Kireç taşı mağaraları nasıl oluşur?
Kireç taşı mağaraları, suyun çözünür kayacı çatlaklar ve tabaka araları boyunca aşındırarak yeraltı boşluklarını genişletmesiyle oluşur. Bu mağaraların temel süreci kimyasal çözünmedir; fakat tüm mağaralar kireç taşında veya aynı mekanizmayla gelişmez.
Küçük çatlaklardan galerilere
Topraktan geçen su karbondioksit alarak zayıf asitli hâle gelebilir. Kireç taşındaki kalsit bu suyla etkileşerek çözünür; başlangıçtaki dar geçitler zaman içinde büyür. Suyun dolaşım yolları çatlakların konumu, tabakaların eğimi ve yeraltı suyu düzeyiyle yönlenir. Bazı mağaralarda derinden gelen asitli sular da etkilidir. Bu nedenle her mağarayı yalnızca yukarıdan süzülen yağmur suyuyla açıklamak yeterli olmaz.
Mağara boşluğu ile süslemeleri ayırmak
Sarkıt ve dikitler, boşluk oluştuktan sonra uygun kimyasal koşullarda mineral birikmesiyle gelişebilir. Boşluğun oyulmasıyla süslemelerin çökelmesi aynı süreç değildir. Yeraltı suyu seviyesi değiştikçe bazı galeriler kururken diğerleri akarsu taşımayı sürdürebilir. Mağara ağı yüzeyde görünen girişten çok daha geniş olabilir. Karstta kirleticiler hızlı taşınabildiği için mağara çevresini korumak yalnız turizm açısından değil, yeraltı suyu kalitesi bakımından da önemlidir.