Sanalda.comBETA

Arabuluculukta anlaşma olmazsa dava nasıl açılır?

Eklenme tarihi: 5 Kasım 2026

Arabuluculukta anlaşma sağlanamaması, uyuşmazlığın kendiliğinden mahkemeye taşındığı anlamına gelmez. Dava açmak isteyen tarafın önce son tutanağın kapsamını, davanın tabi olduğu özel süreyi, görevli ve yetkili mahkemeyi, doğru davalıları ve talep sonucunu ayrı ayrı belirlemesi gerekir. Dava şartı arabuluculukta anlaşamama son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği kural olarak dava dilekçesine eklenir. Ancak her uyuşmazlık için son tutanaktan itibaren işleyen tek ve genel bir dava süresi yoktur; işe iade gibi özel düzenlemeler ayrı ve kısa süreler öngörebilir. Arabuluculuk başvurusu ile son tutanak arasındaki dönemin zamanaşımı ve hak düşürücü süreye etkisi de güncel kanundan hesaplanmalıdır. Bu rehber genel bilgi verir; somut dosyada süre, görev, yetki, taraf ve talep hatası hak kaybına yol açabileceği için kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Sözleşme ve sorumluluk

1. Arabuluculuğun dava şartı olup olmadığını doğrulayın İlk adım, uyuşmazlık için arabuluculuğun kanunen dava şartı mı yoksa tarafların isteğiyle yürütülen ihtiyari bir süreç mi olduğunu belirlemektir. İşçi veya işveren alacakları, belirli ticari para talepleri, tüketici uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü ve kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ile komşuluk hukukundan kaynaklanan birçok uyuşmazlık dava şartı arabuluculuğa tabi olabilir; istisnalar ve talebin hukuki niteliği ayrıca kontrol edilir. Dava şartı bulunan bir konuda hiç arabulucuya başvurulmadan dava açılırsa mahkeme, 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesi uyarınca davayı dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddeder. İhtiyari arabuluculukta anlaşma olmaması ise tek başına yeni bir dava şartı yaratmaz; dava, ilgili uyuşmazlığın normal usul kurallarına göre açılır. Aynı olayda birden fazla talep varsa bazılarının arabuluculuğa tabi, bazılarının istisna kapsamında olması mümkündür. Bu nedenle yalnız başvuru formundaki genel başlığa değil, mahkemede ileri sürülecek her talebin hukuki dayanağına bakılmalıdır. 2. Son tutanağın taraflarını ve uyuşmazlık kalemlerini inceleyin Anlaşamama son tutanağında tarafların, başvurunun ve görüşülen uyuşmazlık konularının doğru gösterilip gösterilmediğini kontrol edin. Sonradan açılacak davada farklı bir kişi veya şirkete yönelmek, arabuluculukta hiç ele alınmayan bağımsız bir alacağı istemek ya da asıl işveren-alt işveren gibi zorunlu taraf ilişkilerini eksik bırakmak dava şartı tartışmasına yol açabilir. Buna karşılık tutanakta ayrıntı eksikliği bulunduğu her durumda bütün dava otomatik olarak kaybedilmiş sayılmaz; mahkeme somut talebin arabuluculuk başvurusuyla bağlantısını ve kanuni şartları değerlendirir. Tutanak arabulucu tarafından düzenlenmiş olmalı; dosya ve büro numarası, düzenlenme tarihi, sonuç ve imza bilgileri doğrulanmalıdır. Dava şartı arabuluculukta dilekçeye son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin eklenmesi gerekir. Yalnız ekran görüntüsü, onaysız fotokopi veya başvuru mesajı aynı işlevi görmeyebilir. Hata fark edilirse tutanağın içeriğini tek taraflı değiştirmeye çalışmak yerine arabuluculuk bürosu ve gerekiyorsa bir hukuk uzmanıyla usulüne uygun çözüm araştırılmalıdır. 3. Dava süresini talebin özel kanununa göre hesaplayın Son tutanak her uyuşmazlık için yeni ve aynı uzunlukta bir dava süresi başlatmaz. Genel alacaklarda zamanaşımı, maddi hukuktaki ilgili süreye göre değerlendirilir; kira tahliyesi, tüketici, ticari veya iş uyuşmazlıklarında özel dava açma dönemleri ve hak düşürücü süreler bulunabilir. 6325 sayılı Kanun, dava şartı arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımının durduğunu ve hak düşürücü sürenin işlemediğini düzenler. Süre, son tutanakla kaldığı yerden devam eder; başvuru öncesinde geçen bölüm yok sayılmaz. İşe iade talebinde ise İş Kanunu ve 7036 sayılı Kanun çerçevesinde, anlaşamama son tutanağının düzenlendiği tarihten sonra iki haftalık özel dava süresi bulunduğu resmî metinden ayrıca kontrol edilmelidir. Tutanak tarihi, tebliğ tarihi, elektronik bildirim tarihi ve imzaların tamamlandığı tarih her dosyada aynı olmayabilir. Son günü yalnız takvim uygulamasına bırakarak hesap yapmak, hafta sonu, resmî tatil veya özel kanun kuralını gözden kaçırabilir. Süre tereddüdünde beklemek yerine derhâl güncel mevzuat ve dosya kaydı üzerinden doğrulama yapılmalıdır.

