30 Ocak: Tarihte Bugün

30 Ocak tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.

Olaylar 42

1517 - Kahire Muharebesi (1517)
1648 - Hollanda ile İspanya arasında, Münster Antlaşması imzalandı ve Seksen Yıl Savaşı sona erdi.
1662 - Çinli general Koxinga, dokuz ay süren kuşatmadan sonra Tayvan adasını ele geçirdi.
1847 - Kaliforniya'nın Yerba Buena şehrinin adı, San Francisco olarak değiştirildi.
1867 - Mutsuhito, Japonya'nın İmparatoru oldu.
1919 - Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasını kararlaştırdılar.
1925 - Türk Hükûmeti, Piskopos VI. Konstantin'in İstanbul dışına çıkarılmasını kararlaştırdı.
1923 - Yunanistan ile Ahali Mübadelesi Antlaşması yapıldı. Aralık 1923'te başlayıp 1927 yılına kadar süren uygulamayla, 400 bin Türk ve 1 milyonu aşkın Rum yer değiştirdi.
1930 - Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu.
1931 - Boksör Küçük Kemal, Yunanistan şampiyonu Angelidis'i yendi.
1933 - Adolf Hitler Şansölye oldu.
1942 - İran'da Tudeh Partisi kuruldu.
1942 - Türkiye'de pasta yapımı ve ticareti yasaklandı, stokçulara uygulanacak cezalar belirlendi.
1943 - Churchill Adana'ya gelerek, İsmet İnönü ile "Adana Görüşmesi" olarak bilinen görüşmeyi gerçekleştirdi.
1946 - Macaristan'da komünist rejim ilan edildi: Macaristan Halk Cumhuriyeti
1948 - Kış Olimpiyat Oyunları St. Moritz'de (İsviçre) başladı.
1948 - Hindistan lideri Mahatma Gandi, Yeni Delhi'de öldürüldü.
1948 - British South American Airways'e ait bir uçak, Atlas Okyanusu'ndaki Bermuda Şeytan Üçgeni'nde kayboldu.
1950 - Sovyetler Birliği, Kuzey Vietnam rejimini tanıdı. Fransa, Sovyetler Birliği'ni protesto etti.
1951 - Sağlık Bakanı Ekrem Üstündağ, bakımsızlıktan her yıl 300 bin yurttaşın hayatını kaybettiğini açıkladı.
1967 - İlk resmi televizyon yayını Ankara'da yapıldı.
1969 - The Beatles son konserini verdi. (The Beatles Çatı Konseri)
1969 - Türkiye'de ilk böbrek nakli, Beyoğlu Devlet Hastanesi'nde Yusuf Özer adlı hastaya yapıldı. Ancak Yusuf Özer, kendisine takılan böbreğin bir akıl hastasından alındığını öne sürerek savcılığa başvurdu.
1971 - İstanbul'da Dev-Genç'liler "Özel Eğitimin Devletleştirilmesi" isteğiyle yürüyüş düzenledi.
1972 - İngiliz askerleri, Kuzey İrlanda'da gösteri yapanların üzerine ateş açarak, 14 insan hakları savunucusunun ölümüne neden oldu. Bugün Birleşik Krallık tarihine Kanlı Pazar olarak geçti.
1972 - Pakistan, İngiliz Milletler Topluluğu'ndan ayrıldı.
1975 - THY'nin İzmir-İstanbul seferini yapan Bursa uçağı Marmara Denizi'ne düştü: 41 kişi öldü.
1976 - George H. W. Bush, CIA'nin başına getirilen 11. yönetici oldu.
1979 - İran Hükûmeti, Fransa'da sürgünde bulunan dini lider Ayetullah Humeyni'nin ülkeye geri dönmesine izin verdiklerini açıkladı.
1980 - Yabancı bankaların Türkiye'de şube açmaları Yabancı Sermaye ile ilgili kanun kapsamına alındı. Banka şubelerine kârlarını transfer etme hakkı tanındı.
1982 - İlk PC virus kodu, Richard Skrenta tarafından yazıldı. Bu program 400 satır uzunluğundaydı ve kendisini "Elk Cloner" adlı bir Apple boot programı olarak kamufle ediyordu.
1983 - Nijerya Hükûmeti, 1 milyondan fazla Ganalı ve 700 bine yakın Batı Afrikalı işçiyi sınır dışı etti.
1983 - 12 Eylül Darbesi'nin 36. idamı: 22 Mayıs 1979'da dükkânında çalışmakta olan sol görüşlü bakkal Battal Türkaslan'ı 6-7 el ateş ederek öldüren sağ görüşlü militan Ahmet Kerse, idam edildi.
1985 - Ege Denizi'nde düzenlenen "Deniz Kurdu-85" tatbikatı sırasında, bir tank çıkarma gemisi fırtına yüzünden battı: 39 denizci öldü.
1987 - Bakanlar Kurulu, askerlik yasasındaki yeni düzenlemeyi onayladı. Çağdışı kalma yaşı 46'dan 41'e indirildi, mesleği öğretmen olanlar, askerliğini öğretmen olarak yapacak; her isteyen bedelli askerlikten yararlanacak.
1989 - Kabil'deki (Afganistan) Amerika Birleşik Devletleri Elçiliği kapatıldı.
2000 - Kenya Havayolları'na ait bir yolcu uçağı, Fildişi Sahili açıklarında okyanusa düştü: 169 kişi öldü.
2001 - TBMM'deki iç tüzük görüşmeleri sırasında çıkan arbedede DYP Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu, kalp krizi geçirerek öldü.
2002 - Slobodan Miloseviç, Birleşmiş Milletler örgütünün uluslararası savaş suçluları mahkemesinin kendisine karşı şeytani ve düşmanca bir tutum içinde olduğunu iddia etti.
2003 - Belçika'da aynı cinsiyetteki çiftlerin evliliği yasallaştı, böylece Belçika, dünyada Hollanda'dan sonra bu yasayı çıkartan ikinci ülke oldu.
2005 - Irak'ta 50 yıldır ilk kez çok partili seçimler yapıldı. Sünniler seçimi boykot etti. Seçimin galibi Şiiler oldu. Celal Talabani, ülkenin ilk Kürt asıllı Devlet Başkanı seçildi. Şii İbrahim el-Caferi de Başbakan oldu.
2020 - Dünya Sağlık Örgütü SARS-CoV-2 virüsünü bir pandemiye neden olabileceği sebebiyle "Küresel Acil Durum" ilan etti. Zaten bundan birkaç ay sonra virüs hala devam eden bir Pandemi ilan edildi.

