16 Şubat: Tarihte Bugün

16 Şubat tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.

Olaylar 28

600 - Papa I. Gregorius, hapşıran kişiye "Tanrı seni kutsasın" denebileceğine karar verdi.
1872 - Beyoğlu Telgrafhanesi işçileri greve çıktı.
1916 - Rus İmparatorluğu, Erzurum'u işgal etti.
1918 - Litvanya, hem Rusya (Sovyetler Birliği) hem de Almanya'dan bağımsızlığını ilan etti.
1920 - Balıkesir'in kuzeyinde, Manyas ve Gönen bölgelerinde ikinci Ahmet Anzavur isyanı başladı. (İsyan 16 Nisan'da bastırıldı.)
1925 - Türkiye'de sivil ve askeri havacılığı desteklemek amacıyla, sonraları "Türk Hava Kurumu" adını alacak olan, "Türk Tayyare Cemiyeti" kuruldu.
1926 - Mustafa Kemal'in de olduğu heyet, Ankara'da Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin yeni binasını açtı.
1937 - Wallace Carothers, naylonun patentini aldı.
1948 - Pertev Naili Boratav, Muzaffer Şerif Başoğlu ve Niyazi Berkes sosyalist oldukları gerekçesiyle üniversiteden uzaklaştırılmışlardı. Danıştay, görevlerine iade etti.
1959 - Fidel Castro, Fulgencio Batista'nın Küba Devrimi sonucu 1 Ocak'ta Başkanlıktan uzaklaştırılmasının ardından, Küba Devlet Başkanı oldu.
1961 - Explorer 9, NASA tarafından uzaya fırlatıldı.
1968 - Haleyville'de (Alabama, ABD) ilk "911" acil telefon sistemi çalışmaya başladı.
1969 - 6. Filoyu protesto için düzenlenen "Amerikan Emperyalizmine Karşı İşçi Mitingi"nde gösteri yapanlara, sağcı militanların "Müslüman Türkiye" sloganlarıyla saldırmasıyla başlayan olaylarda; Ali Turgut Aytaç ve Duran Erdoğan öldürüldü, yaklaşık 200 kişi yaralandı. Bu olay tarihe "Kanlı Pazar" diye geçti.
1973 - Rauf Denktaş, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Yardımcılığına seçildi.
1974 - Isparta'da Ahmet Mehmet Uluğbay adlı bir kişi, parasını almak için arkadaşı Fikri Tokgöz'ü başına ateş ederek öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi.
1976 - Türkiye'nin Beyrut Büyükelçiliği Başkatibi Oktar Cirit, tabancayla vurularak öldürüldü. Saldırıyı ASALA üstlendi. (Bknz. 1976 Beyrut saldırısı)
1978 - Maliye Bakanı Ziya Müezzinoğlu, yabancı kaynaklı eşyaların satışının yasaklandığını açıkladı.
1979 - İran'da İran İslam Devrimi sonrası Humeyni karşıtları, ardı ardına idam edildi.
1979 - Vakıf Gureba Hastanesi, İstanbul'un üçüncü tıp fakültesi oldu.
1986 - Portekiz'de seçimler yapıldı. Mario Soares, 60 yıl sonra Portekiz'in ilk sivil Başkanı oldu.
1988 - Türkiye'de 65 yaşındaki bir kanser hastası, TRT'deki "Zakkumla Kanser Tedavisi" programından etkilenerek, bahçesindeki zehirli zakkum bitkisini kaynatıp içince öldü.
1989 - Danimarka'da yapılan karşılaşmada, İskoç rakibi Pat Clinton'u yenen boksör Eyüp Can, Avrupa Profesyonel Boks Şampiyonu oldu.
1990 - Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) kuruldu. Vakfın başkanlığına Yavuz Önen seçildi.
1991 - 7 bin homoseksüel Londra Hyde Park'ta büyük bir miting düzenledi.
1998 - Çin Havayollarına ait bir yolcu uçağı, Çan Kay Şek Uluslararası Havaalanı yakınlarında düştü: 202 kişi öldü.
1999 - Özbekistan'nın başkenti Taşkent'te, Cumhurbaşkanı İslam Kerimov'a suikast girişimi yapıldı. Kerimov, saldırıdan şans eseri kurtuldu. Fakat 15 Özbek asker hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Saldırıyı Hizb ut-Tahrir üstlendi.
2005 - İklim değişikliği ile mücadele alanında hazırlanan en kapsamlı anlaşma olan Kyoto Protokolü, yürürlüğe girdi.
2006 - Çadırlardan oluşan Seyyar Ordu Cerrahi Hastaneleri'nin (Mobile Army Surgical Hospital, MASH) sonuncusu da, ABD ordusunda hizmetten kaldırıldı.

