Sanalda.comBETA

Sosyal medya üzerinden yapılan alışverişte tüketici hakları nelerdir?

Eklenme tarihi: 5 Kasım 2026

Sosyal medyada bir ürün videosu görüp satıcıya mesaj göndermek, bir mağazanın bağlantısından ödeme yapmak ve kişisel hesaba havale yollamak aynı işlem değildir. Türkiye'de sosyal medya üzerinden satış da mesafeli sözleşme olabilir; ancak platformun adı değil, satışın yüz yüze olmadan uzaktan pazarlama sistemi içinde kurulup kurulmadığı belirleyicidir. Satıcının ticari kimliği, ürün vaadi, ödeme yolu ve yazışmalar hem hakkın niteliğini hem ispatını etkiler. Teslim edilmeyen, yanlış gelen veya ayıplı çıkan üründe başvuru yolunu seçmeden önce bu olguları ayırmak gerekir.

Sözleşme ve sorumluluk

1. Mesafeli sözleşme koşullarını sınayın Ticaret Bakanlığının 17 Ağustos 2026 tarihli rehberi üç koşulu birlikte arar: taraflar sözleşme kurulurken karşı karşıya değildir, uzaktan pazarlama için oluşturulmuş bir sistem kullanılmıştır ve kuruluş anına dek uzaktan iletişim araçları devrededir. Bir sosyal medya ilanından satıcının mağazasına gidip çevrimiçi sipariş vermek buna uyabilir. Yalnız bir arkadaşla özel mesajlaşarak sonradan fiziksel buluşmada anlaşılan işlem aynı şekilde varsayılamaz. Satışın nerede ve nasıl tamamlandığını, sipariş bağlantısını ve ödeme onayını saklayın; her mesajlaşmaya otomatik cayma hakkı atfetmeyin. 2. Satıcının kimliğini ve teklifini kaydedin Bakanlık, alışverişten önce ticari unvan, açık adres ve iletişim bilgilerinin kontrolünü önerir. Hesabın takipçi sayısı veya mavi işareti bunların yerine geçmez. Ürünün ölçüsü, markası, durumu, toplam bedeli, teslim vaadi ve iade bilgisini tarihli ekran görüntüsüyle saklayın. Hikâye gönderileri kaybolabilir; siparişten önce satıcıdan kalıcı bir teklif veya ön bilgilendirme isteyin. Bir kişisel hesabın düzenli ticari satış mı yaptığı, yoksa tekil özel satış mı olduğu da tüketici hukukunun uygulanmasında önem taşıyabilir. 3. Ödeme ve güvenlik riskini ayırın Bakanlığın sosyal medya dolandırıcılığı uyarısı, piyasanın çok altında fiyat ve doğrudan banka hesabına havale talepleri karşısında dikkatli olunmasını söyler. Kişisel veriyi veya kart şifresini mesajla göndermeyin; ödeme bağlantısının alan adını doğrulayın. Havale yapmak tüketici haklarını kendiliğinden yok etmez, fakat gerçek satıcıyı ve paranın kime gittiğini saptamak zorlaşabilir. Dekonttaki alıcı adı, açıklama, tarih ve tutarı saklayın. Şüpheli taklit hesap veya kimlik avında bankanızın resmî kanalından hızlı yardım isteyin; geri alma garantisi varsaymayın.

