1 Temmuz: Tarihte Bugün

1 Temmuz tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.

Olaylar 50

1527 - Dünyanın ilk ve en eski Protestan üniversitesi, Marburg Philipps Üniversitesi kuruldu.
1683 - Osmanlı Orduları'nın Viyana taarruzu başladı.
1736 - 23. Osmanlı Padişahı III. Ahmet öldü; yerine I. Mahmud geçti.
1752 - Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa sadrazam oldu.
1798 - Napolyon Mısır'ı işgal etti.
1839 - Padişah II. Mahmut öldü; yerine Sultan Abdülmecid geçti.
1867 - İngiliz Kuzey Amerika Yasası, Kanada Anayasası olarak yürürlüğe girerek Kanada Konfederasyonu kuruldu. John A. Macdonald ilk Başbakan oldu.
1878 - Kıbrıs, toprak mülkiyeti Osmanlılarda kalmak üzere, geçici olarak Birleşik Krallık'a devredildi.
1881 - Dünyanın ilk uluslararası telefon konuşması, St. Stephen (New Brunswick) ve Calais (Maine) arasında yapıldı.
1903 - Fransa Bisiklet Turu ("Tour de France") ilk defa yapıldı. Bu yarışı Fransız Maurice Garin kazandı ve 6075 Frank ödülün de sahibi oldu.
1904 - Almanya futbol kulübü olan Bayer 04 Leverkusen kuruldu.
1908 - SOS, Uluslararası Mors Alfabesi acil durum sinyali olarak kabul edildi.
1911 - Kandilli Rasathanesi kuruldu.
1920 - Ankara'da subay yetiştirilmek üzere "Sunuf-u Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" açıldı.
1921 - Çin Komünist Partisi kuruldu.
1925 - İlk piyango, Türk Tayyare Cemiyeti Mektepleri yararına düzenlendi.
1926 - Deniz taşımacılığına ve ticaretine ilişkin esasları düzenleyen "Kabotaj Kanunu" yürürlüğe girdi.
1927 - İstanbul'dan 16 Mayıs 1919'da ayrılan Mustafa Kemal, kurtuluştan sonra ilk kez İstanbul'a gelişinde büyük törenlerle karşılandı.
1929 - İstanbul-Ankara telefon hattı hizmete girdi.
1935 - Aydın demiryolu devletleştirildi.
1937 - Toprakkale, İskenderun, Fevzipaşa - Meydanıekber demiryolları devletleştirildi.
1939 - Hatay'da askerlik ve yeni teşkilât kanunu çıktı.
1939 - 1 Temmuz ilk defa Kabotaj Bayramı olarak kutlandı.
1942 - II. Dünya Savaşı: Kuzey Afrika Cephesi'nde I. El-Alameyn Muharebesi başladı.
1946 - Elazığ-Palu demiryolu açıldı.
1960 - Somali bağımsızlığını ilan etti.
1962 - Ruanda ve Burundi bağımsızlığını ilan etti.
1963 - ABD'nin posta kodu sistemi olan "ZIP Kodları" kullanılmaya başladı.
1966 - Kanada, ilk renkli televizyon yayınını gerekleştirdi.
1968 - Nükleer Silahları Sınırlandırma Anlaşması imzalandı.
1974 - Arjantin Devlet Başkanı Juan Peron öldü; yerine eşi İsabel Peron geçti.
1979 - Sony, Walkman'i tanıttı.
1983 - Kuzey Kore Havayolları'na ait İlyuşin tipi bir yolcu uçağı, Gine-Bissau'nun dağlık bölgesine düştü: 23 kişi öldü.
1984 - TRT, televizyonda tamamen renkli yayına geçti.
1988 - Sovyetler Birliği'nde Komünist Partisi, Gorbaçov'un "Perestroyka" politikasını onayladı.
1987 - Manş Tüneli'nde inşaat çalışmaları başladı.
1991 - Varşova Paktı resmen dağıldı.
1992 - TRT-INT/Avrasya yayınları başladı.