Doğumlar 97

1222 - Niçiren, Japon Budist keşiş ve Niçiren Budizmi'nin kurucusu (ö. 1282)
1331 - Coluccio Salutati, İtalyan hümanist (ö. 1406)
1497 - Philipp Melanchthon, Alman filolog, filozof, Hümanist, teolog, ders kitabı yazarı ve şair (ö. 1560)
1620 - Friedrich Wilhelm, Brandenburg elektörü ve Prusya Dükü (ö. 1688)
1727 - Nikolaus Joseph von Jacquin, Hollanda-Avusturyalı hekim, kimyager ve bitki bilimci (ö. 1817)
1731 - Marcello Bacciarelli, İtalyan ressam (ö. 1818)
1763 - Augustin Miletić, Bosna-Hersekli Fransisken Katolik rahibi ve apostolik vekili (ö. 1831)
1811 - Béla Wenckheim, Macar siyasetçi (ö. 1879)
1812 - Henry Wilson, 18. Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı (ö. 1875)
1816 - Kaspar Gottfried Schweizer, İsviçreli gök bilimci (ö. 1873)
1821 - Heinrich Barth, Alman kaşif ve bilim insanı (ö. 1865)
1822 - Francis Galton, İngiliz bilim insanı (ö. 1911)
1826 - Julius Thomsen, Danimarkalı kimyager ve akademisyen (ö. 1909)
1831 - Nikolay Leskov, Rus gazeteci, romancı ve kısa öykü yazarı (ö. 1895)
1834 - Ernst Haeckel, Alman zoolog (evrim teorisinin savunucularından ve evrime ilişkin yeni kuramların kurucusu) (ö. 1919)
1841 - Armand Guillaumin, Fransız izlenimci ressam ve taşbaskıcı (ö. 1927)
1847 - Arthur Kinnaird, Britanyalı futbolcu (ö. 1923)
1848 - Octave Mirbeau, Fransız yazar (ö. 1917)
1852 - Charles Taze Russell, Amerikalı restorasyoncu yazar ve pastör (ö. 1916)
1852 - Charles Webster Leadbeater, İngiliz yazar (ö. 1934)
1868 - Wilhelm Schmidt, Avusturyalı dil bilimci, antropolog ve etnolog (ö. 1954)
1873 - Radoje Domanović, Sırp yazar, gazeteci ve öğretmen (ö. 1908)
1876 - G. M. Trevelyan, İngiliz tarihçi ve akademisyen (ö. 1962)
1876 - Mack Swain, Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1935)
1884 - Robert Joseph Flaherty, Amerikalı film yönetmeni ve yapımcı (ö. 1951)
1888 - Ferdinand Bie, Norveçli atlet (ö. 1961)
1891 - Hans F. K. Günther, Alman yazar, bilimsel ırkçılığın savunucusu (ö. 1968)
1893 - Mihail Tuhaçevski, Sovyet mareşal (II. Dünya Savaşı öncesinde Kızıl Ordu'nun modernleştirilmesini gerçekleştiren) (ö. 1937)
1901 - Chester Morris, Amerikalı bir sahne, film, televizyon ve radyo oyuncusuydu (ö. 1970)
1904 - George F. Kennan, Amerikalı diplomat ve tarihçiydi (ö. 2005)
1909 - Richard McDonald, McDonald's'ın kurucusu (ö. 1998)
1913 - Keriman Halis, Türk piyanist, model ve Türkiye'nin ilk Dünya güzeli (ö. 2012)
1918 - Patty Andrews, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (ö. 2013)
1920 - Anna Mae Hayes, Amerikalı asker (ö. 2018)
1922 - Heinz-Wolfgang Schnaufer, II. Dünya Savaşında görev almış Alman gece avcı pilotu (ö. 1950)
1926 - Margot Frank, Hatıra Defterile tanınan Anne Frank'ın ablasıydı (ö. 1945)
1926 - John Schlesinger, İngiliz yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2003)
1926 - Memet Fuat, Türk eleştirmen, yazar, eğitimci ve voleybol antrenörü (ö. 2002)
1927 - June Brown, İngiliz aktris (ö. 2022)
1929 - Zihni Küçümen, Türk tiyatro sanatçısı, çevirmen ve yazar (ö.1996)
1932 - Aharon Appelfeld, İsrailli romancı ve yazar (ö. 2018)
1932 - Ahmad Tejan Kabbah, Sierra Leoneli siyasetçi (ö. 2014)
