10 Eylül: Tarihte Bugün

10 Eylül tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.

Olaylar 21

1509 - Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'da "Küçük Kıyamet" olarak adlandırılan 7.2 Ms (± 0.8) büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
1515 - Diyarbakır Kuşatması: Diyarbakır, Osmanlı egemenliğine girdi.
1623 - IV. Murat tahta çıktı.
1756 - Rusya'da ilk tiyatro kuruldu.
1855 - Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk telgraf haberleşmesi başladı.
1875 - Ruslar, Hokand'ı işgal etti.
1882 - Almanya'da ilk Antisemitizm konferansı açıldı.
1905 - İngiltere futbol kulübü olan Crystal Palace FC kuruldu.
1918 - İngiliz savaş muhabiri Charles Repington, o sırada sürmekte olan savaşı ilk kez "I. Dünya Savaşı" olarak nitelendirdi.
1919 - St. Germain Antlaşması'yla Avusturya-Macaristan İmparatorluğu parçalanarak, toprakları üzerinde Çekoslovakya, Yugoslavya ve Macaristan Devletleri kuruldu.
1920 - Türkiye Komünist Partisi (TKP), Bakü'de kuruldu.
1934 - Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti'ne kabul edildi.
1939 - Kanada, Almanya'ya savaş ilan etti.
1942 - II. Dünya Savaşı: Birleşik Krallık Kraliyet Hava Kuvvetleri, Almanya'nın Düsseldorf şehrine 100 bin bomba attı.
1943 - Alman askerleri, Roma'yı işgal etti.
1960 - Ham petrol fiyatlarındaki düşüşü durdurmak gayesiyle Venezuela'nın teklifiyle, Bağdat'ta Venezuela, İran, Irak, Suudi Arabistan ve Kuveyt'in katılımıyla başlayan kongre sonucunda, 14 Eylül 1960'ta OPEC kuruldu.
1971 - Boğaziçi Üniversitesi kuruldu.
1981 - Picasso'nun Guernica tablosu, 40 yıl sonra ABD'den İspanya'ya döndü.
2008 - İsviçre'deki Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi CERN'de yüzyılın deneyi olarak bilinen ATLAS deneyi başladı.
2017 - Irma Kasırgası, Karayipler'de yıkıcı hasara yol açtıktan sonra Kategori 4 olarak Florida'nın Cudjoe Key kentine ulaştı. Irma 134 kişinin ölümüyle ve 64,76 milyar dolar (2017 ABD doları) hasarla sonuçlandı.
2025 - University of Utah'da konuşma yapan Amerikan aktivist Charlie Kirk Tyler Robinson Tarafından ilk başta kalbine gelen sonradan sekip boynundaki şah damarını parçalayan mermi sayesinde suikaste uğradı.

Doğumlar 168

1169 - II. Aleksios, Bizans İmparatoru (ö. 1183)
1487 - III. Julius, 1550-1555 arasında papa (ö. 1555)
1638 - Maria Theresa, Habsburg Hanedanı'nın İspanya koluna mensubiyet yoluyla Avusturya Arşdüşesi ve evlilik yoluyla Fransa Kraliçesi (ö. 1683)
1659 - Henry Purcell, İngiliz besteci (ö. 1695)
1714 - Niccolò Jommelli, İtalyan besteci (ö. 1774)
1786 - Nicolás Bravo, Meksikalı asker ve siyasetçi (ö. 1854)
1860 - Marianne von Werefkin, Rus asıllı İsviçreli dışavurumcu ressam (ö. 1938)
1866 - Jeppe Aakjær, Danimarkalı yazar (ö. 1930)
1887 - Giovanni Gronchi, İtalyan politikacı (ö. 1978)
1890 - Franz Werfel, Avusturyalı romancı, oyun yazarı ve şair (d. 1945)
