Sanalda.comBETA

Kiracı kombi arızasını geç bildirirse ek zarardan kim sorumlu olur?

Eklenme tarihi: 5 Kasım 2026

Kiracı, kendisinin gidermekle yükümlü olmadığı bir kombi arızasını kiraya verene gecikmeksizin bildirmelidir. Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.318, bildirim yapılmazsa kiracının bundan doğan zarardan sorumlu olacağını açıkça düzenler. Bu kural, kombinin ilk arızasının bütün maliyetini otomatik olarak kiracıya yüklemez. Önce ilk bozukluğun nedeni, cihazın yaşı ve teslim durumu, olağan kullanım için gerekli bakımın yapılıp yapılmadığı ve kiraya verenin kiralananı kullanıma elverişli hâlde bulundurma borcu incelenir. Ardından geç bildirim ile sonradan büyüyen zarar arasında uygun nedensellik bağı bulunup bulunmadığı belirlenir. Örneğin cihazın kendiliğinden bozulan ana parçası kiraya verenin sorumluluk alanında kalabilirken, kiracının hata kodunu saklaması ve cihazı zorlayarak kullanmayı sürdürmesi nedeniyle zarar gören ek parçalar farklı değerlendirilebilir. TBK m.301 kiraya verene kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda bulundurma; m.317 kiracıya olağan kullanımın temizlik ve bakım giderlerini karşılama; m.318 ise ayıbı gecikmeksizin bildirme borcu verir. Bu nedenle uyuşmazlık yalnız 'servis faturasını kim öder?' sorusuyla çözülemez. İlk arıza, normal bakım, bildirim zamanı, müdahale imkânı ve ek zarar ayrı ayrı ispatlanmalıdır. Bu rehber genel bilgi verir; somut kira sözleşmesi, cihaz ve zarar için kişisel hukuki görüş değildir.

Arızayı bildirme, bakım ve ek zarar

1. İlk arıza ile geç bildirimden doğan ek zararı ayırın Kombinin çalışmaması tek bir hukuki ve teknik nedene indirgenmemelidir. Cihazın yaşlanması, üretim kusuru, tesisat basıncı, baca veya gaz bağlantısı, binanın ortak sistemi, yanlış kullanım ve ertelenmiş bakım farklı sorumluluk alanları doğurabilir. Kiraya veren TBK m.301 uyarınca kiralananı amaçlanan kullanıma elverişli durumda bulundurmakla yükümlüdür; bu yüzden kiracının kusuru bulunmayan esaslı bir parçanın doğal ömrünü tamamlaması sırf kiracı evde oturuyor diye ona yüklenmez. Buna karşılık kiracı olağan temizlik ve bakım giderlerinden sorumludur ve cihazı özenle kullanmalıdır. Geç bildirim uyuşmazlığında mahkeme veya arabuluculuk görüşmesi önce 'ilk arıza kimin sorumluluk alanındaydı?', sonra 'zamanında haber verilseydi hangi ek zarar önlenebilirdi?' sorularını ayırmalıdır. İlk arızanın giderim bedeli ile gecikme nedeniyle büyüyen zarar aynı faturada yer alsa bile kalemler ayrıştırılmalıdır. Yetkili veya yeterli teknik servisin kök neden, arıza kodu, değişen parçalar ve gecikmenin etkisi hakkındaki tarihli raporu bu ayrım için önemlidir. 