2 Kasım: Tarihte Bugün

2 Kasım tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.

Olaylar 29

1889 - Kuzey Dakota ve Güney Dakota, Amerika Birleşik Devletleri'nin 39. ve 40. Eyaletleri oldular.
1914 - Rusya, Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti.
1917 - Filistin'de Yahudilere yurt verilmesini öngören Balfour Deklarasyonu, yayımlandı.
1918 - Enver, Talat ve Cemal Paşalar, beraberindekilerle bir Alman gemisine binerek yurttan ayrıldılar.
1920 - İlk radyo naklen yayını ABD'nin Pittsburgh şehrinde gerçekleşti.
1922 - TBMM'nin gizli oturumunda Lozan Konferansı'na katılacak heyetin Hükûmetçe belirlenmesi kararı alındı.
1930 - Haile Selassie, Etiyopya İmparatoru olarak taç giydi.
1934 - İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, radyo programlarından alaturka musikiyi kaldırdı.
1936 - İtalyan diktatör Benito Mussolini Roma-Berlin anlaşmasını ilan etti, böylelikle Mihver Devletleri blokunun temelleri atılmış oluyordu.
1940 - Ankara Erkek Teknik Öğretmen Okulu kuruldu.
1944 - Pasta imali yasağı ve hava saldırılarına karşı karartma tedbirleri kaldırıldı. 8 Kasım itibarıyla ışıkların yakılabileceği ilan edildi.
1947 - Kaliforniya'da, havacı ve iş insanı Howard Hughes o zamana kadar yapılmış en büyük sabit kanatlı uçak olan Spruce Goose 'u uçurdu. Bu uçuş, dev uçağın ilk ve son uçuşu oldu.
1948 - ABD Başkanlık seçimini Demokrat Harry Truman kazandı.
1953 - Pakistan Kurucu Meclisi aldığı bir kararla ülkenin adını Pakistan İslam Cumhuriyeti olarak değiştirdi.
1958 - Merzifon Yeni Çeltek Linyit İşletmesi'nde grizu patlaması oldu, 10 işçi öldü.
1960 - İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi (İGEME) kuruldu.
1960 - Penguin Books yayınevi, basmış olduğu Lady Chatterley'in Sevgilisi adlı kitabın müstehcenlik içerdiği savıyla yargılandığı davadan aklandı.
1964 - Suudi Arabistan Kralı Suud bin Abdülaziz el-Suud tahttan indirildi, yerine kardeşi Prens Faysal bin Abdülaziz el-Suud geçti.
1965 - Norman Morrison isimli ABD vatandaşı Vietnam Savaşı'nı protesto etmek için ABD Savunma Bakanlığı binasının önünde kendini ateşe verdi.
1973 - Beyhan Kıral, Türkiye Güzellik Kraliçesi seçildi.
1976 - İstanbul Teknik Üniversitesi'ne ateş açıldı. 1 kişi öldü, 3 kişi yaralandı.
1978 - Aralarında Ferhat Tüysüz ve Veli Can Oduncu'nun da bulunduğu 13 ülkücü Sağmalcılar Cezaevi'nden firar etti.
1981 - İkinci Türkiye İktisat Kongeresi açıldı.
1982 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı, yatılı öğrencilerin yemekten sonra, "Tanrımıza hamd olsun, milletimiz var olsun" demesi kararını aldı.
1988 - Erzurum Atatürk Üniversitesi'nde derse alınmayan baş örtülü kız öğrenciler ölüm orucuna başladı.
1989 - Kadınlar cinsel tacize dikkat çekmek için "Bedenimiz Bizimdir, Cinsel Tacize Hayır" kampanyası başlattı. Vapurda yapılan basın açıklaması sonrası kadınlara mor iğne dağıtıldığı için kampanya, "Mor İğne" adıyla tanındı.
1991 - SHP Genel Başkanı Erdal İnönü, Tunceli'de "Aranızda Kürtçe konuşmuşsunuz, anadilinizde şarkı dinlemişsiniz, bundan hiçbir şey çıkmaz ve buna kimse engel olamaz. Ama resmi diliniz de Türkçedir" dedi.
1991 - Fener Rum Ortodoks Patriği I. Bartholomeos göreve başladı.
2000 - Dünya Satranç Şampiyonası'nda Garry Kasparov yurttaşı Vladimir Kramnik'e yenildi. Garry Kasparov 15 yıldır dünya satranç şampiyonuydu.

