Ria kıyıları akarsu vadilerinden nasıl gelişir?
Ria, denizin bir akarsu vadisinin aşağı bölümünü basmasıyla oluşan kıyı girintisidir. Dallanan eski vadi ağı kıyıda girintili çıkıntılı bir görünüm yaratabilir. Buzul vadisinin su altında kaldığı fiyorttan köken bakımından ayrılır.
Göreli deniz seviyesinin rolü
Deniz seviyesinin yükselmesi veya karanın alçalması, denizin vadi içine ilerlemesine neden olabilir. Eski ana vadi geniş bir girinti, yan vadiler ise onun kolları hâline gelir. Bu nedenle kıyının planı çoğu zaman önceki akarsu ağının izlerini taşır. Girintinin derinliği ve genişliği eski vadi biçimine, sonraki sediment dolumuna ve kıyı süreçlerine bağlıdır. Deniz yalnızca bir çizgiyi değil, üç boyutlu bir vadiyi doldurur.
Haliç ve fiyortla ilişkisi
Bir ria içinde tatlı ve tuzlu suyun karıştığı haliç koşulları bulunabilir; ancak ria yer şeklinin kökenini, haliç ise su ortamının özelliklerini vurgular. Fiyortlar çoğunlukla daha dik duvarlı ve buzulca derinleştirilmiş olur, fakat ayrım yalnız görünüşe bırakılmaz. Haritalar, deniz tabanı ölçümleri ve sediment kayıtları eski vadinin gelişimini açıklamaya yardım eder. Bugünkü sakin görünüm, kıyının zaman içinde değişmediği anlamına gelmez.