Sanalda.comBETA

Arabuluculuk anlaşma tutanağı nasıl uygulanır?

Eklenme tarihi: 5 Kasım 2026

Arabuluculuk sonunda düzenlenen son tutanak ile tarafların borç ve edimlerini ayrıntılı biçimde gösteren anlaşma belgesi aynı işlevi görmez. Uygulamada önce hangi belgenin imzalandığı, kimlerin imzasını taşıdığı, ödeme veya başka bir edimin tarihi, yeri, tutarı ve koşullarının icraya elverişli açıklıkta yazılıp yazılmadığı kontrol edilir. Borçlu kararlaştırılan edimi süresinde gönüllü olarak yerine getirirse teslim, banka dekontu veya ibraya ilişkin ayrı kanıt saklanır. Yerine getirme olmazsa belgenin doğrudan ilam niteliğinde olup olmadığına ya da mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınmasının gerekip gerekmediğine göre icra yolu değerlendirilir. 6325 sayılı Kanunun güncel 18. maddesi, kanunen şerhin zorunlu olduğu hâller dışında, taraflar ve avukatları ile arabulucunun; ticari uyuşmazlıklarda ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesini şerh aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayar. İmza düzeni, uyuşmazlığın türü ve özel kanunlar sonucu değiştirebilir. Bu rehber genel bilgidir; somut belge görülmeden takip türü, yetki, faiz veya zamanaşımı hakkında kişisel hukuki görüş vermez.

Sözleşme ve sorumluluk

1. Son tutanak ile anlaşma belgesini ayırın Arabulucu, sürecin anlaşma, anlaşamama veya başka bir nedenle sona erdiğini son tutanakla belgelendirir. Ancak yalnız 'anlaşma sağlandı' yazan bir son tutanak, hangi borcun ne zaman ve nasıl yerine getirileceğini göstermiyorsa tek başına cebri icra için yeterli açıklıkta olmayabilir. Anlaşma belgesinde tarafların kimliği, uyuşmazlığın kapsamı, ödenecek tutar veya yapılacak iş, taksitler, vadeler, teslim yeri, gecikmenin sonucu ve masrafların paylaşımı açıkça gösterilmelidir. UYAP'ta yayımlanan güncel içtihat, üzerinde anlaşılan hususların anlaşma belgesinden veya son tutanaktan açık ve net biçimde belirlenebilmesini arar; belirsiz ifadelerin dava açma yasağı gibi ağır sonuçlar doğuracak şekilde geniş yorumlanmaması gerektiğini vurgular. Bu nedenle 'tüm haklar konusunda anlaşıldı' gibi genel bir cümle yerine her alacak veya edim ayrı gösterilmelidir. Arabulucunun imzası bulunmayan sıradan bir protokol, taraflar arasında sözleşme olabilir; fakat otomatik olarak 6325 sayılı Kanun anlamında arabuluculuk anlaşma belgesi sayılmayabilir. 2. Önce gönüllü ifa ve ödeme kanıtını düzenleyin Anlaşma, tarafların kararlaştırdığı tarihte gönüllü olarak uygulanabilir; her belge için hemen icra takibi başlatılması gerekmez. Para borcu banka yoluyla ödeniyorsa açıklama alanında anlaşma tarihi, taksit ve ilgili borç belirtilmeli; nakit ödeme veya eşya tesliminde tutar, tarih, teslim edilen şey ve kalan borcu gösteren imzalı belge düzenlenmelidir. İşe başlatma, tahliye, belge verme, ayıbı giderme veya belirli bir işlemi yapma gibi para dışı edimlerde tamamlanma kanıtı baştan kararlaştırılabilir. Kısmi ödeme bütün borcun sona erdiği anlamına gelmez; makbuzun hangi taksite veya kaleme ilişkin olduğu yazılmalıdır. Anlaşmada şart veya karşılıklı edim varsa, bir tarafın kendi yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği de izlenmelidir. Ödeme alındıktan sonra aynı tutarın tekrar takip edilmemesi; teslim edilen asıl belgelerin ve varsa teminatların duruma göre iadesi gerekir. Gizlilik ilkesi, ifanın ispatı için gereken belgenin yetkili mahkeme veya icra dairesine sunulmasını bütünüyle engelleyen bir kural olarak kullanılmamalı; ilgisiz bilgiler yine de ayıklanmalıdır. 3. Belgenin doğrudan ilam niteliğinde olup olmadığını kontrol edin 6325 sayılı Kanunun 18. maddesine göre, kanunen icra edilebilirlik şerhinin zorunlu tutulduğu durumlar dışında, taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi şerh aranmadan ilam niteliğinde belge sayılır. Ticari uyuşmazlıklarda kanun, avukatlar ile arabulucunun birlikte imzasını ayrıca düzenler. Bu imza düzeni yoksa belgenin geçersiz olduğu sonucuna otomatik olarak varılmaz; taraflardan biri mahkemeden icra edilebilirlik şerhi isteyebilir veya belgenin genel hükümlere göre sözleşme etkisi ayrıca değerlendirilebilir. Elektronik imza ve UYAP kaydı kullanılmışsa belgenin doğrulanabilir aslı, imza bilgileri ve ekleri korunmalıdır. Fotokopi, ekran görüntüsü veya yalnız arabulucu portalındaki sonuç bilgisi belgenin tüm hükümlerini göstermeyebilir. İlam niteliğinde belge olması, içindeki her cümlenin kendiliğinden icra edilebilir olduğu anlamına da gelmez. Edimin açık, belirli ve cebri icraya elverişli olması; kanuna, kamu düzenine ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği alana ilişkin bulunması gerekir.