Doğumlar 74

682 - Ömer bin Abdülaziz, Emevî halifelerinin sekizincisi ve Mervân'ın torunu (ö. 720)
971 - Gazneli Mahmut, Gazne Devleti Hükümdarı (ö. 1030)
1154 - I. Konstanza, Kutsal Roma-Cermen İmparatoru VI. Heinrich'in eşi (ö. 1198)
1470 - V. Edward, İngiltere kralı (ö. 1483)
1709 - Anne, Kraliyet Prensesi and Orange Prensesi, Kral II. George ve eşi Caroline (Ansbach)'in ikinci çocuğu ve en büyük kızı (ö. 1759)
1738 - Karl Ditters von Dittersdorf, Avusturyalı besteci ve kemancı (ö. 1799)
1755 - Marie Antoinette, Fransa Kraliçesi (ö. 1793)
1766 - Josef Wenzel Radetzky von Radetz, Avusturyalı general (ö. 1858)
1795 - James Knox Polk, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 11. Başkanı (ö. 1849)
1799 - Titian Peale, Amerikalı doğa tarihçisi, entomolog ve fotoğrafçı (ö. 1885)
1815 - George Boole, İngiliz matematikçi ve filozof (ö. 1864)
1837 - Émile Bayard, Fransız sanatçı (ö.1891)
1844 - V. Mehmet, Osmanlı'nın 35. Padişahı (ö. 1918)
1847 - Georges Sorel, Fransız filozof, sosyolog ve sendikalist devrim teorisyeni (ö. 1922)
1861 - Maurice Blondel, Fransız düşünür (ö. 1949)
1865 - Warren G. Harding, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 29. Başkanı (suikast) (ö. 1923)
1877 - III. Ağa Han, Şiiliğin Nizari İsmaili tarikatının imamı (ö. 1957)
1885 - Harlow Shapley, Amerikalı astronom (ö. 1972)
1890 - Moa Martinson, İsveçli yazar (ö. 1964)
1892 - Alice Brady, Amerikalı aktris (ö. 1939)
1894 - Alexander Lippisch, Alman aerodinamikçi (ö. 1976)
1906 - Luchino Visconti, İtalyan film yönetmeni (ö. 1976)
1911 - Odisseus Elitis, Yunan şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1996)
1913 - Burt Lancaster, Amerikalı aktör ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1994)
1914 - Ray Walston, Amerikalı aktör (ö. 2001)
1917 - Ann Rutherford, Kanada asıllı Amerikalı oyuncu (ö. 2012)
1926 - Myer Skoog, Eski Amerikalı NBA basketbolcusu (ö. 2019)
1927 - Steve Ditko, Amerikalı çizgi roman sanatçısı (ö. 2018)
1929 - Muhammed Refik Tarar, Pakistanlı siyasetçi ve 9. Cumhurbaşkanı (ö. 2022)
1929 - Richard E. Taylor, Kanadalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2018)
1931 - Ulvi Doğan, Türk oyuncu ve yapımcı (ö. 2018)
1938 - Pat Buchanan, Amerikalı gazeteci ve politikacı