Doğumlar 54

MÖ 58 - Livia, Roma İmparatorluğunun ilk imparatoru Augustus'un karısı (ö. 29)
133 - Didius Julianus, Roma İmparatoru (ö. 193)
1621 - II. György Rákóczi, Erdel Prensi (ö. 1660)
1720 - Bernardo Bellotto, İtalyan veduta ressamı ve resim klişe kalıpcısı (ö. 1780)
1781 - Adelbert von Chamisso, Alman yazar (ö. 1838)
1807 - William Henry Leonard Poe, Amerikalı denizci, amatör şair (ö. 1831)
1828 - Rainilaiarivony, Madagaskarlı siyasetçi (ö. 1896)
1841 - Félix Faure, Fransa'da Üçüncü Cumhuriyet'in altıncı cumhurbaşkanı (ö. 1899)
1846 - Francis Bradley, İngiliz idealist filozof (ö. 1924)
1872 - Eduard Bloch, Avusturyalı tıp uzmanı (ö. 1945)
1882 - Franklin D. Roosevelt, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 32. Başkanı (ö. 1945)
1894 - III. Boris, Bulgaristan Çarı (ö. 1943)
1895 - Wilhelm Gustloff, Nasyonal Sosyalist Alman lider (ö. 1936)
1899 - Max Theiler, Güney Afrikalı virolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1972)
1912 - Barbara Tuchman, Amerikalı tarihçi, yazar ve Pulitzer Ödülü sahibi (ö. 1989)
1920 - Delbert Mann, Amerikalı yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2007)
1927 - Olof Palme, İsveç Başbakanı (ö. 1986)
1930 - Gene Hackman, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2025)
1932 - Leydi Mary Colman, İngiliz soylu ve hayırsever (ö. 2021)
1935 - Richard Brautigan, Amerikalı yazar (ö. 1984)
1937 - Boris Spassky, Rus satranç oyuncusu (ö. 2025)
1937 - Vanessa Redgrave, İngiliz tiyatro, televizyon ve sinema oyuncusu
1938 - İslam Kerimov, Özbekistan Devlet Başkanı (ö. 2016)
1938 - Mohamed Salah Dembri, Cezayirli siyasetçi ve diplomat (ö. 2020)
1941 - Dick Cheney, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 46. Başkan Yardımcısı (ö. 2025)
1945 - Elisabeth Haarr, Norveçli tekstil sanatçısı (ö. 2025)
1956 - Feridun Sinirlioğlu, Türk diplomat ve siyasetçi
1962 - II. Abdullah, Ürdün Kralı
1963 - Thomas Brezina, Avusturyalı çocuk kitapları yazarı
1965 - Hazım Körmükçü, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1968 - VI. Felipe, mevcut İspanya kralı
1973 - Hakan Kaygusuz, Türk futbolcu
1973 - Jalen Rose, emekli Amerikan profesyonel basketbol oyuncusu
1974 - Abdüzzâhir es-Saka, Mısırlı eski futbolcu
1974 - Christian Bale, Galli sinema oyuncu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
1974 - Olivia Colman, İngiliz oyuncu
1975 - Juninho Pernambucano, Brezilyalı futbolcu
1976 - Cristian Brocchi, İtalyan futbolcu
1977 - Ertuğrul Doğan, Türk iş adamı ve Trabzonspor başkanı
1984 - Kid Cudi, Amerikalı rapçi
1984 - Kotoshōgiku Kazuhiro, Japon profesyonel sumo güreşçisi
1985 - Gisela Dulko, Arjantinli tenisçi
1986 - Jordan Carver, Alman model ve oyuncu
1987 - Rebecca Quin, İrlandalı profesyonel güreşçi
1987 - Phil Lester, İngiliz YouTuber
1987 - Arda Turan, Türk futbolcu
1989 - Tomás Mejías, İspanyol kaleci
1989 - Giacomo Nizzolo, İtalyan yarış bisikletçisi
1989 - Kemal Cingirt, Türk futbolcu
1989 - Franck Tabanou, Fransız futbolcu
1989 - Liam McLean, İngiliz müzik prodüktörü ve DJ
1995 - Jack Laugher, İngiliz atlama sporcusu
1997 - Meltem Avcı, Türk basketbolcu
2001 - Curtis Jones, İngiliz futbolcu

