Deneme süresinde işten çıkınca ücret ödenir mi?
Evet. Geçerli bir deneme kaydı taraflara deneme süresi içinde iş sözleşmesini bildirim süresi beklemeden ve ihbar tazminatı ödemeden sona erdirme imkânı verebilir; fakat çalışılan günleri ücretsiz hâle getirmez. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesi, işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer haklarının saklı olduğunu açıkça belirtir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 22 Haziran 2026 tarihli resmî rehberi de deneme döneminde ücret, sigorta ve kıdeme bağlı sürelerin ilk iş gününden başladığını açıklar. Bu nedenle işçi ya da işveren sözleşmeyi deneme döneminde bitirse bile son çalışma gününe kadar doğan temel ücret, koşulları gerçekleşmiş hafta tatili, fazla çalışma veya genel tatil karşılıkları ve sözleşmeden doğan diğer haklar ayrı ayrı hesaplanır. Deneme kaydının gerçekten kararlaştırılmış olması ve feshin deneme süresi dolmadan yapılması ise ihbar ve tazminat sonucunu belirleyen ayrı sorulardır. Bu yazı genel bilgidir; somut sözleşme ve kayıtlar için kişisel hukukî görüş değildir.
Çalışılan günler ve doğmuş ücret hakları
1. Deneme kaydının varlığını önce doğrulayın Deneme süresi her yeni iş ilişkisinde kendiliğinden doğmaz. Tarafların iş sözleşmesine deneme kaydı koymuş olması gerekir. İş Kanunu güncel metninde olağan üst sınırı ve toplu iş sözleşmesiyle uygulanabilecek farklı üst sınırı düzenler; somut fesih tarihindeki resmî metin ve varsa toplu iş sözleşmesi birlikte okunmalıdır. İşe giriş formunda yalnız 'deneme' sözcüğünün bulunması, sözleşmenin ne zaman kurulduğu ve işçiye hangi metnin verildiği tartışmasını tek başına çözmeyebilir. Kayıt yoksa, süre aşılmışsa veya fesih deneme dönemi bittikten sonra yapılmışsa tarafların bildirimsiz fesih ayrıcalığına dayanması mümkün olmayabilir. Ücret hakkı ise deneme kaydının geçerliliğinden bağımsız olarak fiilî çalışmayla doğar. 2. Çalışılan her günü ücret hesabına alın İşçinin iş görme borcunu yerine getirdiği günlerin temel ücreti ödenmelidir. Aylık ücretli bir işçinin ay ortasında ayrılması hâlinde bordro, ilgili ücret dönemi ve fiilî çalışma takvimi üzerinden hazırlanır; birkaç gün çalışılmış olması ücretsiz çalışma anlamına gelmez. Saatlik, günlük, parça başı veya primli sistemlerde sözleşmedeki ölçü ile doğrulanabilir üretim ve zaman kayıtları kullanılmalıdır. Güncel asgari ücret, vergi ve sigorta kesintileri işlem dönemine göre değişebileceği için eski internet hesaplarıyla sabit net tutar çıkarılmamalıdır. Bordroda brüt kazanç, kesintiler, net ödeme ve ödeme tarihi ayrı gösterilmeli; banka transferi veya imzalı makbuzla eşleştirilmelidir. 3. Diğer çalışma haklarını kalem kalem inceleyin Kanundaki 'diğer haklar' ifadesi, koşulları gerçekleşmiş alacakların sırf deneme dönemi gerekçesiyle silinemeyeceğini gösterir. İşçi haftalık çalışma düzenine göre hafta tatiline hak kazanmışsa, ulusal bayram veya genel tatilde çalışmışsa ya da kanuni sınırları aşan çalışma yapmışsa ilgili ücret kalemi ayrıca değerlendirilir. Sözleşmede yemek, yol, satış primi veya vardiya ödemesi varsa, hangi koşulda ve hangi dönem için doğduğu incelenir. Henüz koşulu gerçekleşmemiş gelecekteki prim ile tamamlanmış satıştan doğan ücret aynı değildir. İşverenin zimmet, avans veya kanunen izin verilen kesinti iddiası varsa dayanağı ve hesabı açık olmalı; ücretin tamamı belirsiz bir iddiayla tutulmamalıdır.
Sigorta, fesih sonucu ve ispat
4. Sigortanın deneme süresinde de ilk günden başladığını unutmayın Sosyal Güvenlik Kurumunun güncel sık sorulan sorularında, deneme süresi gerekçe gösterilerek sigorta bildirimi yapılmadan işçi çalıştırılamayacağı açıkça belirtilir. Sigortalılık ve prim yükümlülüğü, ücret ödemesinden ayrı fakat bağlantılı bir kamu hukuku yükümlülüğüdür. İşçi e-Devlet hizmet dökümü, işe giriş bildirgesi ve kazanç bildirimini kontrol edebilir; eksiklik varsa SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezine başvuru yolu araştırılır. Elden ücret ödenmesi sigorta bildirimindeki eksikliği düzeltmez. Deneme dönemi ayrıca kıdemin ve yıllık izne hak kazanma süresinin başlangıcından dışlanmaz; sonraki çalışma sürerse ilk iş günü hizmet süresine dâhildir. 5. Ücret ile ihbar ve kıdem sonucunu birbirine karıştırmayın Geçerli deneme kaydı içinde yapılan fesihte taraflar kural olarak bildirim süresi beklemeden ve ihbar tazminatı olmadan sözleşmeyi sona erdirebilir. Bu istisna yalnız feshin zaman ve deneme kaydı koşulları sağlandığında uygulanır; çalışılmış ücretin ödenmemesine dayanak değildir. Çok kısa çalışma, kıdem tazminatının kanuni hizmet süresi koşulunu çoğu olayda karşılamaz; ancak ücret, fazla çalışma veya diğer doğmuş alacaklar için aynı hizmet süresi koşulu aranmaz. Ayrımcılık yasağı, sendikal neden, gebelik veya temel hak ihlali iddiası varsa, deneme kaydı işverenin her türlü hukukî denetimden bağışık olduğu anlamına gelmez. Her talebin dayanağı ayrı kurulmalıdır. 6. Çıkış hesabını ve delil dosyasını yazılı kapatın Son gün için iş sözleşmesi ve deneme maddesi, işe giriş bildirgesi, vardiya ve puantaj kayıtları, bordro, banka hareketi, prim hesabı, fesih bildirimi ve teslim edilen işyeri eşyaları tek kronolojide toplanmalıdır. İşçi sözleşmeyi kendisi bitirdiyse de çalıştığı ücretini isteme hakkı devam eder. İşveren ücret ödemesini, işçi ise iddia ettiği ek çalışmayı kanundaki ispat kurallarına uygun kayıtlarla desteklemelidir. Ücret eksik veya geç ödenirse yazılı hesap dökümü istenebilir; uyuşmazlıkta görevli arabuluculuk ve dava yolları güncel İş Mahkemeleri Kanunu ile süre kurallarına göre kontrol edilmelidir. Resmî kaynaklar: https://www.csgb.gov.tr/Media/b1rnuu5z/i%C5%9F-kanunu-temel-kavramlar_22_06_2026.pdf, https://www.csgb.gov.tr/Media/crldhi51/4857-say%C4%B1l%C4%B1-i%C5%9F-kanunu.pdf ve https://csgb.gov.tr/tr/sikca-sorulan-sorular/sosyal-guvenlik-kurumu/.