6 Ocak: Tarihte Bugün

6 Ocak tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.

Olaylar 23

1838 - Samuel Morse, telgrafı kamuya tanıttı.
1907 - Maria Montessori tarafından kurulan ilk çocuk okulu, Casa dei Bambini açıldı.
1912 - New Mexico, 47. eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı.
1921 - Yunan birliklerinin Eskişehir ve Afyon doğrultusundaki taarruzuyla, I. İnönü Muharebesi başladı.
1926 - Türkiye'nin ilk iç ve dış istihbarat örgütü, Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti kuruldu.
1929 - Yugoslavya Kralı I. Aleksandar, parlamentoyu feshetti ve ülkede askeri diktatörlük kurdu.
1930 - İlk dizel motorlu otomobil, Indianapolis'ten New York'a yaptığı seyahatini tamamladı.
1931 - Thomas Edison, son patent başvurusunu yaptı.
1938 - Nazi baskısından kaçan Sigmund Freud, Londra'ya gitti.
1944 - II. Dünya Savaşı: Kızıl Ordu birlikleri Polonya'ya girdi.
1945 - Geleceğin Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George H. W. Bush, Barbara Pierce ile New York'ta evlendi.
1950 - Birleşik Krallık, Çin'in Komünist Hükûmetini tanıdı.
1954 - İsmail el-Ezheri, Sudan'ın ilk başbakanı oldu.
1955 - On İki Ada karasuları sınırının saptanması için, Türkiye ile Yunanistan arasında görüşmelere başlandı.
1956 - Kanada'da 14 ülkenin katıldığı hava gösterisi yarışmalarında, Türkiye birinci oldu.
1969 - Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ni (ODTÜ) ziyaret eden Amerikan Büyükelçisi Robert Komer'in makam otomobili öğrenciler tarafından yakıldı.
1977 - Dev-Genç İstanbul Başkanı Paşa Güven yakalandı. İstanbul Yurtsever Devrimci Gençlik Derneği kapatıldı ve 39 kişi gözaltına alındı.
1981 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında gözaltında tutulan 39 kişiden 15'i tutuklandı. Tutuklananlar arasında Genel Başkan Kemal Nebioğlu da var.
1983 - Yılmaz Güney ve Cem Karaca, Bakanlar Kurulu kararıyla vatandaşlıktan çıkarıldı.
1984 - Tunus'ta, ekmek fiyatlarının %1,5 oranında artması üzerine ayaklanma başladı; 75 kişi öldü, sıkıyönetim ilan edildi.
2015 - İstanbul Sultanahmet'te bomba patladı, canlı bomba ile yapılan saldırıda bir polis hayatını kaybederken, bir polis de yaralandı.
2019 - Malezya Kralı Sultan V. Muhammed tahtını bıraktı.
2021 - Amerika Birleşik Devletleri'nde 46. başkan Joe Biden'in tescilleneceği gün kongre binasında kaos çıktı: 4 kişi hayatını kaybetti.