1994 - 27 yıllık sürgünü sona eren FKÖ lideri Yaser Arafat, Filistin'e geri döndü.
1996 - Azerbaycan, İrlanda ve Tunus ile diplomatik ilişki kurdu.
1996 - Türkiye'nin ilk nükleer reaktörü, Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde yapılmaya başladı.
1996 - PNG görüntü formatının 1.0 versiyonu tamamlandı.
1997 - Çin, şehir-devlet Hong Kong'un egemenliğini 156 yıl aradan sonra Birleşik Krallık'tan geri aldı.
2002 - Uluslararası Ceza Mahkemesi kuruldu.
2002 - Bir Rus yolcu uçağı ile Alman kargo uçağı, Güney Almanya'da Überlingen şehri üzerinde havada çarpıştı: 71 kişi öldü.
2003 - Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin barış zamanı idam cezasının kaldırılmasını öngören 6. protokolünü onayladı.
2004 - Horst Köhler, Almanya Cumhurbaşkanı oldu.
2006 - Çin, Tibet'i Çin'e bağlayan 5 bin 72 kilometrelik dünyanın en uzun demir yolunu hizmete açtı.
2012 - İspanya, 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası finalinde İtalya'yı 4-0 yenerek üst üste ikinci kez şampiyon oldu.
2013 - Hırvatistan, AB üyesi oldu.

Doğumlar 113

1481 - II. Christian, Danimarka Kralı (ö. 1559)
1506 - II. Lajos, Macaristan ve Bohemya Kralı (ö. 1526)
1532 - Marino Grimani, Venedik Cumhuriyetinin 89'uncu dükası (ö. 1605)
1646 - Gottfried Wilhelm Leibniz, Alman matematikçi (ö. 1716)
1725 - Jean-Baptiste Donatien de Vimeur, Fransız asilzade ve ordu komutanı (ö. 1807)
1742 - Georg Christoph Lichtenberg, Alman doğa bilimleri, astronomi ve matematik profesörü, yazar, eleştirmen (ö. 1799)
1804 - George Sand, Fransız yazar (ö. 1876)
1818 - Ignaz Semmelweis, Macar bilim adamı ve hekim (ö. 1865)
1829 - Abraham Behor Kamondo, Fransız bankacı, koleksiyoncu ve hayırsever (ö. 1889)
1835 - Alfred von Gutschmid, Alman tarihçi ve oryantalist (ö. 1887)
1844 - Verney Lovett Cameron, İngiliz kâşif (ö. 1894)
1847 - Heinrich Gelzer, Alman klasik filolog, eski çağ tarihçisi ve Bizantolog (ö. 1906)
1858 - Willard Metcalf, Amerikalı sanatçı (ö. 1925)
1862 - Besim Ömer Akalın, Türk tıp profesörü, bilim adamı, sivil toplum örgütçüsü ve Milletvekili (ö. 1940)
1872 - Louis Blériot, Fransız pilot, mucit ve mühendis (ö. 1936)
1873 - Alice Guy-Blaché, Fransız film yönetmeni ve yapımcısı (ö. 1968)
1877 - Alf Spouncer, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (ö. 1962)
1879 - Léon Jouhaux, Fransız sosyalist sendika önderi ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1954)
1883 - István Friedrich, Macaristan başbakanı ve futbolcu (ö. 1951)
1899 - Charles Laughton, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1962)
1902 - William Wyler, Alman asıllı Amerikalı film yönetmeni (ö. 1981)
1913 - Ali Rıza Septioğlu, Türk siyasetçi ve eski devlet bakanı
1916 - Abdülhakim İsmailov, Sovyetler Birliği (SSCB) Kızıl Ordu'sunun Hitler faşizmini yenilgiye uğratmasının simgesi olarak Berlin Parlamento Binası'na (Reichstag) Kızıl Bayrağı diken 3 askerden biri (ö. 2010) (bknz. Berlin Muharebesi)
