Deniz kemerleri ve kıyı sütunları nasıl oluşur?
Deniz kemeri, kıyıdaki kaya çıkıntısının içinden geçen doğal açıklıktır. Açıklığın tavanı çöktüğünde kıyıdan ayrı duran bir kaya sütunu kalabilir. Bu şekiller dalga aşındırmasının kaya yapısındaki zayıflıkları kullanmasıyla gelişebilir.
Çatlaktan kemere uzanan süreç
Dalgalar burunların çevresinde kırılıp yön değiştirirken enerji bazı kesimlerde yoğunlaşır. Çatlak veya daha zayıf tabaka boyunca oyulan boşluk mağaraya dönüşebilir. Oyuk bir burnu delerse ya da karşılıklı boşluklar birleşirse kemer oluşur. Kaya dayanımı ve eklem düzeni açıklığın biçimini belirler. Bununla birlikte bütün kıyı mağaralarının zamanla kemere dönüşmesi zorunlu değildir; süreç yerel geometriye bağlıdır.
Sütunun geçici yaşamı
Kemer tavanının çökmesiyle oluşan sütun, dalga ve ayrışma etkileri altında küçülmeye devam eder. Sonunda alçak bir kaya kalıntısına dönüşebilir. Bu aşamalar öğretici bir şema sunsa da her kıyıda aynı sırayla veya hızla gerçekleşmez. Bir sütunun yaşı yalnız yüksekliğinden belirlenemez. Çatlaklı kemerlerin altına girmek ya da üzerine çıkmak düşme riski taşıyabilir; görünür biçim, yapının kararlı olduğunu göstermez.