Süs yoncası yapraklarını neden kapatır, kuruyunca tekrar çıkar mı?
Mor üçgen yapraklarıyla yetiştirilen süs yoncası Oxalis triangularis türüdür; gerçek yoncalarla aynı bitki değildir. Akşam yapraklarını kapatması çoğunlukla doğal günlük hareketidir. Bütün yaprakların zamanla kuruması ise dinlenme dönemini veya bakım sorununu gösterebilir. Toprak altındaki canlı rizomlar korunmuşsa yeniden sürmesi mümkündür; her sararmayı aynı nedenle açıklamak doğru olmaz.
Türü tanıma, ışık ve sulama
1. Yaprak hareketini solmadan ayırın Üç yaprakçığın akşam kapanıp ertesi gün yeniden açılması, tek başına susuzluk belirtisi değildir. Işık değişimi ve dokunma da görünümü etkileyebilir. Gündüz boyunca gevşek kalan saplar, sararan yapraklar veya ıslak harçtaki kötü koku ayrıca değerlendirilmelidir. Bitkinin normal hareketini birkaç gün aynı saatlerde gözlemlemek yararlıdır. Yalnız gece kapalı yaprak gördüğünüz için fazladan su vermek, kök ortamını gereksiz yere ıslatabilir. 2. Mor rengi koruyan ışık Aydınlık pencere önü uygundur; kuvvetli güneşe alışmamış bitkiyi sıcak camın dibine birden koymayın. İnce, uzayan ve ışığa yatan saplarda ışığın yetersizliği düşünülebilir. Çok sıcak ortamlar dinlenmeyi tetikleyebilir; mor yapraklı olması her sıcaklığa dayanacağı anlamına gelmez. Bir yere taşırken ışığın yanında camdan gelen sıcaklığı ve gece soğuğunu da hesaba katın. Evde yetiştirilen süs örneğini dona dayanıklı bir bahçe yoncası gibi değerlendirmeyin. 3. Aktif büyümede kök nemi Geçirgen, nem tutabilen bir saksı harcı ve delikli kap kullanın. Yapraklı dönemde yüzey hafifçe kuruduğunda sulayın; saksının su içinde kalmasına izin vermeyin. İnce sapların birden yatması durumunda önce harcı kontrol edin. Kuru kök topuyla, suya doymuş kök topunda görülen sarkma farklıdır. Sulama sıklığını saksı boyutu ve oda sıcaklığı belirler; her pazartesi aynı miktarı vermek, değişen koşulları gözden kaçırabilir.
Mevsimsel bakım, çoğaltma ve sorunlar
4. Dinlenme başladığında ne yapılır? Sonbaharda veya sıcaklık ve kuraklık stresi sonrasında yapraklar gerileyebilir. Yaprak üretimi durmuşsa aynı sulamayı sürdürmek yerine azaltın; ölü yaprakları temizleyin. Sert, sağlam rizomların varlığı yeniden sürme ihtimalini destekler. Yumuşak, kötü kokulu rizomlar ise normal dinlenme değildir. Yeni sürgünler görünmeye başladığında sulamayı kademeli artırıp bitkiyi yeniden aydınlığa alın. Her bitki için aynı ayda zorunlu dinlenme takvimi dayatmak gerekmez. 5. Rizomları ayırarak çoğaltma Toprak altındaki pullu, uzunca depolama yapıları gündelik dilde soğan diye anılsa da rizom niteliğindedir. Dinlenme döneminde veya büyüme başlangıcında sağlıklı grupları dikkatlice ayırabilirsiniz. Her parçayı türü belli, temiz harca yerleştirin; çok derin gömmeyin. Yaprak üretmeden önce aşırı su vermek çürümeyi kolaylaştırır. Bir saksıyı çok sayıda minicik parçaya bölmek hızlı dolgunluk sağlamaz; birkaç sağlam rizomdan oluşan gruplar bakım takibini kolaylaştırır. 6. Zararlı kontrolü ve yenmeme uyarısı Yeni yapraklarda yaprak biti veya beyazsinek olup olmadığını kontrol edin; bitkiyi gerektiğinde ayırın. Doğal mor desen ile giderek yayılan benekleri karıştırmayın. Oxalis oksalat içerir ve süs bitkisi olarak yetiştirilen örnekler çocukların veya hayvanların yemesine bırakılmamalıdır. Ekşi tadı bitkinin güvenli salata malzemesi olduğu anlamına gelmez. “Yonca” adıyla satılması da gıda kimliği sağlamaz. Yenme şüphesinde bitkinin etiketini veya fotoğrafını uzman değerlendirmesi için saklayın.