1892 - Arthur Compton, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1962)
1894 - Aleksandr Dovjenko, Ukrayna kökenli Sovyet senarist, film yapımcısı ve yönetmen (ö. 1956)
1897 - Georges Bataille, Fransız sosyolog ve yazar (ö. 1962)
1899 - Wolf Messing, Sovyet telepat (ö. 1974)
1901 - Kasım Tınıstanov, Kırgız dilbilimci, şair, oyun yazarı, eğitimci, gazeteci (ö. 1938)
1908 - Carel Weight, İngiliz ressam (ö. 1997)
1910 - Gaston Defferre, Fransız siyasetçi (ö. 1986)
1914 - Robert Wise, Amerikalı film yönetmeni ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2005)
1918 - Franz Immig, Alman futbolcu (ö. 1955)
1922 - Barbara Chilcott, Kanadalı aktris (ö. 2022)
1928 - Ioannes Vanier, Kanadalı filozof ve düşünür (ö. 2019)
1929 - Arnold Palmer, Amerikalı profesyonel golfçü (ö. 2016)
1931 - Ece Ayhan, Türk şair (ö. 2002)
1932 - Bo Goldman, Amerikalı senarist ve En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü sahibi (ö. 2023)
1933 Yevgeni Hrunov, Soyuz 5 ve Soyuz 4 görevlerinde uçan Sovyet kozmonot (ö. 2000) Karl Lagerfeld, Alman moda tasarımcısı (ö. 2019)
Yevgeni Hrunov, Soyuz 5 ve Soyuz 4 görevlerinde uçan Sovyet kozmonot (ö. 2000)
Karl Lagerfeld, Alman moda tasarımcısı (ö. 2019)
1934 - Mr. Wrestling II, Amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2020)
1935 - Erdoğan Şahinoğlu, Türk bürokrat (ö. 2003)
1936 - Dimitar Largov, Bulgar eski milli futbolcu (ö. 2020)
1937 - Jared Diamond, Amerikalı biyolog ve yazar
1938 - Vasilije Radović, Yugoslav futbol kalecisi ve yöneticisi (ö. 2019)
1939 - Ülkü Uluırmak, Türk şair ve yazar
1940 Roy Ayers, Amerikalı R&B sanatçısı (ö. 2025) Alessandro Minuto-Rizzo, İtalyan diplomat
Roy Ayers, Amerikalı R&B sanatçısı (ö. 2025)
Alessandro Minuto-Rizzo, İtalyan diplomat
1941 - Stephen Jay Gould, Amerikalı paleontolog (ö. 2002)
1943 Tezer Özlü, Türk yazar (ö. 1986) Horst-Dieter Höttges, Alman milli futbolcu (ö. 2023)
Tezer Özlü, Türk yazar (ö. 1986)
Horst-Dieter Höttges, Alman milli futbolcu (ö. 2023)
1944 - Şerefettin Canda, Türk akademisyen ve Mustafa Kemal Üniversitesi'nin Rektörü
1945 Dennis Burkley, Amerikalı oyuncu (ö. 2013) Jose Feliciano, Porto Rikolu şarkıcı ve gitaristtir
Dennis Burkley, Amerikalı oyuncu (ö. 2013)
Jose Feliciano, Porto Rikolu şarkıcı ve gitaristtir
1946 - Michèle Alliot-Marie, Fransız siyasetçi
1947 - Larry Nelson, Amerikalı golfçü
1948 Tony Gatlif, Cezayirli yönetmen (ö. 2026) Bob Lanier, Emekli Amerikalı profesyonel basketbolcu (ö. 2022)
Tony Gatlif, Cezayirli yönetmen (ö. 2026)
Bob Lanier, Emekli Amerikalı profesyonel basketbolcu (ö. 2022)
1949 - Bill O'Reilly, Amerikalı televizyon programcısı, yazar, köşe yazarı ve siyaset yorumcusu
1950 Babette Cole, İngiliz çocuk kitabı yazarı ve çevirmen (ö. 2017) Joe Perry, Amerikalı müzisyen
Babette Cole, İngiliz çocuk kitabı yazarı ve çevirmen (ö. 2017)
Joe Perry, Amerikalı müzisyen
1951 - Celal Adan, Türk siyasetçi
