Sanalda.comBETA

Kara delik nedir?

Kara delik, olay ufkunun içinden dışarıya ışığın bile ulaşamadığı bir uzay-zaman bölgesidir. Çok büyük kütlenin küçük bir alanda yoğunlaşmasıyla ilişkili güçlü kütleçekim etkileri gösterir. Ancak çevresindeki her şeyi sınırsız uzaklıktan içine çeken bir kozmik süpürge değildir. Etkisi kütleye, uzaklığa ve cismin hareketine bağlıdır.

Kara deliğin yapısı ve oluşumu

1. Olay ufku Olay ufku katı bir yüzey değil, dışarıyla iletişim kurulabilmesi açısından bir sınırdır. Döndürülmeyen basit modelde ufkun ölçeği kütleyle büyür. Bir kara deliğin kütlesiyle ufuk boyutu bağlantılıdır; bütün kara deliklerin aynı büyüklükte olduğu düşünülmemelidir. 2. Yıldız kökenli oluşum Yeterince büyük bazı yıldızlar nükleer yakıtlarını tükettiklerinde çekirdeklerinin çökmesiyle kara delik bırakabilir. Her yıldız bu sonuca gitmez. Güneş benzeri yıldızların son evrimi farklıdır. Sonucu belirleyen başlangıç kütlesinin yanında yıldızın madde kaybı ve evrimi gibi etkenler de vardır. 3. Süper kütleli kara delikler Birçok büyük galaksinin merkezinde çok daha yüksek kütleli kara delikler bulunur. Gaz birikimi ve birleşmeler büyümeye katkı verebilir. İlk büyük kara deliklerin nasıl bu kadar erken oluştuğu aktif araştırma konusudur; bütün ayrıntılar kesinleşmiş değildir.

Görünmeyen bir cisim nasıl araştırılır?

4. Çevresinden gelen ışık Kara deliğe yaklaşan gaz bir yığılma diski oluşturup ısınabilir ve güçlü ışınım yayabilir. Gözlenen parlaklık olay ufkunun içinden gelmez. Her kara deliğin parlak disk veya jet göstermesi de gerekmez; çevresindeki madde miktarı önemlidir. 5. Yörüngeler ve kütleçekim dalgaları Yakındaki yıldızların hareketleri görünmeyen büyük bir kütleyi gösterebilir. Kara delik birleşmelerinden yayılan kütleçekim dalgaları başka bir gözlem yolu sunar. Ufuk ölçeğindeki görüntüler ise sıcak çevrenin ışığı ve kara deliğin gölge etkisiyle ilişkilidir; katı bir yüzey fotoğrafı değildir. 6. Bilginin sınırı Klasik kuramın merkezde verdiği tekillik, açıklamanın aşırı koşullarda sınırlarına işaret eder. Kara deliklerin otomatik olarak başka evrenlere geçit olduğu gösterilmemiştir. Bilimsel modeller, doğrudan gözlem, güçlü çıkarım ve henüz sınanmamış varsayımlar ayrı değerlendirilmelidir.