1933 - Yoshishige Yoshida, Japon film yönetmeni (ö. 2022)
1935 - Brian Bedford, İngiliz oyuncu (ö. 2016)
1935 - Sonny Bono, Amerikan şarkıcı, oyuncu ve politikacı (ö. 1998)
1936 - Fernando Solanas, Arjantinli film yönetmeni, senaryo yazarı ve politikacı (ö. 2020)
1937 - Valentin Bondarenko, 1960'ta kozmonot eğitimi için seçilen bir Sovyet savaş pilotuydu (ö. 1961)
1938 - Claude Jorda, Fransız yargıç, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin eski başkanı
1941 - Kim Jong-il, Kuzey Kore'nin eski ulusal lideri (ö. 2011)
1942 - Richard Williams, eski bir Amerikan tenis koçu ve tenis oyuncuları Venus Williams ve Serena Williams'ın hem babası hem de ilk antrenörüdür
1944 - Richard Ford, Amerikalı romancı ve kısa öykü yazarı
1944 - António Mascarenhas Monteiro, Yeşil Burunlu siyasetçi (ö. 2016)
1947 - Jaroslav Kubera, Çek siyasetçi (ö. 2020)
1949 - Marc de Jonge, Fransız aktör (ö. 1996)
1952 - James Ingram, Amerikalı soul müzik sanatçısı ve yapımcısıdır (ö. 2019)
1954 - Iain Banks, İskoç yazar (ö. 2013)
1954 - Margaux Hemingway, Amerikalı model ve sinema oyuncusu (ö. 1996)
1955 - Emine Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti'nin 12. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi
1958 - Ice-T, Amerikalı rapçi ve oyuncu
1959 - John McEnroe, Amerikalı profesyonel tenisçi
1959 - Hakan Oruçkaptan, Türk beyin ve sinir cerrahisi uzmanı (ö. 2017)
1962 - Levent İnanır, Türk sinema ve dizi oyuncusu
1963 - Dodë Gjergji, Arnavutluk Katolik Kilisesi rahibi ve Prizren bölgesi yöneticisi
1964 - Bebeto, Brezilya millî futbol takımının eski forvet oyuncusu
1964 - Christopher Eccleston, İngiliz aktördür
1965 - Dave Lombardo, Küba asıllı ABD'li bir müzisyen
1968 - Warren Ellis, İngiliz yazardır
1970 - Angelo Peruzzi, İtalyan futbol kalecisi
1970 - Serdar Ortaç, Türk şarkıcı
1972 - Sarah Clarke, Amerikalı oyuncu
1973 - Cathy Freeman, Avustralyalı kısa mesafe koşucusu
1974 - Mahershala Ali, Amerikalı oyuncu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
1978 - Faik Ergin, Türk oyuncu ve manken
1978 - Tia Hellebaut, Belçikalı atlet
1979 - Stéphane Dalmat, Fransız eski futbolcu
1979 - Valentino Rossi, İtalyan motosiklet yarışçısı
1981 - Susanna Kallur, İsveçli bir eski atlet
1982 - Rickie Lambert, İngiliz eski futbolcu
1982 - Lupe Fiasco, Amerikalı rapçi
1983 - Aslıhan Gürbüz, Türk tiyatro sanatçısı
1985 - Simon Francis, eski İngiliz futbolcu
1986 - Diego Godín, Uruguaylı millî futbolcu
1986 - Nevin Yanıt, Türk atlet
1987 - Hasheem Thabeet, Tanzanyalı profesyonel basketbol oyuncusu
1987 - Jon Ossoff, Amerikalı siyasetçi ve Georgia'dan ABD Senatörü
1988 - Diego Capel, İspanyol futbolcu
1988 - Denílson, Brezilyalı futbolcu
1988 - Andrea Ranocchia, İtalyan futbolcu
1988 - Kim Soo-hyun, Güney Koreli aktör
1989 - Elizabeth Olsen, Amerikalı sinema oyuncusu
1990 - Abel Makkonen "The Weeknd" Tesfaye, Kanadalı R&B ve pop şarkıcısı
1991 - Sergio Canales, İspanyol futbolcu
1994 - Federico Bernardeschi, İtalyan millî futbolcu
1994 - Ava Max, Arnavut asıllı Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
1996 - Nana Komatsu, Japon oyuncu ve manken
1999 - Girl in Red, Norveçli şarkıcı
2000 - Coby White, Amerikalı basketbolcu