1952 - Patrick McGorry, İrlanda doğumlu Avustralyalı psikiyatris
1953 - Amy Irving, Amerikalı oyuncu
1954 Nurdan Şanlı, Türk siyasetçi Don "The Dragon" Wilson, Amerikalı Kick Boks şampiyonu ve oyuncu
Nurdan Şanlı, Türk siyasetçi
Don "The Dragon" Wilson, Amerikalı Kick Boks şampiyonu ve oyuncu
1956 Erick Zonca, Fransız film yönetmeni Ufuk Güldemir, Türk gazeteci (ö. 2007)
Erick Zonca, Fransız film yönetmeni
Ufuk Güldemir, Türk gazeteci (ö. 2007)
1957 - Sermet Erkin, Türk illüzyonist ve tiyatro oyuncusu
1958 - Chris Columbus, Amerikalı film yönetmeni, yapımcı ve senarist
1959 - Michael Earl, Amerikalı kuklacı, seslendirme sanatçısı ve senarist (ö. 2015)
1960 Alison Bechdel, Amerikalı karikatürist Colin Firth, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
Alison Bechdel, Amerikalı karikatürist
Colin Firth, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
1961 Ali Sivri, Türk asker (Eski 1. Ordu Komutanı) Abdulkadir Yazıcı, Türk bürokrat Yossi Kohen, İsrailli istihbaratçı
Ali Sivri, Türk asker (Eski 1. Ordu Komutanı)
Abdulkadir Yazıcı, Türk bürokrat
Yossi Kohen, İsrailli istihbaratçı
1963 Ercüment Coşkundere, Türk eski futbolcu ve teknik direktör İsmail Gökçek, Türk eski futbolcu
Ercüment Coşkundere, Türk eski futbolcu ve teknik direktör
İsmail Gökçek, Türk eski futbolcu
1964 Jack Ma, Çinli iş insanı ve Alibaba Group'un kurucusu Musashi Mizushima, Japon eski futbolcu
Jack Ma, Çinli iş insanı ve Alibaba Group'un kurucusu
Musashi Mizushima, Japon eski futbolcu
1965 - Fehed el-Bişi, Suudi milli futbolcu
1966 Stoyan Yankulov, Bulgar perküsyonist Ahrik Tsveyba, Rus eski milli futbolcu
Stoyan Yankulov, Bulgar perküsyonist
Ahrik Tsveyba, Rus eski milli futbolcu
1967 Takafumi Hori, Japon eski futbolcu Mehmet Güzelmansur, Türk siyasetçi (28 dönem CHP Hatay milletvekili)
Takafumi Hori, Japon eski futbolcu
Mehmet Güzelmansur, Türk siyasetçi (28 dönem CHP Hatay milletvekili)
1968 Andreas Herzog, Avusturyalı millî futbolcu ve teknik direktör Big Daddy Kane, Amerikalı hip hop sanatçısı ve oyuncu Guy Ritchie, İngiliz yönetmen
Andreas Herzog, Avusturyalı millî futbolcu ve teknik direktör
Big Daddy Kane, Amerikalı hip hop sanatçısı ve oyuncu
Guy Ritchie, İngiliz yönetmen
1969 Hakan Çelik, Türk gazeteci ve radyo-TV programı yapımcısı Johnathon Schaech, Amerikalı oyuncu
Hakan Çelik, Türk gazeteci ve radyo-TV programı yapımcısı
Johnathon Schaech, Amerikalı oyuncu
1970 - Anna Book, İsveçli şarkıcı
1971 - Piotr Sowisz, Polonyalı futbolcu
1972 Takeshi Watanabe, Japon eski millî futbolcu Katarína Hasprová, Slovak aktris ve şarkıcı João Carlos dos Santos, Brezilyalı millî futbolcu ve teknik direktör
Takeshi Watanabe, Japon eski millî futbolcu
Katarína Hasprová, Slovak aktris ve şarkıcı
João Carlos dos Santos, Brezilyalı millî futbolcu ve teknik direktör
1973 Ferdinand Coly, Senegalli millî futbolcu Deniz Yücel, Türk asılı Alman gazeteci ve yazar
