Sanalda.comBETA

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi nedir?

Eklenme tarihi: 5 Kasım 2026

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakım borçlusunun bir kişiye yaşamı boyunca bakıp gözetmeyi, bakım alacaklısının da malvarlığını veya belirli malvarlığı değerlerini ona devretmeyi üstlendiği karşılıklı borç doğuran sözleşmedir. Basit bir bağış, vasiyetname veya aile içi sözlü bakım sözü değildir. Türk Borçlar Kanununun 611-619. maddeleri sözleşmenin tanımını, şeklini, bakımın kapsamını, güvenceyi ve sona erme yollarını düzenler. Kural olarak miras sözleşmesi biçiminde, resmî memur ve iki tanık önünde kurulmalıdır; taşınmazın sağlar arasında devrini içeren belirli işlemler tapu müdürlüğünde de düzenlenebilir. Bakım yalnız barınma sağlamak değildir: tarafların sözleşmesine, devredilen değere ve bakım alacaklısının sosyal durumuna göre uygun gıda, konut, hastalıkta özen ve tedavi gibi yükümlülükleri kapsar. Gerçek bakım amacı bulunmaksızın mirasçılardan mal kaçırmak için görünüşte bu sözleşmenin yapılması hâlinde muris muvazaası, tenkis veya iptal uyuşmazlığı doğabilir. Bu rehber genel bilgidir; sözleşme, tapu kaydı, tarafların gerçek amacı ve bakımın fiilen nasıl yerine getirildiği incelenmeden kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Sözleşme ve sorumluluk

1. Sözleşmenin iki karşılıklı edimini açıkça belirleyin TBK 611'e göre bakım borçlusu, bakım alacaklısını ölünceye kadar bakıp gözetme; bakım alacaklısı ise bir malvarlığını veya bazı malvarlığı değerlerini devretme borcu üstlenir. Bu nedenle sözleşme kural olarak ivazlıdır: taşınmaz, para, pay veya başka değer karşılığında yaşam boyu bakım borcu doğar. Devredilecek malın tapu bilgisi, mülkiyetin hemen mi yoksa ölümden sonra mı geçeceği, bakımın nerede verileceği, birlikte yaşama, gıda, sağlık giderleri, yardımcı personel, konut masrafları ve cenaze giderleri gibi başlıklar belirsiz bırakılmamalıdır. Bakım borçlusunun mirasçı atanması hâlinde miras sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanır. Malın hemen devredildiği sağlar arası model ile ölümden sonra hüküm doğuran miras hukuku modeli birbirine karıştırılmamalıdır; tescil zamanı, sözleşmenin niteliğini ve uygulanacak yolu değiştirir. 2. Geçerlilik için resmî şekli doğru kurun TBK 612, mirasçı atanması içermese bile ölünceye kadar bakma sözleşmesinin miras sözleşmesi biçiminde yapılmasını ister. Türk Medeni Kanununun 545. maddesine göre taraflar iradelerini resmî memura aynı anda bildirir ve düzenlenen metni memur ile iki tanık önünde imzalar. Devletçe tanınmış bakım kurumunun yetkili makamların belirlediği koşullara uygun sözleşmesinde yazılı şekil yeterli olabilir. Sıradan imzalı kâğıt, yalnız noter imza onayı veya aile arasında yapılan sözlü anlaşma kural olarak bu ağır şeklin yerine geçmez. TKGM'nin güncel genelgesine göre, sağlar arasında taşınmaz devri içeren sözleşme tapu müdürlüğünce resmî senetle ve iki tanıkla düzenlenebilir. Tapu müdürlüğü, ölümden sonra tescil doğuran veya taşınmaz dışındaki değerleri kapsayan her modeli düzenleyemez; noter, sulh hâkimi veya tapu yolu işlemin içeriğine göre seçilmelidir. 3. Bakım borcunun kapsamını somutlaştırın TBK 614 uyarınca bakım alacaklısı sözleşmeyle bakım borçlusunun aile topluluğuna katılmış sayılır. Bakım borçlusu, aldığı malların değeri ve bakım alacaklısının önceki sosyal durumuna göre hakkaniyetin gerektirdiği edimleri yerine getirmelidir; özellikle uygun gıda ve konut sağlamak, hastalıkta gerekli özeni göstermek ve tedavi ettirmek zorundadır. Taraflar aynı evde yaşamayı kararlaştırabilir, fakat her sözleşmede fiilen aynı çatı zorunluluğu bulunduğu varsayılmamalıdır; bakımın yeri ve yöntemi metinden ve somut koşullardan anlaşılır. İlaç, hastane, evde bakım, ulaşım, temizlik ve kişisel yardım giderlerinin kim tarafından karşılanacağı yazılmalıdır. Dekontlar, sağlık randevuları, bakım planı, faturalar ve yazışmalar korunmalı; kişinin mahrem sağlık verileri gereksiz üçüncü kişilerle paylaşılmamalıdır.