Başvuru ve belgeler

4. Teslim, cayma ve ayıbı ayrı talep edin Mesafeli sözleşme koşulları gerçekleşmişse geçerli ve istisna dışı satışta cayma gündeme gelebilir; kişiye özel mal gibi istisnalar ayrıca incelenir. Ürün hiç teslim edilmediyse satıcının gönderim vaadi ve gecikmeye bağlı fesih; farklı veya arızalı geldiyse sözleşmeye aykırılık ile ayıplı mal hakları önem kazanır. Satıcıya sipariş numarası, ekran görüntüsü, ödeme ve kargo kayıtlarıyla yazılı başvurun. Yalnız 'iade istiyorum' yerine ürünün hiç gelmediğini, vaat edilenden farklı olduğunu veya sebepsiz cayma kullandığınızı açıkça belirtin. Başlangıç tarihleri bu ayrımlara göre değişebilir. 5. Sosyal ağ ile satıcıyı karıştırmayın Bir sosyal ağın mesaj veya reklam altyapısını sunması, her satışta malın satıcısı olduğu anlamına gelmez. Ayrıca her sosyal ağ işlemi, mesafeli sözleşme yönetmeliğindeki aracı hizmet sağlayıcı platformu üzerinden kurulmuş sayılmaz. Ödeme sayfası ayrı bir pazaryerine açılıyorsa aracılık eden sistemin kimliğini ve tahsilatı kimin yaptığını belirleyin. Satış doğrudan bir satıcının hesabında tamamlandıysa talebi önce sözleşmedeki satıcıya yöneltin. Platforma hesap veya reklamı bildirmek güvenlik bakımından yararlı olabilir; bu işlem tek başına satıcıya yapılan hukuki bildirimin yerine geçmeyebilir. 6. Başvuru dosyasını ve yolu hazırlayın Satıcıya gönderilen taleple yanıtını, ilanı, profilin o tarihteki adını, işlem bağlantısını, ödeme dekontunu ve kargo bilgisini sıralayın. Kişisel mesajlardaki üçüncü kişilerin verilerini gereksiz yere paylaşmayın. Çözüm olmazsa uyuşmazlığın değeri ve niteliğine göre güncel tüketici hakem heyeti veya mahkeme yolunu Ticaret Bakanlığının resmî bilgilendirmesinden kontrol edin; elektronik hakem heyeti başvurusu e-Devlet üzerindeki TÜBİS aracılığıyladır. Kaynaklar: https://tuketici.ticaret.gov.tr/yayinlar/tuketici-bilgi-rehberi/mesafeli-sozlesmeler-hakkinda-bilgilendirme ve https://ticaret.gov.tr/haberler/ticaret-bakanligi-sosyal-medya-ve-dijital-mecralardaki-dolandiricilik-girisimlerine-karsi-vatandaslari-uyariyor. Bu genel bilgidir; somut olay bireysel hukuki inceleme gerektirebilir.

İlgili konular

İnternet içeriğine erişimin engellenmesi nasıl incelenir?Ecrimisil tazminatı nasıl talep edilir?Sebepsiz zenginleşme ne zaman doğar?Şüpheli ile sanık arasındaki fark nedir?Anonim şirket nedir?Ücretsiz izin nasıl uygulanır?Kredi kartı harcama itirazı nasıl yapılır?Ayıplı ürün değişimi nasıl istenir?İştirak nafakası ne zaman sona erer?Velayet hangi durumlarda değiştirilir?Kat mülkiyetiMobbing iddiasında sistematiklik ve olay zinciri nasıl ispatlanır?Resmî tatilde çalışma ücreti nasıl hesaplanır?Evlat edinme hangi koşullara bağlıdır?Abonelik iptali nasıl yapılır?E-Devlet üzerinden dava dosyası nasıl sorgulanır?İşveren rekabet yasağında korunmaya değer menfaatini nasıl ispatlar?NafakaZincirleme belirli süreli iş sözleşmelerinde esaslı neden nasıl ispatlanır?Mehir senedi geçerli midir?İhtiyaç nedeniyle tahliye davasında ihtiyaç nasıl ispatlanır?Suçta ve cezada kanunilik ilkesi neyi güvence altına alır?Maaş geç yatarsa işçi ne yapabilir?Telefon dolandırıcılığında ne yapılmalı?Kat irtifakı ile kat mülkiyeti arasındaki fark nedir?Avukatsız ifade verilir mi?Ziynet alacağında zamanaşımı ne kadardır?Suça teşebbüs ne zaman oluşur?Arabuluculukta anlaşma olmazsa dava nasıl açılır?İşyerinde kamera kaydı hangi şartlarda tutulur?
Değişiklik geçmişi

5 Kasım 2026 — Konu eklendi.