Ölümler 64

1391 - V. İoannis, Bizans İmparatoru (d. 1332)
1459 - Akşemseddin, Türk âlimi ve II. Mehmed'in hocası (d. 1389)
1659 - Sarı Kenan Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. ?)
1665 - Stefan Czarniecki, Polonyalı asilzade, general ve askeri komutan (d. 1599)
1868 - Adamo Tadolini, İtalyan heykeltıraş (d. 1788)
1892 - Henry Walter Bates, İngiliz doğabilimcisi ve kâşif (d. 1825)
1899 - Félix Faure, Fransa'da Üçüncü Cumhuriyet'in altıncı cumhurbaşkanı (d. 1841)
1901 - Édouard Delamare-Deboutteville, Fransız sanayici ve mühendis (d. 1856)
1907 - Giosuè Carducci, İtalyan şair, eğitimci ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1835)
1917 - Octave Mirbeau, Fransız yazar (d. 1848)
1919 - Mark Sykes, İngiliz yazar, diplomat, asker ve gezgin (d. 1879)
1932 - Ferdinand Buisson, Fransız, akademisyen, eğitim bürokratı, pasifist ve Radikal-Sosyalist (sol liberal) politikacı (d. 1841)
1934 - Kaptanzade Ali Rıza Bey, Türk söz yazarı ve besteci (d. 1881)
1963 - Salih Tozan, Türk oyuncu (d. 1914)
1980 - Erich Hückel, Alman fizikçi ve fiziksel kimyagerdir (d. 1896)
1989 - Ida Ehre, Avusturyalı-Alman oyuncu, eğitimci ve tiyatro yönetmeni (d. 1900)
1990 - Keith Haring, Amerikalı ressam, Graffiti sanatçısı ve sosyal aktivist (d. 1958)
1991 - Bülent Tarcan, Türk beyin cerrahı ve besteci (d. 1914)
1993 - Mahir Canova, Türk tiyatro yönetmeni (d. 1914)
1997 - Chien-Shiung Wu, Çin kökenli Amerikalı bir deneysel fizikçidir (d. 1912)
1999 - Necil Kazım Akses, Türk senfonik müzik bestecisi (d. 1908)
2000 - Lila Kedrova, Rus asıllı Fransız oyuncu (d. 1918)
2001 - Ali Artuner, Türk futbolcu (d. 1944)
2011 - Len Lesser, Amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirmen (d. 1922)
2011 - Justinas Marcinkevičius, Litvanyalı şair, yazar, oyun yazarı, çevirmen (d. 1930)
2013 - John Ayldon, İngiliz opera şarkıcısı (d. 1943)
2015 - Lesley Gore, Amerikalı şarkıcı (d. 1946)
2015 - Lorena Rojas, Meksikalı aktris ve şarkıcı (d. 1971)
2015 - Fikret Şeneş, Türk şarkı sözü yazarı (d. 1921)
2016 - Butros Butros-Gali, Mısırlı diplomat ve Birleşmiş Milletler'in 6. Genel Sekreteri (d. 1922)
2017 - Josef Augusta, Çek eski buz hokeyi sporcusu ve çalıştırıcı (d. 1946)
2017 - Dick Bruna, Hollandalı yazar, animatör ve grafik sanatçısı (d. 1927)