1916 - Olivia de Havilland, İngiliz aktris ve Oscar ödülü sahibi (ö. 2020)
1923 Nejad Melih Devrim, Türk ressam (ö. 1995) Süleyman Arif Emre, Türk siyasetçi (ö. 2019) Hüseyin Özalp, Türk siyasetçi (ö. 2014)
Nejad Melih Devrim, Türk ressam (ö. 1995)
Süleyman Arif Emre, Türk siyasetçi (ö. 2019)
Hüseyin Özalp, Türk siyasetçi (ö. 2014)
1924 - Şefik Soyuyüce, Türk asker ve siyasetçi (ö. 2024)
1926 - François-Régis Bastide, Fransız siyasetçi, edebiyatçı ve diplomat (ö. 1996)
1926 - Hans Werner Henze, Alman besteci (ö. 2012)
1928 Muhittin Fisunoğlu, Türk asker (ö. 2026) Süleyman Karagülle, Türk İslam alimi, yazar (ö. 2021)
Muhittin Fisunoğlu, Türk asker (ö. 2026)
Süleyman Karagülle, Türk İslam alimi, yazar (ö. 2021)
1929 - Gerald Edelman, Amerikalı biyolog (ö. 2014)
1929 - Kamil Yazıcı, Türk sanayici ve iş adamı (ö. 2026)
1930 - Emin Cankurtaran, Türk iş insanı ve Fenerbahçe'nin eski Başkanlarından (ö. 2009)
1930 - Mustafa Akkad, Suriye asıllı Amerikalı film yönetmeni ve yapımcısı (ö. 2005)
1930 - Osman Numan Baranus, Türk şair ve yazar (ö. 2005)
1931 - Leslie Caron, Fransız aktris
1934 - Jean Marsh, İngiliz aktris ve yazar (ö. 2025)
1934 - Claude Berri, Fransa doğumlu yönetmen, aktör ve yapımcı (ö. 2009)
1934 - Sydney Pollack, Amerikalı yönetmen, yapımcı ve oyuncu (ö. 2008)
1935 - David Prowse, İngiliz vücut geliştirici (ö. 2020)
1936 Linné Ahlstrand, Amerikalı model ve oyuncu (ö. 1967) Bekir Sıdkı Sezgin, Türk ses sanatkarı ve bestekâr (ö. 1996)
Linné Ahlstrand, Amerikalı model ve oyuncu (ö. 1967)
Bekir Sıdkı Sezgin, Türk ses sanatkarı ve bestekâr (ö. 1996)
1938 - Abdurrahman Kızılay, Türk Klasik Türk müziği sanatçısı ve bestekâr (ö. 2010)
1938 - Yalçın Küçük, Türk araştırmacı yazar, ekonomist ve siyaset bilimci (ö. 2026)
1939 - Karen Black, Amerikalı aktris (ö. 2013)
1939 - Muhammed Bakır El-Hekim, Iraklı Taklit Mercii (ö. 2003)
1939 - Suna Selen, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1940 - Cahit Zarifoğlu, Türk şair (ö. 1987)
1941 - Myron Scholes, Amerikalı-Kanadalı ekonomist
1941 - Twyla Tharp, Amerikalı dansçı, koreograf ve yazar
1942 Geneviève Bujold, Kanadalı aktris Andraé Crouch, Amerikalı gospel şarkıcısı, besteci ve söz yazarı (ö. 2015) İzzet İbrahim ed-Duri, Iraklı eski politikacı ve askeri komutan (ö. 2020) Kaya Akarsu, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2021)
Geneviève Bujold, Kanadalı aktris
Andraé Crouch, Amerikalı gospel şarkıcısı, besteci ve söz yazarı (ö. 2015)
İzzet İbrahim ed-Duri, Iraklı eski politikacı ve askeri komutan (ö. 2020)
Kaya Akarsu, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2021)
1944 - Wahit Hamed, Mısırlı senarist (ö. 2021)
1944 - Şerif Gören, Türk film yönetmeni (ö. 2024)
