Alt işveren ilişkisi nasıl değerlendirilir?
Alt işveren ilişkisi, bir işverenin işyerindeki yardımcı işi veya uzmanlık gerektiren asıl iş bölümünü başka işverene vermesiyle kurulan üçlü çalışma düzenidir.
Ticari veya iş ilişkisinin hukuki yapısı
İşin niteliği, teknolojik uzmanlık gereği, işçilerin kimin talimatıyla çalıştığı ve organizasyonun gerçek bağımsızlığı incelenir. Asıl işin sırf işçilik maliyetini düşürmek için bölünmesi veya önceki çalışanın hakları kısıtlanarak alt işveren işçisi yapılması muvazaa göstergesi olabilir. Ticari ve iş ilişkilerinde taraf sıfatı, işletmenin organizasyonu, sözleşmenin fiilî uygulanışı ve emredici koruma kuralları birlikte değerlendirilir. Ticaret sicili, şirket sözleşmesi, genel kurul veya yönetim kararları, işyeri kayıtları ve temsil belgeleri farklı hukuki sorulara cevap verir. Bir işlemin şirket adına yapılması, imzalayan kişinin her durumda yetkili olduğu ya da kişisel sorumluluğun kesinlikle bulunmadığı anlamına gelmez. Yetki sınırı ve üçüncü kişinin durumu somut kayıtlara göre incelenir.
Kayıtlar, sorumluluk ve uyuşmazlık yönetimi
Geçerli ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı işyeriyle ilgili kanuni ve sözleşmesel yükümlülüklerden birlikte sorumlu olabilir. Muvazaa tespitinde işçiler başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi sayılabilir. Sözleşme metni kadar vardiya, ekipman, bordro ve emir kayıtları fiilî durumu gösterir. Düzenli kayıt tutmak; kararın kim tarafından, hangi tarihte ve hangi bilgiye dayanılarak alındığını göstermek bakımından önemlidir. Bildirim, toplantı, onay, ödeme ve çalışma süresi kayıtları uyuşmazlığı önleyebilir veya ispatı kolaylaştırabilir. Arabuluculuk, dava, tahkim ya da idari başvuru yollarından hangisinin uygulanacağı uyuşmazlığın türüne ve zorunlu düzenlemelere bağlıdır. Parasal sınırlar, süreler ve elektronik başvuru yöntemleri değişebileceği için resmî güncel kaynak kontrol edilmelidir.