1939 - Richard Serra, Amerikalı minimalist heykeltıraş (ö. 2024)
1939 - Sophia, Eşi İspanya Kralı I. Juan Carlos
1941 - Metin Akpınar, Türk oyuncu
1942 - Shere Hite, Amerikalı seks eğitimcisi ve feminist (ö. 2020)
1942 - Stefanie Powers, Amerikalı artist
1944 - Patrice Chéreau, Fransız film yönetmeni ve senarist (ö. 2013)
1944 - Keith Emerson, İngiliz klavyeci ve besteci (ö. 2016)
1946 - Alan Jones, Avustralyalı eski Formula 1 pilotu
1949 - Lois McMaster Bujold, Amerikalı bilimkurgu ve fantezi romanı yazarı
1952 - Aziz Yıldırım, Türk iş insanı, inşaat mühendisi ve Fenerbahçe Başkanı
1957 - Walter Martos, Perulu general ve eski başbakan (ö. 2025)
1959 - Peter Mullan, İskoç aktör ve film yapımcısı
1961 - Kathryn Dawn Lang, Kanadalı country ve pop şarkıcısı, gitarist ve sinema oyuncusu
1962 - Ali Güler, Türk tarihçi, yazar ve öğretim üyesi
1962 - Billur Kalkavan, Türk oyuncu ve sunucu (ö. 2022)
1963 - Ron McGoveny, Amerikalı müzisyen ve Metallica grubu üyesi
1963 - Borut Pahor, Sloven siyasetçi
1965 - Shahrukh Khan, Hint oyuncu
1966 - David Schwimmer, Amerikalı aktör
1971 - Erdil Yaşaroğlu, Türk karikatürist
1972 - Darío Silva, Uruguaylı millî futbolcu
1972 - Samantha Womack, İngiliz Pop şarkıcı, oyuncu ve yönetmen
1973 - Marisol Nichols, Amerikalı aktris
1974 - Barbara Chiappini, İtalyan model, televizyon gösteri sanatçısı ve aktris
1974 - Nelly, Amerikalı R&B ve hip hop şarkıcısı
1974 - Prodigy, Amerikalı rapçi (ö. 2017)
1975 - Sinan Sümer, Türk dizi ve sinema oyuncusu
1980 - Diego Lugano, Uruguaylı futbolcu
1980 - Kennedy Bakırcıoğlu, Süryani asıllı İsveçli futbolcu
1980 - Mustafa Ceceli, Türk şarkıcı, albüm yapımcısı ve aranjör
1980 - Kim So-yeon, Güney Koreli oyuncu
1981 - Rafael Márquez Lugo, Meksikalı millî futbolcu
1981 - Katherine Isabelle, Kanadalı aktris
1981 - Avy Scott, Amerikalı porno yıldızı
1982 - Charles Itandje, Fransa doğumlu Kamerunlu kaleci
1983 - Darren Young, Amerikalı profesyonel güreşçi
1984 - Vasil Garvanliev, Makedon şarkıcı
1985 - Serkan Şenalp, Türk dizi ve sinema oyuncusu
1986 - Andy Rautins, Kanadalı profesyonel basketbolcu
1989 - Stevan Jovetić, Karadağlı millî futbolcu
1994 - Kerimcan Durmaz, Türk sosyal medya fenomeni ve makyör
1998 - Elkie Chong, Hong Konglu ancak Güney Kore'de aktif olan şarkıcı ve oyuncu