Başvuru ve belgeler

4. Gerekiyorsa icra edilebilirlik şerhini doğru mahkemeden isteyin Dava açılmadan önce yürütülen arabuluculukta genel kural olarak şerh, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden istenir. Dava devam ederken arabuluculuğa gidilmişse talep davayı gören mahkemeye yöneltilir. İnceleme çekişmesiz yargı işidir ve kural olarak dosya üzerinden yapılır; mahkeme anlaşmanın arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığını denetler. Arabuluculuğa elverişli aile hukuku uyuşmazlıklarında inceleme duruşmalı yapılır. Taşınmazın devri, taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulması ve 18/B kapsamındaki bazı taşınmaz, kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti veya komşu hakkı anlaşmalarında özel yer ve zorunlu şerh kuralları vardır. Güncel düzenleme, taşınmazla ilgili anlaşmanın şerh sonrasında tapuda tescil talebine dayanak olabilmesini ayrıca düzenler. Bu nedenle sıradan bir para alacağına ilişkin yöntem, tapu devri veya aile hukukuna ilişkin belgeye aynen uygulanmamalı; görevli ve yetkili mahkeme anlaşmanın türüne göre güncel metinden doğrulanmalıdır. 5. İcra takibinde yalnız kararlaştırılan edimi talep edin İlam niteliğindeki anlaşma belgesi veya icra edilebilirlik şerhli belge yerine getirilmezse, edimin niteliğine göre icra dairesinde ilamlı takip gündeme gelebilir. Takip talebinde taraf bilgileri, belgenin tarihi, istenen asıl alacak veya edim, vade, yapılmış kısmi ödemeler ve varsa kararlaştırılan faiz doğru gösterilmelidir. Anlaşmada bulunmayan bir ceza, faiz türü, masraf veya daha geniş bir alacak sonradan belgeye eklenemez. Birden çok taksit varsa yalnız muaccel olanların mı yoksa bir muacceliyet şartı nedeniyle kalanların da mı istenebileceği anlaşmanın açık metnine göre değerlendirilir. Para dışı edimlerin cebren yerine getirilmesi her zaman para alacağı gibi işlemez; yapılacak işin belirli ve uygulanabilir olması gerekir. Borçlu, ödediği kısmı veya takipte belge kapsamının aşıldığını ileri sürebilir. İcra emri, ödeme emri, şikâyet ve itiraz yolları belge ve takip türüne göre değiştiği için yalnız dosyanın adı görülerek işlem yapılmamalı; güncel İcra ve İflas Kanunu ile UYAP uygulaması kontrol edilmelidir. 6. Anlaşılan konularda dava yasağını ve belge güvenliğini gözetin Kanunun 18. maddesi, arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılan hususlar hakkında tarafların dava açamayacağını düzenler. Yasak yalnız belgeden açıkça anlaşılan konularla sınırlıdır; anlaşma dışındaki talep, sonradan doğan borç veya belirsiz bırakılan husus ayrıca değerlendirilebilir. İrade sakatlığı, sahtelik, emredici kurala aykırılık veya temsil yetkisi gibi itirazlar da yalnız 'anlaşma var' denilerek yok sayılamaz; bunların ileri sürüleceği yol somut duruma bağlıdır. Taraflar imzalı aslı, güvenli elektronik imza doğrulamasını, arabulucu ve büro dosya numarasını, ekleri, ödeme dekontlarını ve teslim belgelerini saklamalıdır. Belge üçüncü kişilere veya işyerinde ilgisiz personele yayılmamalı; icra veya mahkeme dosyasına yalnız gerekli kısımlar sunulmalıdır. Kaynaklar: https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/104320?query=6325, https://adb.adalet.gov.tr/Home/SSSorularDetay/1, https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1125660300 ve https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/11/20241114-1.htm. Anlaşmanın imza düzeni, özel uyuşmazlık türü ve yürürlükteki mevzuat işlem tarihinde yeniden doğrulanmalıdır.

İlgili konular

Kira bedeli elden ödenebilir mi?Ücretsiz izin SGK primini etkiler mi?Özel hayat görüntülerini paylaşmak suç mu?Hukukta delil nedir?Hukuki dinlenilme hakkı neleri kapsar?Vasiyetname iptal davası nasıl açılır?Cayma hakkı nedir?Etiket fiyatı ile kasa fiyatı farklıysa ne olur?Kiralık evde demirbaş eşya bozulursa ne olur?Kişilik hakkı nasıl korunur?Cayma hakkı hangi ürünlerde kullanılamaz?Kişisel mal ne demek?Uzaktan çalışma sözleşmesi nasıl yapılır?Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?İki haklı ihtar ile tahliye nasıl olur?Kamu davası nasıl açılır?Miras kalan ev nasıl paylaştırılır?Gizli kamera kaydı delil olur mu?Ayıplı üründe onarım mı değişim mi istenir?Gece çalışması en fazla kaç saat olabilir?Sosyal medyada hakaret suçu nasıl oluşur?Haklı nedenle fesih nasıl yapılır?Kira borcu için ödeme emri gelirse ne yapılır?Sözleşme nedir?Tüketici hakem heyeti nedir?Normlar hiyerarşisi nedir?İnternetten alınan ürün teslim edilmezse ne yapılır?İnternet alışverişinde iade süresi ne zaman başlar?Kira artış oranı nasıl hesaplanır?Sigortasız çalıştırılan işçi ne yapabilir?
Değişiklik geçmişi

5 Kasım 2026 — Konu eklendi.