2. Olağan bakım ile esaslı onarımı sözleşme ve somut cihaz üzerinden sınıflandırın TBK m.317, kiracının olağan kullanım için gerekli temizlik ve bakım giderlerini ödeyeceğini ve yerel âdetin de dikkate alınacağını söyler. Filtrenin temizlenmesi, kullanım kılavuzundaki basit kontroller veya sözleşmede açıkça kiracıya bırakılmış düzenli bakım ile cihazın ana kartı, eşanjörü ya da güvenlik sistemindeki esaslı arıza aynı şey değildir. Yine de parça adından tek başına sonuç çıkarılamaz: bakım ihmalinin hangi arızayı doğurduğu teknik olarak gösterilmelidir. Kira sözleşmesindeki 'bütün tamirat kiracıya aittir' gibi genel bir kayıt, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin kanuni sorumluluğunu her olayda bütünüyle ortadan kaldırdığı varsayılarak uygulanmamalıdır. Teslim tutanağı, önceki servis ve bakım kayıtları, cihazın seri numarası, kullanım kılavuzu ve taşınma tarihindeki çalışır durum birlikte incelenmelidir. Kiracı kendi bakım yükümlülüğünü yerine getirdiğini, kiraya veren de cihazın başlangıç durumunu ve yaptığı müdahaleleri somut belgelerle göstermelidir. 3. Arızayı gecikmeksizin, anlaşılır ve ulaşması kanıtlanabilir biçimde bildirin TBK m.318 belirli bir saat veya gün sayısı vermek yerine 'gecikmeksizin' ölçütünü kullanır. Bu nedenle süre; gaz kokusu, su sızıntısı, donma tehlikesi veya karbonmonoksit riski gibi acil belirtilerle, yalnız aralıklı görünen bir hata kodunda aynı değerlendirilmeyebilir. Güvenlik riski varsa cihazı zorlamamak, gazı veya elektriği güvenli şekilde kapatmak ve yetkili acil hatta başvurmak önceliklidir. Bildirimde adres, cihaz, hata kodu, ilk görülme zamanı, fotoğraf veya video, alınan güvenlik önlemi ve servise erişim için uygun iletişim bilgisi yer almalıdır. Telefon görüşmesi hızlı olabilir fakat içeriği ve zamanı daha sonra tartışılabilir; teslimi görülebilen mesaj, e-posta veya yazılı bildirimle kayıt oluşturmak yararlıdır. Noter bildirimi her arıza için zorunlu değildir. Önemli olan, kiraya verenin arızayı öğrenmesine ve makul biçimde müdahale etmesine imkân tanındığını kanıtlamaktır. Yöneticiye veya emlakçıya haber verilmesinin kiraya verene ulaşmış sayılıp sayılmayacağı, bu kişinin yetkisine ve fiilî iletişim düzenine göre ayrıca incelenir.

