Efektif yıllık faiz nasıl hesaplanır?
Efektif yıllık faiz, dönem içi bileşikleşmeyi dikkate alarak bir finansal ürünün bir yıldaki gerçek oransal etkisini gösterir.
Kavramın işleyişi ve hesaplama mantığı
Dönemlik oran r ve yıldaki dönem sayısı n ise, ücretler hariç temel hesap (1+r) üzeri n eksi 1 biçimindedir. Aylık yüzde 1 oran basitçe yüzde 12 değildir; her ay oluşan faiz de sonraki dönemde tabana girebilir. Nominal oran, efektif oran ve yıllık maliyet oranı farklı kavramlardır. Finansal karar yalnız bugünkü tutara göre verilmez; zaman, enflasyon, vergi, ücret ve belirsizlik birlikte değerlendirilir. Nominal değer ile gerçek satın alma gücü ayrılır ve varsayımlar açıkça yazılır. Düzenli kayıt, kararın etkisini görünür kılar.
Uygulama, karşılaştırma ve riskler
Kredi karşılaştırmasında zorunlu ücret ve sigortaların hangi orana dahil olduğu okunur. Mevduatta stopaj ve vade bozulması net getiriyi etkileyebilir. Aynı para birimi, aynı vade ve aynı nakit akışı varsayımı olmadan iki efektif oran doğrudan kıyaslanmamalıdır. Uygulamada farklı senaryolar yan yana hesaplanmalı, en iyi ve en kötü sonuçlar görülmelidir. Geçmiş getiri geleceği garanti etmez; kişisel gelir düzeni, yükümlülükler ve risk taşıma kapasitesi sonucu değiştirir. Karar öncesinde sözleşme koşulları ve toplam maliyet kontrol edilir.