Ferdinand Coly, Senegalli millî futbolcu
Deniz Yücel, Türk asılı Alman gazeteci ve yazar
1974 Ebru Cündübeyoğlu, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu, şarkıcı ve yazar Hande Fırat, Türk muhabir ve haber sunucusu Ryan Phillippe, Amerikalı oyuncu Ben Wallace, Amerikalı profesyonel basketbolcu
Ebru Cündübeyoğlu, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu, şarkıcı ve yazar
Hande Fırat, Türk muhabir ve haber sunucusu
Ryan Phillippe, Amerikalı oyuncu
Ben Wallace, Amerikalı profesyonel basketbolcu
1975 Viktor Kassai, Macar futbol hakemi Nobuhisa Yamada, Japon eski millî futbolcu Devrim Özder Akın, Türk sinema, dizi ve tiyatro oyuncu
Viktor Kassai, Macar futbol hakemi
Nobuhisa Yamada, Japon eski millî futbolcu
Devrim Özder Akın, Türk sinema, dizi ve tiyatro oyuncu
1976 - Alexander Zach, Avusturyalı politikacı
1977 Rodrigo Batata, Brezilyalı eski futbolcu Mitsuhiro Toda, Japon eski futbolcu
Rodrigo Batata, Brezilyalı eski futbolcu
Mitsuhiro Toda, Japon eski futbolcu
1978 - Ramūnas Šiškauskas, Litvan eski basketbolcu
1979 - Fethi Kantarcı, Türk oyuncu
1980 Şahin Necefi, İranlı şarkıcı ve söz yazarı Doğan Seyfi Atlı, Türk futbolcu (ö. 2001) Şahin Necefi, İranlı şarkıcı ve söz yazarı
Şahin Necefi, İranlı şarkıcı ve söz yazarı
Doğan Seyfi Atlı, Türk futbolcu (ö. 2001)
1981 - Germán Denis, Arjantinli eski profesyonel futbolcu
1982 Stephen McManus, İskoçyalı eski milli futbolcu Naldo, Brezilyalı eski futbolcu Jean-Charles Cirilli, Fransız futbolcu
Stephen McManus, İskoçyalı eski milli futbolcu
Naldo, Brezilyalı eski futbolcu
Jean-Charles Cirilli, Fransız futbolcu
1983 Fernando Belluschi, Arjantinli millî futbolcu Shawn James, Guyanalı-Amerikalı basketbolcu Jérémy Toulalan, Fransız eski millî futbolcu
Fernando Belluschi, Arjantinli millî futbolcu
Shawn James, Guyanalı-Amerikalı basketbolcu
Jérémy Toulalan, Fransız eski millî futbolcu
1984 Metin Tuğlu, Türk oyuncu Gökhan Emreciksin, Türk futbolcu Yasumichi Uchima, Japon eski futbolcu Xiomara Blandino, Nikaragualı model
Metin Tuğlu, Türk oyuncu
Gökhan Emreciksin, Türk futbolcu
Yasumichi Uchima, Japon eski futbolcu
Xiomara Blandino, Nikaragualı model
1985 Laurent Koscielny, Fransız millî futbolcu Elyse Levesque, Kanadalı film ve televizyon oyuncusu Kenya Matsui, Japon futbolcu
Laurent Koscielny, Fransız millî futbolcu
Elyse Levesque, Kanadalı film ve televizyon oyuncusu
Kenya Matsui, Japon futbolcu
1987 - Elif Güneri, Türk boksör
1989 - Tolga Ünlü, Almanya doğumlu Türk futbolcu
1990 Abdülaziz Hüseyin, BAEli futbolcu Ørjan Nyland, Norveçli futbolcu
Abdülaziz Hüseyin, BAEli futbolcu
Ørjan Nyland, Norveçli futbolcu
1991 Erkan Kaş, Kosova asıllı Türk futbolcu Sem Mursi, Mısırlı profesyonel milli futbolcu Auremir, Brezilyalı futbolcu
Erkan Kaş, Kosova asıllı Türk futbolcu
Sem Mursi, Mısırlı profesyonel milli futbolcu