İspat, ayıp hakları ve uyuşmazlık yolu

4. Güvenlik önlemi ile tek taraflı onarım ve kira kesintisini birbirine karıştırmayın Kiracı, can ve mal güvenliğini korumak için derhâl alınması gereken sınırlı önlemleri alabilir; ancak bu durum her kapsamda onarım yaptırma ve bedeli kiradan kendiliğinden düşme yetkisi vermez. TBK'nın ayıba ilişkin hükümleri, kiraya verenin ayıbı öğrenmesi, giderim için uygun fırsat ve süre verilmesi, ayıbın önem derecesi ve seçilen hakkın koşulları üzerinden uygulanır. Kiraya veren müdahale edeceğini bildirmişse servis erişimini gereksiz yere engellemek veya cihazı söktürmek ispatı güçleştirebilir. Öte yandan acil su kaçağında vanayı kapatmak, güvenli olmayan cihazı çalıştırmamak ve zararın büyümesini önleyecek zorunlu çağrıyı yapmak beklenebilir. Servisten işlem öncesi arıza tespiti ve fiyat kalemleri istenmeli; değişen parçalar, eski parçanın fotoğrafları ve ödeme belgesi saklanmalıdır. Kira bedelinin tamamını tek taraflı olarak ödememek, kiracıyı ayrıca temerrüt ve tahliye riskiyle karşılaştırabilir. Mahsup, bedel indirimi veya masraf talebi somut kanuni koşullara ve belgelere göre değerlendirilmelidir. 5. Sorumluluk hesabında bildirim tarihi, müdahale imkânı ve nedenselliği belgeleyin Kiracının m.318 kapsamındaki sorumluluğu, bildirim yapılmadığı için doğan zararla sınırlıdır. Kiraya veren, daha erken bildirim hâlinde arızaya müdahale edebileceğini ve belirli ek masrafın önlenebileceğini göstermelidir. Kiracı da arızayı ne zaman fark ettiğini, hangi belirtiyi makul olarak anlayabildiğini ve ne zaman kime bildirdiğini açıklamalıdır. Teknik rapor, bir parçanın zaten değiştirilmesi gerektiğini fakat gecikmenin ikinci bir parçayı bozduğunu söylüyorsa esas ve ek zarar ayrılabilir. Buna karşılık rapor yalnız 'kullanıcı hatası' gibi gerekçesiz bir ifade içeriyorsa, arıza kodları, ölçümler ve kullanım davranışı açıklanmadan güçlü bir nedensellik sonucu kurulması güçleşir. Isınmama nedeniyle başka konaklama, eşya zararı veya yüksek tüketim iddiasında da tarihli fatura, sayaç verisi ve zararı azaltmak için alınan makul önlemler incelenir. Kiraya veren arızayı öğrendikten sonra müdahaleyi gereksiz yere geciktirmişse, sonraki zararın tamamını kiracıya yüklemek de otomatik değildir. Her dönem ve zarar kalemi kendi sebebiyle eşleştirilmelidir. 6. Ayıp haklarını ve kira uyuşmazlığı yolunu dosyanın kronolojisine göre kullanın Kiralananın sonradan ayıplı hâle gelmesinde kiracı, koşullarına göre ayıbın giderilmesini, ayıpla orantılı kira indirimi veya zararının giderilmesini; önemli ayıpta feshi gündeme getirebilir. Resmî Yargıtay kararları, kiraya verenin ayıbı öğrenmesinden giderime kadar geçen dönem ve ayıbın kullanıma etkisinin incelenmesini vurgular. Geç bildirim, kiracının bütün ayıp haklarını her durumda kendiliğinden yok etmez; ancak başlangıç tarihi, ek zarar ve ispat üzerinde etkili olabilir. Dosyada kira sözleşmesi, teslim tutanağı, önceki bakımlar, hata görüntüleri, bütün mesajlar, tebliğ kayıtları, servis raporları, parçalı fatura ve ödeme kayıtları tarih sırasıyla tutulmalıdır. Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda 6325 sayılı Kanun m.18/B uyarınca dava öncesi arabuluculuk kuralı güncel talep türüne göre kontrol edilmelidir. Resmî kaynaklar: https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/103273?query=6098, https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/516408600, https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/358797600 ve https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/104320?query=6325. Somut uyuşmazlıkta hukukçu ve teknik uzman desteği alınmalıdır.

İlgili konular

Uçak rötarında tazminat alınabilir mi?Miras kalan ev nasıl paylaştırılır?Arabuluculukta anlaşma olmazsa dava nasıl açılır?Uzlaştırma ceza sürecini nasıl etkiler?Dava takip yetkisi ne demektir?İhtiyaç nedeniyle tahliye davasında ihtiyaç nasıl ispatlanır?Tutukluluğa itiraz nasıl yapılır?Kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl alınır?Boşanma davasında telefon kayıtları delil olur mu?Hafta tatilinde çalışma ücreti nasıl ödenir?Kiracı hangi aidatları öder?Kredi kartı işlemine nasıl itiraz edilir?Turnike ve kart basma kayıtları işçinin çalıştığı tüm süreyi kanıtlar mı?VelayetBanka hesabını başkasına kullandırmak suç mu?Boş tahliye taahhütnamesi geçerli midir?İlk itiraz ne zaman ileri sürülür?İşçinin savunması nasıl alınır?Adli sicil kaydı nasıl silinir?Yargılama giderleri kime yükletilir?Haksız fiil nedir?Özel bir belgeyi izinsiz paylaşmak suç mu?Elektrik kesintisinde tazminat alınabilir mi?ZamanaşımıOrtak velayet mümkün mü?Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür mü?E-Devlet'ten mirasçılık belgesi alınır mı?Kira tespit davasında emsal kira bedeli nasıl ispatlanır?Serviste azami tamir süresi aşılırsa ne olur?Evlilik izni kaç gündür?
Değişiklik geçmişi

5 Kasım 2026 — Konu eklendi.