Gelir tablosu nasıl okunur?
Gelir tablosu, bir işletmenin belirli dönemdeki satışlarını, giderlerini ve oluşan kâr veya zararı aşamalar hâlinde gösterir.
Temel göstergeler ve işletme mantığı
Satışlardan satış maliyeti çıkarılarak brüt kâr, faaliyet giderleri çıkarılarak faaliyet kârı bulunur; finansman ve vergi kalemleri net sonucu oluşturur. Tek seferlik gelirler ana faaliyetin gücünü olduğundan iyi gösterebilir. Tahakkuk esaslı gelir nakit tahsilatıyla aynı dönemde olmayabilir. Gösterge tek başına sonuç değildir; sektör, mevsimsellik, işletmenin yaşı ve muhasebe yöntemiyle birlikte okunur. Tutar kadar değişimin yönü, hızı ve nedeni de önemlidir. Gelir, gider, nakit ve bilanço etkileri birbirinden ayrılarak incelenir.
Yönetim kararı, izleme ve sınırlamalar
Dikey analiz her kalemi satışa oranlar, yatay analiz dönemler arasındaki değişimi gösterir. Kâr artışı fiyat, hacim, ürün karması veya maliyet kesintisinden kaynaklanabilir ve neden ayrıştırılır. Gelir tablosu bilanço ve nakit akış tablosuyla birlikte okunmadan ödeme gücü hakkında kesin sonuç verilmez. Yönetim hedef koyarken başlangıç değerini, sorumluyu, süreyi ve kontrol sıklığını belirler. Tek aylık iyileşme kalıcı başarı sayılmaz; müşteri, çalışan, tedarikçi ve finansman üzerindeki yan etkiler izlenir. Karar muhasebe kaydıyla gerçek operasyonu birlikte açıklamalıdır.