1945 - Debbie Harry, Blondie'nin solisti olarak tanınan Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve oyuncu
1946 Mireya Moscoso, Panamalı siyasetçi Ertuğrul Yalçınbayır, Türk siyasetçi ve avukat
Mireya Moscoso, Panamalı siyasetçi
Ertuğrul Yalçınbayır, Türk siyasetçi ve avukat
1947 - Sami Hoştan, Türk Susurluk davası hükümlüsü ve Ergenekon davası sanığı (ö. 2015)
1951 - Muhammed Cangören, Türkmen oyuncu
1952 - Dan Aykroyd, Amerikalı sinema oyuncusu
1952 - Brian George, Büyük Britanyalı-İsrailli komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
1953 - Jadranka Kosor, Hırvat politikacı ve eski gazeteci
1953 - Lawrence Gonzi, Malta Başbakanı
1954 - Ebu Mehdi el-Mühendis, Iraklı-İranlı asker (ö. 2020)
1955 - Christian Estrosi, Fransız sağ siyasetçi
1955 - Li Keçiang, Çin Premier'i (Başbakan) ve Çin Devlet Konseyi parti sekreteri (ö. 2023)
1960 - Hakan Bayrakçı, Türk araştırmacı ve yazar
1960 - Evelyn "Champagne" King, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve plak yapımcısı
1961 Carl Lewis, Amerikalı atlet Sabri Özmener, Türk oyuncu Diana Frances Spencer, Galler Prensesi (ö. 1997)
Carl Lewis, Amerikalı atlet
Sabri Özmener, Türk oyuncu
Diana Frances Spencer, Galler Prensesi (ö. 1997)
1962 - Kalpana Chawla, Hint asıllı Amerikan astronot (ö. 2003)
1962 - Selma Aliye Kavaf, Türk siyasetçi
1966 - Aydın Uğurlular, Türk şarkıcı
1966 - Mahir Ünal, Türk akademisyen ve siyasetçi
1967 - Pamela Anderson, Kanadalı aktris ve manken
1968 - Emine Ayna, Zaza politikacı
1970 - Deniz Seki, Türk şarkıcı
1971 - Missy Elliott, Amerikalı rapçi, şarkıcı ve yapımcı
1971 - Julianne Nicholson, Amerikalı aktris
1972 - Sedat Laçiner, Türk akademisyen ve yazar
1975 - Tatyana Tomaşova, Rus atlet
1976 - Ruud van Nistelrooy, Hollandalı futbolcu
1976 - Patrick Kluivert, Hollandalı eski millî futbolcu
1976 - Plies, Amerikalı rap şarkıcısı
1976 - Szymon Ziółkowski, Polonyalı çekiç atıcı
1977 - Liv Tyler, Amerikalı sinema oyuncusu
1981 - Hilal Ergenekon, Türk sunucu
1982 - Anelia, Bulgar şarkıcı
1982 - Hilarie Burton, Amerikalı oyuncu
1983 - Halil Akkaş, Türk atlet
1983 - Sheilla Tavares de Castro, Brezilyalı voleybolcu
1984 - Donald Thomas, Bahamalı atlet
1986 - Şifa Gerdi, Kürt asıllı Iraklı gazeteci ve muhabir (ö. 2017)
1986 - Agnes Monica, Endonez şarkıcı
1989 - Daniel Ricciardo, Avustralyalı Formula 1 pilotu
1990 - Ezhel, Türk şarkıcı ve söz yazarı
1991 - Lucas Vázquez, İspanyol millî futbolcu
1992 - Serenay Sarıkaya, Türk sinema ve dizi oyuncusu
1994 Tich, İngiliz şarkıcı Jüri Pootsmann, Eston şarkıcı Miha Zajc, Sloven futbolcu
Tich, İngiliz şarkıcı
Jüri Pootsmann, Eston şarkıcı
Miha Zajc, Sloven futbolcu

Ölümler 79

868 - Ali el-Hadî, On İki İmam'ın onuncusu, 9. İmam Muhammed el-Cevâd'ın oğlu (d. 829)
998 - Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî, İranlı matematikçi ve astronom (d. 940)
