Doppler etkisi nasıl açıklanır?
Doppler etkisi, dalga kaynağı ile gözlemci arasındaki göreli hareket nedeniyle ölçülen frekansın değişmesidir. Yaklaşan ambulansın sesinin daha ince, uzaklaşanın daha kalın duyulması tanıdık bir örnektir. Değişen şey her zaman kaynağın kendi ürettiği frekans değildir.
Dalga cephelerinin aralığı
Ses kaynağı havaya göre ilerlediğinde önündeki dalga cepheleri sıklaşır, arkasındakiler seyrekleşir. Gözlemcinin hareketi de karşılaşılan cephe sayısını değiştirir. Ses için ortamın hareketi ve sesin ortamdaki hızı önemlidir. Işıkta ise özel görelilik kullanılmalıdır; ses formülleri doğrudan uygulanamaz. Kozmolojik kırmızıya kayma da yalnızca bir cismin uzay içindeki sıradan hareketine indirgenmez.
Ölçüm ve yorumlama
Radarlar, yıldız tayfları ve ultrasonik akış ölçümleri Doppler kaymasından yararlanır. Ölçüm çoğunlukla görüş doğrultusundaki hız bileşenine duyarlıdır; yandan geçen hareketin tamamı aynı kaymayı üretmez. Kaynağın gerçek frekansı, geometrisi ve kullanılan dalga türü bilinmeden hız çıkarımı yapılamaz. Spektrumdaki kayma ile ses yüksekliği de ayrılmalıdır: frekans perdeyi, genlik ise başka koşullarla birlikte şiddeti etkiler.