Auremir, Brezilyalı futbolcu
1992 - Ricky Ledo, Amerikan profesyonel basketbolcu
1992 - İlhan Depe, Türk futbolcu
1993 - Yuki Nishino, Japon buz patenci
1994 Mehdi Turabi, İranlı milli futbolcu Tsubasa Nihei, Japon futbolcu
Mehdi Turabi, İranlı milli futbolcu
Tsubasa Nihei, Japon futbolcu
1995 Samed Kaya, Türk oyuncu Jack Grealish, İngiliz milli futbolcu
Samed Kaya, Türk oyuncu
Jack Grealish, İngiliz milli futbolcu
1996 - Osvaldo Rodríguez, Meksikalı futbolcu
1996 - Mateo García, Arjantinli profesyonel futbolcu
1996 - Greg Docherty, İskoç profesyonel futbolcu
1997 - Liam Cacatian Thomassen, İsveçli şarkıcı
1998 Daiki Suga, Japon futbolcu Ao Tanaka, Japon futbolcu
Daiki Suga, Japon futbolcu
Ao Tanaka, Japon futbolcu
1999 - Tuğba Danışmaz, Türk atlet
1999 - Jordan Holsgrove, İskoç profesyonel futbolcu
1999 - Bruno Méndez, Uruguaylı profesyonel futbolcu
2000 - Batuhan Kırdaroğlu, Türk futbolcu
2000 - Lorenzo Lucca, İtalyan millî futbolcu
2001 - Armando Broja, Arnavut millî futbolcu

Ölümler 68

1167 - Matilda, İngiltere Krallığı kraliçesi (d. 1102)
1308 - Go-Nijō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 94. İmparatoru (d. 1285)
1382 - I. Lajos, 1342'den 1370'e kadar Macaristan ve Hırvatistan ve Polonya Kralı (d. 1326)
1419 - Jean de Bourgogne, Burgonya Dükü (d. 1371)
1669 - Henrietta Maria, Fransa Prensesi (d. 1609)
1676 - Gerard Winstanley, İngiliz Protestan dini reformist, siyaset filozofu ve aktivist (d. 1609)
1749 - Émilie du Châtelet, Fransız matematikçi, fizikçi ve yazar (d. 1706)
1797 - Mary Wollstonecraft, İngiliz yazar (d. 1759)
1842 - William Hobson, ilk Yeni Zelanda Valisi ve Waitangi Antlaşması'nın yazarlarından (d. 1792)
1854 - Erzurumlu Emrah, Türk halk şairi (d. 1775)
1876 - Abdülhalim Galip Paşa, Osmanlı devlet adamı ve şair
1889 - III. Charles, 28. Monako prensi ve Valentinois Dükü (d. 1818)
1898 - Elisabeth, Avusturya İmparatoriçesi (suikast) (d. 1837)
1913 - William Jay Gaynor, Amerikalı siyasetçi (d. 1849)
1922 - Wilfrid Scawen Blunt, İngiliz şair ve yazar (d. 1840)
1928 - Moris Şinasi, Osmanlı kökenli Amerikalı iş adamı ve hayırsever (d. 1855)
1931 - Dimitri Egorov, Rus matematikçi (d. 1869)
1939 - Wilhelm Fritz von Roettig, Polonya işgaline katılan Waffen-SS'de general (d. 1888)
1940 - Nikola Ivanov, Bulgar general (d. 1861)
1948 - I. Ferdinand, Bulgaristan'ın ilk Çarı (d. 1861)
1956 - Robert Julius Trumpler, İsviçreli-Amerikan gök bilimci (d. 1886)
1961 - Frederick William Pethick-Lawrence, Britanyalı İşçi Partili politikacı (d. 1871)
1971 - Pier Angeli, İtalyan aktris (d. 1932)
1975 - George Thomson, İngiliz Fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1892)
1976 - Dalton Trumbo, Amerikalı romancı ve senaryo yazarı (d. 1905)
1979 - Agostinho Neto, Angolalı şair ve Devlet Başkanı (d. 1922)
1979 - Cuma Tak, PKK kurucularından Kürt militan (d. 1956)