1109 - VI. Alfonso, 1065-1109 tarihleri arasında León kralı ve 1072'den itibaren aynı zamanda Kastilya ve Galiçya kralı (d. 1037)
1277 - Baybars, Mısır ve Suriye'de hüküm sürmüş Memluk Sultanı (d. 1223)
1736 - III. Ahmet, Osmanlı'nın 23. Padişahı (d. 1673)
1839 - II. Mahmut, Osmanlı'nın 30. Padişahı (d. 1785)
1860 - Charles Goodyear, Amerikalı mucit (d. 1800)
1876 - Mikhail Bakunin, Rus anarşist (d. 1814)
1884 - Allan Pinkerton, Amerikalı özel dedektif (d. 1819)
1896 - Harriet Beecher Stowe, Amerikalı yazar (d. 1811)
1904 - Şemseddin Sami, Arnavut asıllı Osmanlı dil bilimci ve roman yazarı (d. 1850)
1904 - George Frederick Watts, İngiliz ressam ve heykeltıraş (d. 1817)
1925 - Erik Satie, Fransız besteci (d. 1866)
1929 - Jodok Fink, Avusturyalı siyasetçi (d. 1853)
1951 - Tadeusz Borowski, Polonyalı yazar (d. 1922)
1955 - Adnan Adıvar, Türk bilim ve siyaset adamı (d. 1881)
1962 - Louis-Ferdinand Céline Fransız yazar (d. 1894)
1963 - Fuat Umay, Türk siyasetçi (d. 1885)
1963 - Camille Chautemps, Fransız siyasetçi (d. 1885)
1974 - Juan Perón, Arjantin Devlet Başkanı (d. 1895)
1981 - Marcel Breuer, Amerikalı mimar ve tasarımcı (d. 1902)
1983 - Buckminster Fuller, Amerikalı felsefeci, mühendis, mimar, şair, yazar ve mucit (d. 1895)
1983 - Erich Juskowiak, Almanya millî eski futbolcu (d. 1926)
1983 - Sabri Ülgener, Türk iktisat profesörü ve toplum bilimci (d. 1911)
1991 - Michael Landon, Amerikalı yönetmen, yapımcı ve oyuncu (d. 1936)
1996 - Margaux Hemingway, Amerikalı aktris (d. 1954)
1997 - Robert Mitchum, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1917)
1999 - Edward Dmytryk, Amerikalı yönetmen (d. 1908)
1999 - Sylvia Sidney, Amerikalı aktris (d. 1910)
2000 - Walter Matthau, Amerikalı oyuncu (d. 1920)
2000 - Zeyyat Selimoğlu, Türk yazar ve çevirmen (d. 1922)
2001 - Nikolay Basov, Sovyet fizikçi ve eğitmen (d. 1922)
2003 - Herbie Mann, Amerikalı caz flütçüsü (d. 1930)
2004 - Marlon Brando, Amerikalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1924)
2005 - Luther Vandross, Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve prodüktör (d. 1951)
2006 - Ryūtarō Haşimoto, Japon siyasetçi (d. 1937)
2009 Karl Malden, Amerikalı oyuncu (d. 1912) Mollie Sugden, İngiliz komedyen ve oyuncu (d. 1922)
Karl Malden, Amerikalı oyuncu (d. 1912)
Mollie Sugden, İngiliz komedyen ve oyuncu (d. 1922)
2012 - Alan G. Poindexter, Amerikalı astronot (d. 1961)
2015 - Nicholas Winton, İngiliz hayırsever (d. 1909)
2016 - Yves Bonnefoy, Fransız şair ve deneme yazarı (d. 1923)
2016 - Robin Hardy, İngiliz film yönetmeni ve senarist (d. 1929)
2017 - Stevie Ryan, Amerikalı YouTube ünlüsü, komedyen ve aktris (d. 1984)
2017 - Ayan Sadakov, Bulgar millî futbolcu (d. 1961)
2018 - François Corbier, Fransız televizyon sunucusu, müzisyen ve söz yazarı (d. 1944)
