Şebboy çiçeği saksıda nasıl yetiştirilir?
Şebboy, güneşli ve suyu süzen ortamda, özellikle serin mevsimde güzel gelişen kokulu bir süs bitkisidir. Matthiola incana çeşitlerinin bazıları tek yıllık, bazıları iki yıllık veya kısa ömürlü çok yıllık yetiştirme düzenine uygundur. Bu nedenle dikim ve çiçek beklentisi yalnızca bitkinin ortak adına göre belirlenmemelidir.
Tür seçimi, yetiştirme ortamı ve dikim
1. Şebboy adında hangi karışıklıklar yaşanır? Matthiola incana genellikle gri yeşil yaprakları ve dik çiçek salkımlarıyla yetiştirilir. Akşam kokulu başka Matthiola türleri veya kimi yerde benzer adlarla anılan Erysimum türleri aynı bitki değildir. Bodur ve uzun çeşitleri, tek ve katmerli çiçekleri bulunur. Etiketteki gelişme süresi ve boy, saksı seçimi için önemlidir. Katmerli bir çiçeğin tohum verme durumu da tek çiçekli tiplerle aynı olmayabilir; her fide grubundan aynı tohum sonucunu beklemeyin. 2. Işık, sıcaklık ve dikim zamanı nasıl seçilir? Güneşli, hava alan ve sert rüzgârdan nispeten korunan yer seçin. Serin mevsim çoğunlukla çiçek kalitesi açısından uygundur; çok sıcak yazlar bitkiyi zorlayabilir. Ilıman kıyıda sonbahar veya kışlık yetiştirme mümkünken sert don görülen yerde farklı bir takvim gerekir. Çeşidin erken veya geç çiçeklenme özelliğini dikkate alın. Fideleri dışarıya alıştırın ve donmuş toprağa dikmeyin. Bir ülke veya bölge için verilen ayı her balkona doğrudan taşımayın. 3. Harç ve kapta hangi özellikler gerekir? Şebboy suyu süzen, verimli ve genellikle nötr ile hafif alkali aralığı uygun bir ortamda yetişir. Bunun anlamı saksıya rastgele kireç veya kül eklemek değildir; hazır harcın yapısını ve yerel suyu değerlendirin. Delikli, çeşidin kök ve gövde hacmine uygun kap kullanın. Fideyi eski seviyesinde yerleştirin. Çok sık dikimden kaçının; uzun çeşitlere destek gerekiyorsa kökler yayılmadan yerleştirin. Dipte çakıl tabakası drenaj deliklerinin yerini tutmaz.
Sulama, çiçeklenme ve sorunların çözümü
4. Sulama ve besin nasıl verilir? Kök topunun hafif kurumasına izin verirken tam susuzlukla sürekli ıslaklık arasında büyük dalgalanmalar oluşturmayın. Nem kontrolünden sonra iyice sulayın ve tabakta su bırakmayın. Serin yağışlı dönemde sulama aralığı sıcak balkondan uzun olabilir. Gelişen saksı bitkisinde etiketine uygun ölçülü besleme yararlıdır. Azot fazlası gövdeyi yumuşatabilir; zayıf duruşu çözmek için otomatik olarak daha çok gübre vermeyin. Kök hastalığı olan bitkinin besin alımı da bozulabilir. 5. Çiçek sonrası kesim nasıl düşünülmeli? Solmuş salkımların temizlenmesi düzenli görünüm sağlar. Sonraki çiçeklenme çeşidin dallanma yapısına ve yetiştirme dönemine bağlıdır; tek gövdeli kesme çiçek tiplerinden sınırsız yan dal beklenmez. Sağlıklı yaprak ve sürgünlerin üzerinden uygun kesim yapın. Bitkinin tek yıllık üretim için seçilmiş olmasıyla odunsulaşan bir kökün birkaç mevsim yaşaması farklı durumlardır. Çiçeklenme sonrası düşüşte yaş, hava ve kökleri birlikte değerlendirip bitkiyi gereksiz yere sert budamayın. 6. Hastalık ve zararlılar nasıl izlenir? Şebboy turpgiller familyasındadır; yaprak yiyen tırtıllar ve yaprak bitleri görülebilir. Yaprak altını ve genç tomurcukları kontrol edin, yararlı böcekleri koruyun. Kök hastalığı öyküsü bulunan alanlarda temiz fide ve yetiştirme ortamı önem kazanır. Saksılar arasında hava bırakın, döküntüyü temizleyin ve sürekli ıslaklığı önleyin. Her sararmayı aynı mantar ilacıyla tedavi etmeyin. Kesinleştirilen sorun kimyasal müdahale gerektiriyorsa yerel ruhsatlı ürünün etiketi esas alınmalıdır. Süs bitkisini yiyecek veya ev yapımı tedavi amacıyla kullanmayın.