayın Tapuda bağış işlemi açıkça yapılmış ve tarafların gerçek iradesi de bağış ise, yalnız bazı mirasçıların taşınmazdan yararlanmaması işlemi kendiliğinden muris muvazaası yapmaz. Bu durumda denkleştirme, tenkis veya ehliyetsizlik ve irade bozukluğu gibi somut iddiaya uygun yollar değerlendirilir. Muris muvazaasında ise mirasbırakan gerçekten taşınmazı bağışlamak ister; mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla gerçek iradesini gizleyerek tapudaki resmî sözleşmeyi satış veya başka ivazlı işlem gibi gösterir. Yargıtay uygulamasında gerçek amaç; tarafların ilişkisi, alıcının ödeme gücü, gösterilen bedel ile gerçek değer arasındaki fark, haklı ve makul devir nedeni, mirasbırakanın bütün malvarlığı ve olayların olağan akışıyla araştırılır. Saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı zedelenen mirasçının bu davadaki konumu, tenkis davasındaki konumla aynı değildir. 6. Belge, taraf ve talep sırasını dava açmadan kurun Tapu kaydı ve dayanak resmî senet, bağış veya satış tarihindeki belgeler, banka hareketleri, vergi ve harç kayıtları, mirasbırakanın yazılı açıklamaları, sağlık ve ehliyetle ilgili gerekli kayıtlar, tanık anlatımları, tüm mirasçılık belgesi ve eksiksiz tereke listesi birlikte toplanmalıdır. Öncelikli talep denkleştirme ise kazandırmayı alan kişinin yasal mirasçı olup olmadığı ve bütün ilgili mirasçıların davadaki taraf durumu önem taşır; UYAP'ta yayımlanan Yargıtay kararları eksik taraf teşkili ve yanlış hukuki nitelendirmenin hükmü bozabildiğini gösterir. Tenkis, denkleştirme ve muris muvazaası talepleri birbirinin otomatik yerine geçmez; terdit sırası ve istenen tapu ya da bedel sonucu açık kurulmalıdır. Resmî kaynaklar: https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/103249, https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/386388400, https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1227068800 ve https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/761279000. Somut olayda görev, yetki, harç ve süre ayrıca kontrol edilmelidir.

İlgili konular

Ölüm izni kaç gündür?Kimlik bilgileri çalınırsa ne yapılmalı?Yetkili mahkeme nedir?İstinaf süresi nasıl hesaplanır?Meslek hastalığı nasıl bildirilir?Sendika üyeliği nedeniyle işten çıkarma ne sonuç doğurur?Adli sicil arşiv kaydı ne zaman silinir?Şirket yöneticilerinin hukuki sorumluluğu nasıl doğar?Kiracı kombi arızasını geç bildirirse ek zarardan kim sorumlu olur?Ön sözleşme nasıl bağlayıcı olur?Ev sahibi kiralanan eve girebilir mi?Tüketici sözleşmesinde haksız şart nasıl anlaşılır?Suçta ve cezada kanunilik ilkesi neyi güvence altına alır?Tapu siciliKira tespit davasında emsal kira bedeli nasıl ispatlanır?Ecrimisil tazminatı nasıl talep edilir?Deepfake görüntü paylaşmak suç mu?Israrlı takip suçu nasıl oluşur?Etiket fiyatı ile kasa fiyatı farklıysa ne olur?İfade özgürlüğü hangi ölçütlerle sınırlandırılabilir?Yıllık ücretli izin nedir?Hukuk devleti nedir?Yıllık iznin kalan günleri birer gün kullanılabilir mi?İndirimli üründe iade ve ayıp hakları değişir mi?Yeni malikin ihtiyaç nedeniyle tahliye bildiriminde edinme ve tebliğ tarihleri nasıl ispatlanır?Telefon numaramı izinsiz kullanan şirkete ne yapabilirim?Boşanma davasında telefon kayıtları delil olur mu?İfadeye çağrılmak ne demek?İfade tutanağı imzalanmazsa ne olur?Yapı kullanma izin belgesi ne demek?
Değişiklik geçmişi

5 Kasım 2026 — Konu eklendi.