2018 - Bojidar Dimitrov, Bulgar siyasetçi ve tarihçi (d. 1945)
2018 - Gillian Lynne, İngiliz balerin, koreograf, tiyatro oyuncusu ve televizyon sunucusu (d. 1926)
2019 - İzzet Ebu Auf, Mısırlı oyuncu ve besteci (d. 1948)
2019 - Bob Collymore, Guyana doğumlu Guyanalı-Britanyalı bilişimci ve iş adamı (d. 1958)
2019 - Sid Ramin, Amerikalı orkestra şefi, aranjör ve besteci (d. 1919)
2019 - Jacques Rougeau Sr., Kanadalı profesyonel güreşçi (d. 1930)
2019 - Bogusław Schaeffer, Polonyalı besteci, eğitimci, müzikolog ve grafik sanatçısı (d. 1929)
2020 - Kwadwo Owusu Afriyie, Ganalı avukat ve politikacı (d. 1957)
2020 - Jean Cabannes, Fransız yargıç (d. 1925)
2020 - Max Crook, Amerikalı müzisyen (d. 1936)
2020 - Beate Grimsrud, Norveçli romancı, senarist ve oyun yazarı (d. 1963)
2020 - Ida Haendel, Polonyalı-İngiliz kemancı (d. 1928)
2020 - Santiago Manuin Valera, Perulu insan hakları aktivisti ve yerli lideri (d. 1957)
2020 - Euridice Moreira, Brezilyalı siyasetçi ve profesör (d. 1939)
2021 - Louis Andriessen, Hollandalı besteci, piyanist ve akademisyen (d. 1939)
2021 - Christian Bottollier, Fransız profesyonel futbolcu (d. 1928)
2021 - Yuri Dohoyan, Rus satranç büyük ustası (d. 1964)
2021 - Feride Mansurova, Tacikistanlı gastroenterolog (d. 1952)
2021 - Kartal Tibet, Türk sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1939)
2022 - Irene Fargo, İtalyan şarkıcı, tiyatro oyuncusu ve televizyon sunucusu (d. 1962)
2022 - Richard Taruskin, Amerikalı müzikolog ve müzik eleştirmeni (d. 1945)
2022 - Technoblade, Amerikalı Youtube ünlüsü (d.1999)
2023 Victoria Amelina, Ukraynalı yazar ve şair (d. 1986) Ayla Büyükataman, Türk şarkıcı (d. 1939) Vincenzo D'Amico, İtalyan profesyonel futbolcu (d. 1954) Christian Dalger, Fransız eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1949) Meg Johnson, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936) Klaus Täuber, Alman profesyonel futbolcu (d. 1958) Lawrence Turman, Amerikalı film yapımcısı (d. 1926)
Victoria Amelina, Ukraynalı yazar ve şair (d. 1986)
Ayla Büyükataman, Türk şarkıcı (d. 1939)
Vincenzo D'Amico, İtalyan profesyonel futbolcu (d. 1954)
Christian Dalger, Fransız eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1949)
Meg Johnson, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936)
Klaus Täuber, Alman profesyonel futbolcu (d. 1958)
Lawrence Turman, Amerikalı film yapımcısı (d. 1926)
2024 - İsmail Kadare, Arnavut yazar (d. 1936)
2024 - Nilüfer Gürsoy, Türk siyasetçi (d. 1921)
2024 - Robert Towne, Amerikalı film yapımcısı, yönetmen, senarist ve En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü sahibi (d. 1934)

Özel günler 5

Hong Kong - Özel Yönetim Bölgesi Kuruluş Günü
Kanada - Kanada Günü
Türkiye - Denizcilik ve Kabotaj Bayramı
Bağımsızlık Günü (Somali)
Bağımsızlık Günü (Ruanda, Burundi)