Doğumlar 83

1256 - Helftalı Gertrude, Alman Sistersiyen rahibe, mistik ve azize (ö. 1301/1302)
1367 - II. Richard, İngiltere Kralı (ö. 1400)
1412 - Jan Dark, Fransız kahraman ve azize (ö. 1431)
1499 - Ávilalı Yuhanna, İspanyol vaiz ve mistik (ö. 1569)
1568 - Richard Burbage, İngiliz oyuncu (ö. 1619)
1655 - Jakob Bernoulli, İsviçreli matematikçi (ö. 1705)
1738 - Friedrich Kasimir Medikus, Alman hekim ve botanikçi (ö. 1808)
1745 - Jacques-Étienne Montgolfier, Fransız sıcak hava balonunun mucidi (ö. 1799)
1797 - Baldwin Martin Kittel, Alman bitki bilimci (ö. 1885)
1797 - Edward Turner Bennett, İngiliz zoolog ve yazar (ö. 1836)
1799 - Jedediah Smith, Amerikalı avcı, kürk tüccarı ve kâşif (ö. 1831)
1822 - Heinrich Schliemann, Alman arkeolog (ö. 1890)
1832 - Gustave Doré, Fransız baskı ve gravür ustası (19. yüzyıl sonlarının en hünerli ve başarılı kitap illüstratörlerinden) (ö. 1883)
1838 - Max Bruch, Alman besteci ve orkestra şefi (ö. 1920)
1849 - Hristo Botev, Bulgar şair (Osmanlı egemenliğine karşı Bulgar ulusal ayaklanmasının kahramanlarından) (ö. 1876)
1850 - Eduard Bernstein, Alman sosyalist (Karl Marx'ın kapitalist ekonominin tasfiyesi ve iktidarın proletarya tarafından fethi düşüncesini gözden geçirmeye girişen ilk revizyonistlerden) (ö. 1932)
1854 - Sherlock Holmes, Sir Arthur Conan Doyle tarafından oluşturulan Britanyalı hayalî dedektif ve kahraman
1861 - Abbott Lawrence Rotch, Amerikalı meteorolog (ö. 1912)
1862 - August Oetker, Alman iş insanı, kabartma tozunun mucidi ve Dr. Oetker firmasının kurucusu (ö. 1918)
1870 - Gustav Bauer, Alman siyasetçi ve Weimar Cumhuriyeti'nin 1919-1920 yıllarındaki şansölyesi (ö. 1944)
1872 - Alexander Scriabin, Rus besteci (ö. 1915)
1880 - Tom Mix, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1940)
1883 - Halil Cibran, Lübnan kökenli Amerikalı felsefi denemeci, şair ve ressam (ö. 1931)
1896 - Vecihi Hürkuş, Türk pilot, mühendis ve müteşebbis (Türk havacılık önderi) (ö. 1969)
1912 - Jacques Ellul, Fransız filozof, sosyolog ve amatör ilahiyatçı (ö. 1994)
1913 - Loretta Young, Amerikalı aktris ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2000)
1915 - Alan Watts, Amerikalı filozof (ö. 1973)
1920 - John Maynard Smith, İngiliz evrimsel biyolog ve genetikçiydi (ö. 2004)
1920 - Sun Myung Moon, Moon tarikatı kurucusu dini lider, iş insanı ve aktivist (ö. 2012)
1921 - Cary Middlecoff, Amerikalı golfçü (ö. 1998)
1924 - Kim Dae-jung, Güney Kore eski cumhurbaşkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 2009)
1924 - Earl Scruggs, Amerikalı müzisyen (ö. 2012)
1925 - John DeLorean, ABD otomobil endüstrisinde mühendis, mucit ve yöneticidir (ö. 2005)
1925 - Jane Harvey, Amerikalı şarkıcı (ö. 2013)
1928 - İsmet Sezgin, Türk siyasetçi (ö. 2016)
1929 - Babrak Karmal, Afgan politikacı (ö. 1996)
1931 - Juan Goytisolo, İspanyol şair, deneme yazarı ve romancı (ö. 2017)
1932 - Stuart A. Rice, Amerikalı teorik kimyager ve fiziksel kimyager (ö. 2024)
