Astım nedir?

Astım, hava yollarında iltihaplanma ve değişken daralmayla ilişkili kronik bir hastalıktır. Öksürük, hırıltı, göğüste sıkışma ve nefes darlığı atakları görülebilir. Belirtiler zaman içinde değişebilir; ataklar arasında iyi hissetmek hastalığın ortadan kalktığını göstermez. Uygun tedavi ve izlemle çoğu kişi etkin bir yaşam sürdürebilir.

Belirtiler, tetikleyiciler ve tanı

1. Hava yollarında ne olur? Daralma ve hassasiyet havanın geçişini zorlaştırabilir. Belirtiler gece, egzersiz sırasında veya belirli maruziyetlerle artabilir. Her hırıltı astım değildir; özellikle yeni başlayan solunum yakınmaları değerlendirilmelidir. 2. Tetikleyiciler Tütün dumanı, hava kirliliği, bazı alerjenler ve solunum enfeksiyonları etkili olabilir. Tetikleyiciler kişiden kişiye değişir. Gereksiz geniş yasaklar yerine kişinin örüntüsünü belirlemek daha yararlıdır. Egzersiz tamamen bırakılması gereken bir etkinlik olarak görülmemelidir. 3. Tanı süreci Yakınmaların öyküsü ve solunum fonksiyon testleri birlikte değerlendirilir. Bazı testlerin tekrarı veya farklı koşullarda ölçüm gerekebilir. Çocuklarda yaşa göre değerlendirme farklılaşır; yalnızca internet testiyle tanı konulmaz.

Kontrol ve atak güvenliği

4. Tedavi planı Hava yolu iltihabını kontrol eden ve belirtileri rahatlatan tedaviler kişiye göre düzenlenir. İnhalerin doğru kullanımı önemlidir; teknik sağlık uzmanına gösterilerek kontrol edilebilir. İlaç seçimi ve değişikliği profesyonel değerlendirme gerektirir. 5. Yazılı eylem planı Belirtiler kötüleştiğinde ne yapılacağını açıklayan kişisel plan hazırlanmalıdır. Sık rahatlatıcı ihtiyacı veya gece uyanmaları kontrolün yetersizliğine işaret edebilir. Planlı takipte tetikleyiciler, kullanım tekniği ve tedaviye erişim konuşulur. 6. Acil belirtiler Konuşmayı zorlaştıran nefes darlığı, morarma, bitkinlik veya reçeteli kurtarıcı tedaviye rağmen düzelmeme acildir. Kişisel eylem planını uygularken acil yardım çağrısını geciktirmeyin. Duman veya buharla evde rahatlatma denemeleri gerekli tedavinin yerine geçmez.