Hipertansiyon nedir?
Hipertansiyon, atardamarlardaki kan basıncının kalıcı olarak yüksek seyretmesidir. Çoğu kişide belirgin yakınma oluşturmadığı için yalnızca nasıl hissedildiğine bakılarak anlaşılmaz. Uzun süre kontrolsüz kaldığında kalp, beyin, böbrek ve damarları etkileyebilir. Tanı ve tedavi planı, doğru ölçümler ve kişinin toplam sağlık riski birlikte değerlendirilerek oluşturulur.
Kan basıncı nasıl değerlendirilir?
1. İki sayı neyi anlatır? Büyük tansiyon kalbin kasıldığı, küçük tansiyon atımlar arasında gevşediği dönemdeki basıncı ifade eder. Ölçüm milimetre cıva birimiyle yazılır. Nabız ve tansiyon aynı büyüklük değildir; birinin normal olması diğerinin de normal olduğunu göstermez. 2. Doğru ölçüm Uygun boy manşon, desteklenmiş kol ve ölçüm öncesi sakin dinlenme önemlidir. Konuşma, yakın zamanda egzersiz ve yanlış yerleştirme sonucu etkileyebilir. Ev ölçümleri tarih ve saatle kaydedilebilir; tek bir gelişigüzel ölçümle kalıcı tanı konulmaz. 3. Risk etkenleri Yaş, aile öyküsü, fazla tuz, hareketsizlik ve bazı hastalıklar riski etkiler. Bazı ilaçlar veya böbrek ve hormon sorunları da yüksekliğe katkıda bulunabilir. Neden değerlendirmesi herkes için aynı değildir.
Kontrol, takip ve acil belirtiler
4. Yaşam alışkanlıkları Dengeli beslenme, tuzu azaltma, tütünden uzak durma ve kişiye uygun hareket kontrolü destekler. Bunlar gerektiğinde ilaç tedavisinin yerine geçmez. Bitkisel ürünlerin tansiyona ve başka ilaçlara etkisi olabilir. 5. Sürekli izlem Tedavi hedefleri yaşa, eşlik eden hastalıklara ve ölçüm yöntemine göre belirlenir. İlacı kendini iyi hissedince bırakmak veya ek doz almak güvenli bir yaklaşım değildir. Yan etkiler ve ölçüm kayıtları sağlık uzmanıyla görüşülmelidir. 6. Ne zaman acil yardım? Çok yüksek ölçüme göğüs ağrısı, nefes darlığı, bilinç değişikliği veya ani güçsüzlük eşlik ediyorsa acil yardım gerekir. Bu belirtiler tansiyon bilinmese de önemlidir. Türkiye’de 112 aranabilir; belirtileri evde yalnızca tansiyon düşürmeye çalışarak bekletmeyin.