Başvuru ve belgeler

4. Görevli mahkemeyi, yetkiyi ve davalıları belirleyin Arabuluculuk bürosunun bulunduğu yer, her zaman davanın açılacağı tek mahkemeyi göstermez. İş uyuşmazlığı iş mahkemesinde, tüketici uyuşmazlığı tüketici mahkemesinde, kira uyuşmazlığı sulh hukuk mahkemesinde; diğer talepler ise özel düzenleme ve genel görev kurallarına göre farklı mahkemelerde görülebilir. Mahkemenin bulunmadığı yerde hangi mahkemenin o sıfatla görev yaptığı kontrol edilir. Yetki bakımından davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri, işyerinin bulunduğu yer, taşınmazın yeri veya tüketiciye tanınan özel seçimlik yetki gibi kurallar uyuşmazlığın türüne göre değişir. Görev ve kesin yetki hatası zaman ve masraf doğurabilir; bazı yetki itirazları ise süresinde ileri sürülmezse dinlenmez. Davalı tarafın güncel unvanı, gerçek veya tüzel kişi niteliği, vergi ya da kimlik bilgileri ve adresi mümkün olan resmî kayıtlardan doğrulanmalıdır. Birden çok sorumlu bulunduğu düşünülen dosyada herkesin aynı hukuki sebeple ve aynı taleple davalı gösterilmesi doğru olmayabilir. Talep, taraf ve mahkeme seçimi son tutanakla birlikte değerlendirilmelidir. 5. Dava dilekçesini ve eklerini eksiksiz hazırlayın Hukuk Muhakemeleri Kanununun 119. maddesi; mahkemenin adı, taraf bilgileri, dava konusu ve değeri, vakıalar, her vakıanın hangi delille ispatlanacağı, hukuki sebepler ve açık talep sonucu gibi unsurları dava dilekçesinde arar. Kronolojiyi arabuluculuk başvurusundan önceki olaylar, başvuru ve son tutanak, sonrasında gerçekleşen ihlal veya ödeme şeklinde düzenlemek okunabilirliği artırır. Dava şartı arabuluculukta son tutanağın aslı veya arabulucu onaylı örneği eklenmelidir. Bu ek unutulmuşsa 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesi mahkemenin bir haftalık kesin süreli ihtar göndermesini öngörür; süresinde sunulmaması usulden ret sonucuna yol açabilir. Sözleşme, ihtar, ödeme kayıtları, teslim belgeleri, bordro veya yazışma gibi eldeki deliller eklenmeli; başka kurumdan getirilecek kayıtlar yeterince tanımlanmalıdır. Arabuluculuk görüşmelerindeki teklif ve beyanların gizliliği ile delil yasağı gözetilmeli, uzlaşma amacıyla söylenen sözler gelişigüzel dava delili yapılmamalıdır. Harç, gider avansı ve varsa adli yardım talebi başvuru tarihinde yürürlükteki tarifeye göre ele alınmalıdır. 6. Dosyayı açın, kaydı saklayın ve tebligatı izleyin Dava, yetkili adliye tevzi bürosuna sunulan dilekçeyle veya gerekli güvenli elektronik imza ve yetki koşulları varsa UYAP üzerinden açılabilir. Sadece e-Devlet şifresiyle dosya görüntüleme imkânı ile elektronik dava açma yetkisi aynı şey değildir; Vatandaş Portalın güncel giriş ve imza koşulları kontrol edilmelidir. Başvuru sonunda dosya numarası, tevzi formu, harç ve gider makbuzu, yüklenen dilekçe ile eklerin tam kopyası saklanmalıdır. Mahkemenin eksiklik tamamlama, tensip veya duruşma bildirimleri resmî tebligatla geldiğinde süreler yeniden başlayabilir; yalnız SMS ya da portal uyarısına güvenilmemelidir. Dava açıldıktan sonra arabuluculukta anlaşılmayan talep ile dilekçedeki talep arasındaki uyum, zamanaşımı itirazı, delillerin toplanması ve karşı tarafın cevabı izlenir. Kaynaklar: https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/104320?query=6325, https://adb.adalet.gov.tr/Home/SSSorularDetay/2, https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/103103?query=6100 ve https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/104627. Süre, görev, yetki ve elektronik başvuru yöntemi işlem günündeki resmî metin ve UYAP uygulamasından yeniden doğrulanmalıdır.

İlgili konular

Ecrimisil tazminatı nasıl talep edilir?İstirdat davası ne işe yarar?İhtiyaç nedeniyle tahliye nasıl yapılır?Velayet değişikliği davası nasıl açılır?Dolandırıcılıkta para geri alınabilir mi?Mirası reddeden kişinin payı kime geçer?Tüketici sözleşmesinde haksız şart nasıl anlaşılır?Anayasa nedir?Veri sorumlusunun yükümlülükleri nelerdir?İşten çıkarılan çalışan hangi haklara sahiptir?Fazla mesai onayı geri alınabilir mi?İstinaf süresi nasıl hesaplanır?Hafta tatili 24 saatten az kullandırılırsa ne olur?İcra takibi E-Devlet'ten nasıl sorgulanır?Gizli kamera kaydı delil olur mu?Ayıplı mal nedir?Tapu siciliNafaka artırım davası nasıl açılır?Meşru savunma hangi koşullarda kabul edilir?Evlilik nedeniyle işten ayrılan işçinin hakları nelerdir?Apartman yönetimi gürültü yapan komşuya ne yapabilir?Bono hukuken ne anlama gelir?Boşanma sonrası kimlik nasıl değiştirilir?Emsal karar nedir?Ortaklığın giderilmesi nasıl yapılır?Miras nasıl reddedilir?Yetkili servis tamir süresi ne kadardır?Apartmanda gürültü şikâyeti nasıl yapılır?Kişisel verileri izinsiz paylaşmak suç mudur?İftira suçu nereye şikâyet edilir?
Değişiklik geçmişi

5 Kasım 2026 — Konu eklendi.