1934 - Sylvia Syms, İngiliz aktris (ö. 2023)
1936 - Darlene Hard, Amerikalı profesyonel kadın tenisçi (ö. 2021)
1937 - Ludvík Daněk, bir Çekoslovak disk atıcısıydı (ö. 1998)
1938 - Adriano Celentano, İtalyan müzisyen, şarkıcı, besteci, oyuncu, televizyon sunucusu ve film yapımcısı
1939 - Valeri Lobanovski, Ukrayna asıllı Sovyet eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2002)
1943 - Terry Venables, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (ö. 2023)
1943 - Ronnie Boyce, İngiliz profesyonel futbolcu ve teknik direktör (ö. 2025)
1944 - Bonnie Franklin, Amerikalı oyuncu (ö. 2013)
1944 - Rolf M. Zinkernagel, İsviçreli immünolog
1946 - Syd Barrett, İngiliz müzisyen, gitarist ve Pink Floyd'un kurucusu (ö. 2006)
1947 - Sandy Denny, bir İngiliz şarkıcıydı (ö. 1978)
1947 - Erkut Yücaoğlu, Türk iş insanı
1948 - Clint Boulton, İngiliz futbolcu (ö. 2021)
1951 - Ahron Daum, İsrailli haham (ö. 2018)
1953 - Malcolm Young, Avustralyalı rock grubu AC/DC'nin kurucu üyesi, ritim gitaristi ve şarkı yazarıydı (ö. 2017)
1954 - Anthony Minghella, İngiliz film yönetmeni ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2008)
1955 - Rowan Atkinson, İngiliz komedi aktörü ve yazar
1956 - Elizabeth Strout, Amerikalı yazar
1957 - Michael Foale, emekli Amerikan astronot
1958 - Themos Anastasiadis, Yunan gazeteci (ö. 2019)
1960 - Howie Long, Amerikalı eski Amerikan futbolu oyuncusu ve aktördür
1964 - Jacqueline Moore, Amerikalı yarı-emekli profesyonel güreşçi, eski WWE divası ve eski TNA güreşçisi
1966 - Sharon Cuneta, Filipinli bir şarkıcı, aktris, talk-show sunucusu, ticari reklam destekçisi ve realite show hakimidir
1967 - Delko Lesev, Bulgar sırıkçı
1967 - A. R. Rahman, Hint film müzikleri bestecisi, yapımcı, müzisyen ve şarkıcı
1968 - John Singleton, Akademi Ödülü adaylığı bulunan film yönetmeni, senarist ve yapımcı (ö. 2019)
1969 - Bilal Uçar, Türk hukukçu ve siyasetçi
1969 - Norman Reedus, Amerikalı oyuncu
1970 - Radoslav Látal, Çekoslovak millî futbolcu ve teknik direktördür
1970 - Gabrielle Reece, Amerikalı bir profesyonel voleybolcu, spor spikeri, manken ve oyuncu
1972 - Paris Elia, Kıbrıs Rumu futbolcu
1972 - Pascal Nouma, Fransız futbolcu
1978 - Erdem Kınay, Türk besteci, aranjör ve prodüktör
1977 - Adam Bodnar; Polonyalı avukat, eğitimci ve insan hakları aktivisti
1982 - Eddie Redmayne, İngiliz oyuncu, model ve şarkıcı
1982 - Gilbert Arenas, Amerikalı basketbolcu
1984 - Eric Trump, Amerikalı iş adamı ve Donald Trump'ın oğlu
1986 - Alex Turner, İngiliz müzisyen, Indie rock grubu Arctic Monkeys'in solisti, gitaristi ve bestecisi
1986 - Irina Shayk, Rus model
1986 - Paul McShane, İrlandalı futbolcu
1987 - Bongani Khumalo, Esvatini asıllı Güney Afrikalı futbolcu
1989 - Andy Carroll, İngiliz millî futbolcu
1989 - Nicky Romero, Hollandalı DJ ve müzik yapımcısı
1991 - Will Barton, Amerikalı basketbolcu
1994 - Catriona Gray, Filipinli manken