Ölümler 67

970 - I. Petr, 927-969 yılları arasında hüküm süren Tuna Bulgar Devleti çarı (d. 927)
1181 - Takakura, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 80. imparatorudur (d. 1161)
1649 - I. Charles, 1625'ten 30 Ocak 1649'da idam edilmesine kadar İskoçya Krallığı ve İngiltere ile İrlanda krallıkları kralı (d. 1600)
1730 - II. Petro, Rusya İmparatoru (d. 1715)
1806 - Vicente Martín y Soler, İspanyol besteci (d. 1754)
1838 - Osceola, Seminole yerli lideri (d. 1804)
1847 - Virginia Eliza Clemm Poe, Amerikalı yazar (d. 1822)
1858 - Coenraad Jacob Temminck, Hollandalı aristokrat, zoolog, ornitolog ve küratör (d. 1778)
1867 - Kōmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 121. imparatoru (d. 1831)
1872 - Francis Rawdon Chesney, İngiliz general ve kaşif (d. 1789)
1889 - Rudolf, Avusturya veliaht prensi (d. 1858)
1890 - Tunuslu Hayreddin Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. 1823)
1891 - Charles Joshua Chaplin, Fransız manzara, portre ressamı ve grafiker (d. 1825)
1893 - Grigori Gagarin, Rus ressam, Tümgeneral ve yönetici (d. 1810)
1923 - Arthur Kinnaird, Britanyalı futbolcu (d. 1847)
1928 - Johannes Fibiger, Danimarkalı doktor, akademisyen ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1867)
1930 - Georgi Pyatakov, Bolşevik devrimci lider, komünist politikacı. Büyük Temizlik döneminde anti-sovyet eylemleri olduğu iddiasıyla idam edildi. (d. 1890)
1934 - Frank Nelson Doubleday, Amerikalı yayımcı (d. 1862)
1940 - Jules Payot, Fransız eğitimci ve pedagog (d. 1859)
1948 - Mahatma Gandi, Hint politikacı ve özgürlük savaşçısı (suikast) (d. 1869)
1948 - Orville Wright, Amerikalı öncü havacı (d. 1871)
1951 - Ferdinand Porsche, Avusturyalı otomotiv mühendisi (d. 1875)
1955 - Mim Kemal Öke, Türk tıp akademisyeni ve hekim (d. 1884)
1963 - Francis Poulenc, Fransız besteci (d. 1899)
1969 - Dominique Pire, Belçikalı Dominikan rahibi (d. 1910)
1970 - Fritz Bayerlein, Alman Panzer generali (d. 1899)
1991 - Hulusi Sayın, Türk asker (Ankara'da evinin önünde uğradığı silahlı saldırıda) (d. 1926)
1991 - John Bardeen, Amerikalı fizikçi ve Nobel Ödülü sahibi (d. 1908)
1998 - Ali Ulvi Ersoy, Türk karikatürist (d. 1924)
2001 - Jean-Pierre Aumont, Fransız aktör (d. 1911)
2007 - Sidney Sheldon, Amerikalı yazar, oyun yazarı ve senarist (d. 1917)
2010 - Fatma Refet Angın, Türk eğitimci ve Türkiye'nin ilk kadın öğretmenlerinden (d. 1915)
2013 - Patty Andrews, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1918)
