Yaprak dökmeyen ağaçlar yapraklarını yeniler mi?
Yaprak dökmeyen ağaçlar da yapraklarını yeniler. Her yaprağın sınırlı bir ömrü vardır; ağacın yıl boyunca yeşil görünmesi, farklı yaşlardaki yaprakların aynı anda tamamen dökülmemesinden kaynaklanır. Yenilenmenin düzeni tür ve çevre koşullarına göre değişir.
Süreç ve temel mekanizma
1. Her dem yeşil ne demektir? Her dem yeşillik, tek tek yaprakların ölümsüz olması değil, ağacın yıl boyunca işlevsel yaprak taşımasıdır. Bir dal üzerinde farklı yıllarda oluşmuş yaprak veya ibre kuşakları bulunabilir. Eski kuşak dökülürken genç yapraklar yeşil örtüyü sürdürür. Yaprak döken ağaçlarda ise yaprakların büyük bölümü aynı mevsimde kaybedilir. Bu iki strateji arasında geçiş gösteren türler ve iklime bağlı farklı davranışlar da görülebilir. 2. Yaprak ömrü neden sınırlıdır? Yaprak zamanla ışık, rüzgâr, kuraklık, otçullar ve çeşitli biyolojik etkiler nedeniyle yıpranır. Doku bakımının maliyeti ile fotosentez kazancı arasındaki denge yaşla değişebilir. Gölgede kalan iç yaprakların karbon katkısı azalabilir. Bitki, bazı besinleri yaşlanan yapraktan diğer organlara geri taşır. Sonrasında yaprak sapı veya ibre tabanındaki ayrılma süreçleri dökülmeyi sağlar. Bu olay, her durumda hastalık tarafından başlatılan doku ölümüne eşit değildir. 3. İbre kuşaklarını okumak Çam dallarında sürgün ucuna yakın ibreler genellikle daha genç, gövdeye yakın olanlar daha yaşlıdır. İçteki eski ibrelerin sararıp dökülmesi normal yenilenme olabilir. Ancak tutulan kuşak sayısı çam türleri arasında değişir; ladin ve göknarlarda da aynı süre beklenmez. Belirli bir ağacın yaprak ömrünü bütün iğne yapraklılara yaymak doğru değildir. Yaşın yanı sıra konum ve dökülmenin zamanlaması da değerlendirilmelidir.
Çevresel koşullar ve biyolojik sınırlar
4. Geniş yapraklı örnekler Defne, zeytin ve bazı meşe türleri gibi geniş yapraklı her dem yeşiller de yaprak yeniler. Yenilenme bazen yeni sürgünlerle aynı dönemde yoğunlaşabilir, bazen yıl içine daha dağınık yayılır. Bu yüzden yerde bir miktar yaprak bulunması ağacın yaprak döken türe dönüştüğünü göstermez. Yaprağın sert veya derimsi olması uzun ömürle ilişkili olabilir; fakat tek başına ne kadar yaşayacağını kesin belirleyen bir özellik değildir. 5. Normal yenilenme ile stres ayrımı Normal döküm çoğunlukla yaşlı yaprak kuşaklarında daha düzenli görülür. Yeni sürgünlerin ölmesi, tek taraflı yoğun kayıp, belirgin lekeler veya dal kuruması başka nedenleri düşündürür. Kuraklık ve sıcaklık stresi normalden fazla eski yaprak kaybına da yol açabilir. Yine de belirti örüntüleri kesin teşhis yerine araştırma başlangıcıdır. Türün normal döngüsü, son hava olayları ve kök koşulları birlikte incelenmeden yalnızca yaprak renginden hastalık adı verilmemelidir. 6. İğne yapraklı olmak yeterli değildir Bütün kozalaklılar her dem yeşil değildir. Larix, Taxodium ve Metasequoia gibi örnekler mevsimsel olarak ibrelerini döker. Tersine, her dem yeşillik yalnızca iğne yapraklılara özgü değildir. Bu ayrım, kışın çıplak kalan bir ağacı yanlışlıkla ölü sanmayı önler. Yaprak stratejileri iklim ve kaynak kullanımına uyumla ilişkilidir; hiçbir strateji bütün ortamlarda üstün değildir. Doğru değerlendirme önce ağacın türünü ve doğal mevsim döngüsünü tanımayı gerektirir.