1983 - Felix Bloch, İsviçreli fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1905)
1983 - Balthazar Johannes Vorster, Güney Afrikalı siyasetçi (d. 1915)
1985 - Jock Stein, İskoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1922)
1994 - Max Morlock, Alman futbolcu (d. 1925)
1995 - Oral Sander, Türk akademisyen (d. 1940)
1996 - Bekir Sıdkı Sezgin, Türk ses sanatkarı ve bestekâr (d. 1936)
2007 - Jane Wyman, Amerikalı aktris ve Ronald Reagan'ın ilk eşi (d. 1917)
2011 - Cliff Robertson, Amerikalı oyuncu (d. 1923)
2012 - Lance LeGault, Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1935)
2014 - Richard Kiel, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve sunucu (d. 1939)
2014 - Károly Sándor, Macar futbolcu (d. 1928)
2015 - Adrian Frutiger, İsviçreli yazar ve sanatçı (d. 1928)
2015 - Ihab Hassan, Amerikalı edebiyat teorisyeni, eleştirmeni ve yazar (d. 1925)
2016 - Mahmut Hekimoğlu, Türk sinema oyuncusu ve film yapımcısı (d. 1955)
2016 - Joy Viado, Filipinli şarkıcı, aktris ve komedyen (d. 1965)
2017 - Hans Alfredson, İsveçli film yönetmeni, komedyen, yazar ve aktör (d. 1931)
2017 - Nancy Dupree, Amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1927)
2017 - Harry Landers, Amerikalı oyuncu (d. 1921)
2017 - B. V. Radha, Hint oyuncu ve film yapımcısı (d. 1948)
2017 - Len Wein, Amerikalı çizgi roman sanatçısı, yazar ve editör (d. 1948)
2018 - Peter Donat, Kanadalı-Amerikalı oyuncu (d. 1928)
2018 - Johannes Geldenhuys, Güney Afrikalı asker (d. 1935)
2018 - Paul Virilio, Fransız kentbilimci ve estetik felsefecisi (d. 1932)
2018 - Co Westerik, Hollandalı grafik sanatçısı ve fotoğrafçı (d. 1924)
2019 - Stefano Delle Chiaie, İtalyan neo-faşist (d. 1936)
2019 - Jeff Fenholt, Amerikalı şarkıcı, müzisyen ve oyuncu (d. 1950)
2019 - Valerie Van Ost, İngiliz oyuncu (d. 1944)
2019 - Hossam Ramzy, Mısırlı perküsyoncu ve besteci (d. 1953)
2019 - Albert Razin, Rus Udmurt Ülkesinin bilim kişisi, felsefe bilimi doktoru ve sosyolog (d. 1940)
2019 - Süleyman Turan, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1936)
2020 - Caroline Chomienne, Fransız film yapımcısı ve yönetmeni (d. 1957)
2020 - Diana Rigg, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu (d. 1938)
2021 - Charles Konan Banny, Fildişi Sahilli siyasetçi ve ekonomist (d. 1942)
2021 - Michael Chapman, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve gitarist (d. 1941)
2021 - Jorge Sampaio, Portekizli siyasetçi ve avukat (d. 1939)
2021 - Saadi Yacef, Cezayirli asker, aktivist ve oyuncu (d. 1928)
2021 - Duygun Yarsuvat, Türk akademisyen, hukukçu ve spor yöneticisi (d. 1937)
2022 - Menno Boelsma, Hollandalı sürat patencisi (d. 1961)
2022 - Mario Bortolotto, Avustralya futbolu oyuncusu (d. 1957)
2022 - Choichi Terukina, Japon Ryukyuan klasik müzisyeni (d. 1932)
2025 - Charlie Kirk, Amerikan aktivist ve siyasetçi (d.1993)

Özel günler 1

Dünya İntiharı Önleme Günü