Ölümler 94

884 - Hasan bin Zeyd, Zeydî Hânedanlığı'nın kurucusu (d. ?)
1478 - Uzun Hasan, Akkoyunlular Hükûmdarı (d. 1423)
1537 - Allessandro de Medici, Floransa Dükalığı'nın I. Dükü (d. 1510)
1646 - Elias Holl, Alman mimar (d. 1573)
1693 - IV. Mehmet (Avcı Mehmet), Osmanlı'nın 19. Padişahı (d. 1642)
1725 - Chikamatsu Monzaemon, Japon oyun yazarı (d. 1653)
1731 - Étienne François Geoffroy, Fransız kimyacı (d. 1672)
1805 - Conrad Moench, Alman botanikçi (d. 1744)
1852 - Louis Braille, Fransız mucit (körler alfabesini icat eden) (d. 1809)
1874 - Robert Emmett Bledsoe Baylor, Amerikalı siyasetçi (d. 1793)
1884 - Gregor Mendel, Avusturyalı genetik bilimci (d. 1822)
1918 - Georg Cantor, Alman matematikçi (d. 1845)
1919 - Theodore Roosevelt, ABD'nin 26. Başkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1858)
1934 - Herbert Chapman, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (d. 1878)
1945 - Vladimir Vernadski, Ukraynalı mineralojist ve jeokimyacı (d. 1863)
1949 - Victor Fleming, Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1889)
1964 - Werner Kempf, Alman asker ve Nazi Almanyası'nda panzer generali (d. 1886)
1974 - David Alfaro Siqueiros, Meksikalı ressam ve muralist (d. 1896)
1978 - Burt Munro, Yeni Zelandalı motosiklet yarışçısı (d. 1899)
1981 - A.J. Cronin, İskoç yazar (d. 1896)
1990 - Pavel Çerenkov, Rus fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1904)
1990 - Ian Charleson, İskoç aktör ve sahne sanatçısı (d. 1949)
1991 - Ahmet Adnan Saygun, Türk besteci (d. 1907)
1993 - Dizzy Gillespie (John Birks Gillespie), Amerikalı cazcı (d. 1917)
1993 - Rudolf Nureyev, Rus balet (d. 1938)
1995 - Muharrem Ergin, Türk yazar ve Türkolog (d. 1923)
1997 - Ergün Arıkdal, Türk metapsişik araştırmacı, yazar ve medyum (d. 1936)
2000 - Mehmet Akif İnan, Türk şair, yazar ve öğretmen (d. 1940)
2004 - Pierre Charles, Dominikalı siyasetçi (d. 1954)
2006 - Comandante Ramona, Meksikalı devrimci ve Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) Tzotzil halkına mensup yerli otonom komutanı (d. 1959)
2010 - İhsan Devrim, Türk oyuncu (d. 1914)
2011 - Uche Okafor, Nijeryalı millî futbolcu (d. 1967)
2012 - Azer Bülbül, Türk arabesk fantezi müzik sanatçısı ve oyuncu (d. 1967)
2013 - Metin Kaçan, Türk yazar ve senarist (d. 1961)
2014 Marina Ginestà, İspanyol muhabir ve İspanya İç Savaşı'nın sembollerinden olan milis (d. 1919) Lena Smedsaas, İsveçli gazeteci ve yazar (d. 1951) Mónica Spear, Venezuelalı model, oyuncu ve şarkıcı (d. 1984)
Marina Ginestà, İspanyol muhabir ve İspanya İç Savaşı'nın sembollerinden olan milis (d. 1919)
Lena Smedsaas, İsveçli gazeteci ve yazar (d. 1951)
Mónica Spear, Venezuelalı model, oyuncu ve şarkıcı (d. 1984)
2015 - Ayla Gürses, Türk ses sanatçısı (Yıldırım Gürses'in eşi) (d. 1938)
2015 - Vlastimil Bubník, Çek buz hokeyi oyuncusu ve millî futbolcu (d. 1931)
2016 - Alfredo Armenteros, Kübalı müzisyen (d. 1928)
2016 - Pat Harrington, Jr., Amerikalı dizi, sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (d. 1929)
2016 - Silvana Pampanini, İtalyan güzeli ve oyuncu (d. 1925)
2017 - Francine York, Amerikalı sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936)
2017 - Lelio Lagorio, İtalyan siyasetçi ve bürokrat (d. 1925)
2017 - Les Lazarowitz, Amerikalı dublaj ve ses mühendisi (d. 1941)