Başvuru ve belgeler

4. Taşınmaz devrinde bakım alacaklısının güvencesini koruyun Bakım alacaklısı taşınmazı bakım borçlusuna devretmişse TBK 613, haklarını güvence altına almak için taşınmaz üzerinde satıcıya benzer yasal ipotek hakkı tanır. Bu güvence tapu işleminde gözden kaçırılmamalı; tescil, mevcut ipotek ve hacizler ile sonradan üçüncü kişiye devir riski birlikte incelenmelidir. TKGM açıklamasına göre tapu müdürlüğünde kurulan sağlar arası sözleşmede taşınmaz bakım borçlusu adına tescil edilir ve borçlu daha sonra tasarrufta bulunabilir. Bu nedenle yalnız aile ilişkisine güvenmek yerine yasal ipotek, oturma veya intifa hakkı gibi uygun güvencelerin tapu siciline etkisi değerlendirilmelidir. Bakım borçlusunun ölümü hâlinde taşınmaz onun mirasçılarına geçebilir; bakım alacaklısı TBK 618'deki bir yıllık süre içinde fesih ve kanundaki ödeme talebini değerlendirmelidir. 5. İfa bozulduğunda fesih ve denkleştirme yollarını ayırın Tarafların edimleri arasında önemli oransızlık varsa ve fazla alan taraf bağış amacı bulunduğunu kanıtlayamazsa TBK 616 uyarınca altı ay önceden bildirimle fesih gündeme gelebilir; daha önce verilen ve alınan edimler anapara ve faiziyle değerlendirilerek denkleştirilir. Bakım borcuna aykırılık sözleşmenin sürmesini çekilmez kılıyor veya önemli sebepler devamı imkânsız ya da aşırı güç hâle getiriyorsa TBK 617 önelsiz feshe izin verir. Kusurlu taraf aldığını geri verir ve uygun tazminat ödeyebilir. Hâkim tamamen fesih yerine ortak yaşamı sona erdirip bakım alacaklısına ömür boyu gelir bağlayabilir. Tek bir tartışma ile sürekli ağır ihmal aynı değildir; sağlık kayıtları, masraflar, tanıklar ve tarafların davranışları birlikte değerlendirilir. Taşınmaz geri isteniyorsa tapu iptali ve tescil talebinin sözleşmenin feshiyle nasıl ilişkilendirileceği doğru kurulmalıdır. 6. Mirasçı itirazında gerçek bakım amacı ve oranı inceleyin Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ivazlı olduğu için, gerçek bakım karşılığında yapılan makul temlik sırf diğer mirasçıların payını azalttı diye kendiliğinden bağış sayılmaz. Yargıtay; sözleşme tarihindeki yaş ve sağlık durumu, aile ilişkileri, bakım ihtiyacının sonradan doğup doğmadığı, fiilen sunulan bakım, toplam malvarlığı ve devredilen malın buna oranı gibi olgularla gerçek ortak amacı araştırır. Sözleşme anında özel bakıma muhtaç olmamak veya kısa süre sonra ölmek tek başına geçersizlik nedeni değildir. Ancak görünüşte bakım, gerçekte bağış ve mirasçıdan mal kaçırma amacı kanıtlanırsa muris muvazaası nedeniyle tapu iptal-tescil veya koşullarına göre tenkis gündeme gelebilir. Nafaka yükümlülerinin TBK 615'teki iptal hakkı ve alacaklıların hakları da saklıdır. Kaynaklar: https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/103273, https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/898779000 ve https://www.tkgm.gov.tr/sites/default/files/2022-07/2022-3%20say%C4%B1l%C4%B1%20Genelge.pdf. Somut dava süreleri ve talepler işlem tarihindeki kayıtlara göre belirlenmelidir.

İlgili konular

İfade özgürlüğü hangi ölçütlerle sınırlandırılabilir?İhtiyati tedbirİşçinin ücreti geç ödenirse hangi haklar doğar?Konkordato ne demek?İdarenin takdir yetkisi nasıl sınırlanır?İş sözleşmesi nedir?E-tebligat nasıl görüntülenir?İhtiyaç nedeniyle tahliye nasıl yapılır?İşveren işçinin telefonunu inceleyebilir mi?Kuvvetler ayrılığı nedir?Dava açma süresi nasıl hesaplanır?Boşanma sonrası kimlik nasıl değiştirilir?Israrlı takip suçu nasıl oluşur?İcra takibiTanıklık nedir?Tapu siciliEvlilik birliğinin temelinden sarsılması ne demek?Kiralanan ev satılırsa kiracı ne olur?Kira zammı ne zaman yapılır?İnternetten alınan kişiye özel ürün iade edilir mi?Tutukluluk incelemesi nasıl yapılır?İnternet alışverişinde cayma hakkı nasıl kullanılır?Online pazaryeri ürünü gelmezse ne yapılır?Fazla mesai onayı geri alınabilir mi?Çerez onayı vermeden site kullanılabilir mi?Aile içi şiddette uzaklaştırma kararı nasıl alınır?Kiracı ödediği aidatı kiradan düşebilir mi?Nafaka azaltımı davası nasıl açılır?Bilgi edinme hakkı nasıl kullanılır?Israrlı takip suçu ne demek?
Değişiklik geçmişi

5 Kasım 2026 — Konu eklendi.