2017 - Jannis Kounellis, Yunan-İtalyan çağdaş eserler üreten sanatçı (d. 1936)
2017 - George Steele, Amerikalı profesyonel güreşçi ve oyuncu (d. 1937)
2018 - Jim Bridwell, Amerikalı dağ kaya tırmanıcısı ve yazar (d. 1944)
2019 - Sam Bass, Amerikalı çizer (d. 1961)
2019 - Don Bragg, Amerikalı eski atletizm sporcusu (d. 1935)
2019 - Patrick Caddell, Amerikalı danışman, yazar ve siyaset yorumcusu (d. 1950)
2019 - Bruno Ganz, İsviçreli ünlü sinema oyuncusu (d. 1941)
2019 - Richard N. Gardner, Amerikalı siyasetçi, hukukçu ve diplomat (d. 1927)
2019 - Serge Merlin, Fransız oyuncu ve film yönetmeni (d. 1932)
2020 - Graeme Allwright, Yeni Zelanda doğumlu Fransız şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (d. 1926)
2020 - Zoe Caldwell, Avustralyalı emektar oyuncu (d. 1933)
2020 - Pearl Carr, İngiliz şarkıcı (d. 1921)
2020 - Jason Davis, Amerikalı oyuncu (d. 1984)
2020 - Corinne Lahaye, Fransız aktris (d. 1947)
2020 - Kellye Nakahara, Amerikalı aktris ve ressam (d. 1948)
2020 - Larry Tesler, Amerikalı bilgisayar bilimcisi (d. 1945)
2021 - Irit Amiel, İsrailli şair, yazar ve çevirmen (d. 1931)
2021 - Carman, Amerikalı gospel şarkıcısı, söz yazarı, televizyon sunucusu, yaşam koçu, aktör ve evanjelist (d. 1956)
2021 - Doğan Cüceloğlu, Türk psikolog ve iletişim psikolojisi uzmanı (d. 1938)
2021 - Jan Sokol, Çek filozof, çevirmen ve siyasetçi (d. 1936)
2022 - Pa Ko, Tayvanlı aktör (d. 1954)
2022 - Vasilis Botinos, Yunan millî futbolcu (d. 1944)
2022 - Jack Smethurst, İngiliz aktör ve komedyen (d. 1932)
2023 - Alparslan Arslan, Türk avukat (Danıştay saldırısının faili) (d. 1977)
2023 - Michel Deville, Fransız senarist ve yönetmen (d. 1931)
2023 - Timothy McCarver, Eski Amerikalı beyzbol oyuncusu ve spor muhabiri (d. 1941)
2023 - Güngör Mengi, Türk gazeteci (d. 1940)
2023 - Alberto Radius, İtalyan gitarist, şarkıcı-söz yazarı, aranjör ve albüm yapımcısı (d. 1942)
2024 - Aleksey Navalni, Rus avukat, aktivist ve siyasetçi (d. 1976)
2025 - Kim Sae-ron, Güney Koreli oyuncu (d. 2000)
2025 - Andrzej Potocki, Polonyalı siyasetçi (d. 1964)
2026 - Helene Ahrweiler, Yunan profesör ve bizantolojist (d. 1926)

Özel günler 1

Bitlis'in Tatvan ilçesinin Rus ve Ermeni işgalinden kurtuluşu (1918)