Ölümler 58

1083 - Matilda, Fatih William ile evliliği yoluyla İngiltere Kraliçesi ve Normandiya Düşesi (d. 1031)
1618 - III. Maximilian, Avusturya arşidükü (d. 1558)
1887 - Jenny Lind, İsveçli opera sanatçısı (d. 1820)
1895 - Georges-Charles de Heeckeren d'Anthès, Fransız subay ve politikacı senatör (d. 1812)
1905 - Albert von Kölliker, İsviçreli anatomist ve psikolog (d. 1817)
1930 - Alfred Lothar Wegener, Alman yer bilimci (kıta kayması kuramını ortaya koyan) (d. 1880)
1938 - Celal Nuri İleri, Türk siyasetçi (d. 1881)
1944 - Thomas Midgley Jr., Amerikalı makine mühendisi ve kimyager (d. 1889)
1950 - George Bernard Shaw, İrlandalı eleştirmen, yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü, Oscar ödülü sahibi (d. 1856)
1952 - Mehmet Esat Bülkat, Türk asker ve yazar (d. 1862)
1960 - Dimitri Mitropoulos, Yunan orkestra şefi, piyanist ve besteci (d. 1896)
1963 - Ngo Dinh Diem, Güney Vietnam'ın Devlet Başkanı (d. 1901)
1963 - Ngô Đình Nhu, Güney Vietnam'ın ilk başkanı olan Ngo Dinh Diem'in küçük kardeşi ve baş politik danışmanı (d. 1910)
1966 - Mississippi John Hurt, Amerikalı blues şarkıcısı ve gitarist (d. 1892)
1966 - Peter Debye, Hollandalı fizikçi (d. 1884)
1970 - Pierre Veyron, 1933 ile 1953 yılları arasında yarışmış efsanevi Grand Prix sürücüsü (d. 1903)
1972 - Aleksandr Bek, Sovyet gazeteci ve yazar (d. 1903)
1975 - Pier Paolo Pasolini, İtalyan sinema yönetmeni (d. 1922)
1991 - Mort Shuman, Amerikalı şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (d. 1936)
1992 - Hal Roach, Amerikalı sinema yönetmeni ve yapımcısı (d. 1892)
1994 - Peter Taylor, Amerikalı romancı, kısa öykü ve oyun yazarı (d. 1917)
1996 - Duygu Ankara, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1950)
1996 - Eva Cassidy, Amerikalı şarkıcı (d. 1963)
1997 - Bahri Savcı, Türk siyaset bilimci (d. 1914)
2004 - Theo van Gogh, Hollandalı yönetmen (d. 1957)
2004 - Zayid bin Sultan el-Nehyan, Birleşik Arap Emirlikleri'nin ilk devlet başkanı (d. 1918)
2005 - Ferruccio Valcareggi, İtalyan eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1919)
2007 - The Fablous Moolah, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1923)
2010 - Mehmet Can, Türk siyasetçi (d. 1927)
2013 - Walt Bellamy, Amerikalı basketbolcu (d. 1939)
2013 - Ghislaine Dupont, Fransız gazeteci, radyo Tv sunucusu (d. 1956)
2016 - Korkut Özal, Türk siyasetçi (d. 1929)
2016 - Gönül Ülkü Özcan, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931)
2016 - Oleg Popov, Sovyet-Rus palyaço ve sirk gösteri sanatçısı (d. 1930)
2016 - Giorgos Vasilou, Yunan tanınmış aktör (d. 1950)
2017 - María Martha Serra Lima, Arjantinli şarkıcı (d. 1944)
2017 - Dina Wadia, Hint siyasi kişilik (d. 1919)
2018 - Robert F. Taft, Amerikalı cizvit, yazar ve tarihçi (d. 1932)
2019 - Gustav Deutsch, Avusturyalı sanatçı, sanat ve film yönetmeni (d. 1952)
2019 - Atilla Engin, Türk davulcu, perküsyon ustası, besteci aranjör, büyük orkestra şefi, jazz/fusion yorumcusu ve jazz konservatuvarı hocası (d. 1946)
2019 - Leo Iorga, Rumen müzisyen ve şarkıcı (d. 1964)
2019 - Marie Laforêt, Fransız asıllı İsviçreli şarkıcı ve oyuncu (d. 1939)
2020 - Dietrich Adam, Alman aktör (d. 1953)
2020 - Nancy Darsch, Amerikalı basketbol antrenörü (d. 1951)
2020 - Ahmed Laraki, Faslı siyasetçi (d. 1931)
2020 - Gigi Proietti, İtalyan aktör, dublaj sanatçısı, komedyen, film yönetmeni, müzisyen, şarkıcı ve televizyon sunucusu (d. 1940)
2020 - John Sessions, İskoç-asıllı Britanyalı oyuncu ve komedyen (d. 1953)
2020 - Max Ward, Kanadalı havacı, iş insanı ve hayırsever (d. 1921)
2020 - Baron Wolman, Amerikalı fotoğraf sanatçısı (d. 1937)
2021 - Flora D. Crittenden, Amerikalı eğitimci ve siyasetçi (d. 1924)
2021 - Sabah Fahri, Suriyeli şarkıcısı (d. 1933)
2021 - Li Zehou, Çinli eğitimci, filozof, tarihçi ve yazar (d. 1930)
2021 - Dennis Moore, Amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1945)
2021 - Patricija Šulin, Sloven siyasetçi (d. 1965)
2022 - Rıza Akın, Türk oyuncu (d. 1957)
2022 - Ela Bhatt, Hint hukukçu, aktivist ve hayırsever (d. 1933)
2022 - Nicholas Harding, İngiliz-Avustralyalı ressam (d. 1956)
2022 - Jambey Tashi, Hint siyasetçi (d. 1978)

Özel günler 2

Lösemili Çocuklar Haftası (2-8 Kasım)
Fırtına: Kuşgeçimi Fırtınası