2015 - Hakkı Kıvanç, Türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931)
2015 - Seyfi Doğanay, Türk halk ve arabesk müzik sanatçısı (d. 1964)
2016 - Frank Finlay, İngiliz sinema, dizi ve Tv oyuncusu dublör (d. 1926)
2017 - Dore Ashton, Amerikalı akademisyen, yazar, sanat tarihçisi ve eleştirmeni (d. 1928)
2017 - Marta Becket, Amerikalı dansçı, koreograf ve ressam (d. 1924)
2018 - Mark Salling, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1982)
2018 - Azeglio Vicini, emekli İtalyan futbolcu ve teknik direktör (d. 1933)
2019 - Per Jorsett, Norveçli spor gazetecisi, yazar, sunucu, tarihçi ve eski atıcılık sporcusudur (d. 1920)
2019 - Dick Miller, Amerikalı karakter oyuncusudur (d. 1928)
2019 - Lori Wilson, Amerikalı avukat ve siyasetçidir (d. 1937)
2020 - John Andretti, Amerikalı otomobil yarışçısıdır (d. 1963)
2020 - Miguel Arroyo, Meksikalı yol yarışı bisiklet sporcusu (d. 1966)
2020 - Vidya Bal, Hint yazar, yayıncı, editör ve gazeteci (d. 1937)
2020 - Lucien Barbarin, Amerikalı caz müzisyeni ve tromboncu (d. 1956)
2020 - Luboš Dobrovský, Çek gazeteci, aktivist ve siyasetçi (d. 1932)
2020 - Jörn Donner, Finlandiyalı yazar, film yönetmeni, aktör, eleştirmen, film yapımcısı ve siyasetçi (d. 1933)
2021 - Michel Le Bris, Fransız yazar (d. 1944)
2021 - Neelo, Pakistanlı aktris (d. 1940)
2021 - Pantelei Sandulache, Moldovalı siyasetçi (d. 1956)
2021 - Alla Yoshpe, Rus pop şarkıcısı (d. 1937)
2022 - Roberto Digón, Arjantinli siyasetçi ve spor yöneticisi (d. 1935)
2022 - Cheslie Kryst, Amerikalı manken ve sunucu (d. 1991)
2022 - Leonid Kuravlyov, Sovyet-Rus aktör (d. 1936)
2022 - Hermann Rappe, Alman Sosyal Demokrat siyasetçi ve sendikacı (d. 1929)
2023 - K. V. Tirumalesh, Hint yazar, şair, eleştirmen ve akademisyen (d. 1940)
2025 - Marianne Faithfull, İngiliz şarkıcı ve oyuncu (d. 1946)
2025 - Bethwell Allan Ogot, Kenyalı tarihçi (d. 1929)
2025 - İlhan Usmanbaş, Türk besteci ve eğitimci (d. 1921)
2025 - Dick Button, Amerikalı buz patencisi ve olimpiyat şampiyonu (d. 1929)
2025 - Raj Pannu, Hint asıllı Kanadalı eğitimci, akademisyen ve siyasetçi (d. 1934)
2025 - Leif "Loket" Olsson, İsveçli televizyon sunucusu, spor gazetecisi, radyocu ve dans müziği şarkıcısı (d. 1942)
2025 - Julius Chan, Papua Yeni Gineli siyasetçi (d. 1939)
2026 - Catherine O'Hara, Kanadalı-Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1954)
2026 - Fatih Ürek, Türk şarkıcı ve tiyatrocu (d. 1966)

Özel günler 0

Bu tarih için doğrulanmış kayıt bulunamadı.