2017 - Octavio Lepage, Venezuelalı siyasetçi (d. 1923)
2017 - Om Puri, Hint oyuncu (d. 1950)
2017 - Ricardo Piglia, Arjantinli yazar (d. 1941)
2018 - Dave Toschi, Amerikalı dedektif (d. 1931)
2018 - Greta Thyssen, Danimarka asıllı Amerikalı model ve oyuncu (d. 1927)
2018 - Horace Ashenfelter, Amerikalı atlet (d. 1923)
2018 - Marjorie Holt, Amerikalı siyasetçi ve avukat (d. 1920)
2018 - Nigel Sims, İngiliz futbolcu (d. 1931)
2018 - Remídio José Bohn, Brezilyalı Roma Katolik piskopos (d. 1950)
2019 - Angelo Ziccardi, İtalyan siyasetçi (d. 1928)
2019 - Annalise Braakensiek, Norveç asıllı Avustralyalı manken ve aktris (d. 1972)
2019 - Derek Piggott, İngiliz havacı ve pilot (d. 1922)
2019 - Gene Zwozdesky, Kanadalı siyasetçi (d. 1948)
2019 - José Ramón Fernández, Kübalı asker ve komünist lider (d. 1923)
2019 - W. Morgan Sheppard, İngiliz tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1932)
2020 - Bernt Andersson, İsveçli futbolcu ve teknik direktör (d. 1933)
2020 - Mike Fitzpatrick, Amerikalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1963)
2020 - Prem Nath Hoon, Hint rütbeli askerdir (d. 1929)
2020 - Oswaldo Larriva, Ekvadorlu siyasetçi ve akademisyen (d. 1946)
2021 - Kenneth Z. Altshuler, Amerikalı psikolog, psikanalizci ve akademisyen (d. 1929)
2021 - Alan Burgess, Yeni Zelandalı profesyonel kriketçi (d. 1920)
2021 - James Cross, Britanyalı diplomat (d. 1921)
2021 - Osian Ellis, Galli müzisyen, besteci ve eğitimci (d. 1928)
2021 - Edward Gnat, Polonyalı siyasetçi (d. 1940)
2021 - James Haynes, Britanyalı sosyolog ve yazar (d. 1933)
2021 - Danilo Lim, Filipinli asker ve siyasetçi (d. 1955)
2022 - Peter Bogdanovich, Amerikalı film yönetmeni, yapımcı, senarist, eleştirmen, aktör ve tarihçi (d. 1939)
2022 - Mariano Laurenti, İtalyan yönetmen ve senaristtir (d. 1929)
2022 - Rómulo Méndez, Guatemalalı futbol hakemi (d. 1938)
2022 - Sidney Poitier, Amerikalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1927)
2023 - Omar Berdiýew, Türkmenistanlı millî futbolcu (d. 1979)
2023 - Bill Campbell (beyzbolcu), Amerikalı beyzbolcu (d. 1948)
2023 - Gervasio Gestori, İtalyan Roma Katolik piskopos (d. 1936)
2023 - Lew Hunter, Amerikalı senarist, yazar ve eğitimci (d. 1935)
2023 - Annette McCarthy, Amerikalı aktris (d. 1958)
2023 - David Penington, Avustralyalı hekim ve akademisyen (d. 1930)
2023 - Paula Quintana, Şilili sosyolog, akademisyen ve siyasetçi (d. 1956)
2023 - Owen Roizman, Amerikalı görüntü yönetmeni (d. 1936)
2023 - Richard Savitt, Amerikalı tenisçi (d. 1927)
2023 - Shen Lyu-shun, Tayvanlı diplomat ve siyasetçi (d. 1949)
2023 - Gianluca Vialli, İtalyan eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1964)
2024 - Aygün Beyler, Azeri şarkıcı (d. 1975)
2025 - Henny Eman, Arubalı siyasetçi (d. 1948)
2025 - Stella Greka, Yunan şarkıcı ve aktris (d. 1922)
2025 - Milorad Milinković, Sırp film yönetmeni, senarist ve müzisyen (d. 1965)
2025 - Héctor Travieso, Kübalı aktör, komedyen, yapımcı ve televizyon sunucusu (d. 1952)
2025 - Gunvor Nelson, İsveçli film yapımcısı, yönetmeni ve fotoğraf sanatçısı (d. 1931)
2026 - Béla Tarr, Macar sinema yönetmeni, yapımcı ve senarist (d. 1955)

Özel günler 2

Adana ilinin Ceyhan ilçesinin Fransız işgalinden kurtuluşu (1922)
Epifanya Bayramı