3 Ocak: Tarihte Bugün

3 Ocak tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.

Olaylar 33

1431 - Jeanne d'Arc, Piskopos Pierre Cauchon'a teslim edildi.
1496 - Leonardo da Vinci bir uçma makinesini test etti, fakat başarısız oldu.
1521 - Martin Luther, Roma Katolik Kilisesi tarafından aforoz edildi.
1777 - Amerikalı General George Washington, İngiliz General Charles Cornwallis'i Princeton Muharebesi'nde yenilgiye uğrattı.
1888 - Kaliforniya'daki "Lick Gözlemevi"nde hizmete giren 91 cm çapındaki yeni teleskop, Dünyanın o güne kadarki en büyük teleskobu olma unvanını aldı.
1889 - Nietzsche, akli dengesini yitirdi.
1914 - Enver Paşa, Mirliva rütbesiyle Harbiye Nazırlığı'na atandı.
1917 - Ardahan Arap Camii'nde, 373 Türk, Ermeni çeteciler tarafından camiyle birlikte yakıldı.
1922 - Mersin'in düşman işgalinden kurtuluşu.
1924 - Mısır'da Luksor şehrindeki bir tapınakta Tutankamon'un taş lahdi bulundu.
1925 - İtalya'da Benito Mussolini, bütün yetkileri elinde topladı.
1928 - Nikaragua'da Augusto César Sandino önderliğindeki yurtseverler ayaklandı. Amerika Birleşik Devletleri, 1000'den fazla deniz piyadesini savaşmak üzere gönderdi.
1930 - Mustafa Kemal Paşa, Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'ne ilk üye olarak kaydedildi.
1945 - Türkiye, Japonya ile ilişkilerini kesmeye karar verdi.
1946 - II. Dünya Savaşı sırasında Birleşik Krallık'ta Nazi yanlısı yayınlar yapan William Joyce, vatana ihanet suçundan Londra'da idam edildi.
1952 - Erzurum ve Hasankale'de deprem: 69 kişi öldü, 299 kişi yaralandı.
1953 - Samuel Beckett'in oyunu Godot'yu Beklerken, Paris'te sahnelenmeye başlandı.
1959 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Eisenhower, Alaska'nın 49. eyalet olarak Birleşik Devletler'e katıldığını açıkladı.
1961 - Amerika Birleşik Devletleri, Küba ile ilişkilerini kesti.
1961 - Bağımsız bir Kürt devleti kurmak istemekle suçlanan 49 kişinin yargılanmasına Ankara'da başlandı.
1962 - Papa XXIII. Ioannes, Fidel Castro'yu aforoz etti.
1976 - Uluslararası Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi yürürlüğe girdi.
1977 - Beylerbeyi'ndeki tarihi Halil Paşa Yalısı yandı.
1978 - Hindistan'da İndira Gandhi, Kongre Partisi'nden çıkarıldı.
1986 - İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) hisse senetleri alım satımı başladı.
1988 - Margaret Thatcher, 20. yüzyılda Birleşik Krallık'ın en uzun süre görevde kalan Başbakanı unvanını aldı.
1990 - Devrik Panama Devlet Başkanı Manuel Noriega, Panama City'de son 10 gündür sığındığı Vatikan Büyükelçiliği'nde, Amerika Birleşik Devletleri güçlerine teslim oldu.
1990 - İbrahim Balaban'ın "Göç" adlı tablosu 45 milyon TL'ye satıldı; bu yaşayan bir ressamın eserine ödenen en yüksek fiyat oldu.
1993 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George H. W. Bush ve Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, stratejik nükleer silahlarda indirimi öngören START-2 anlaşmasını imzaladılar.
1994 - Tupolev Tu-154 tipi bir Rus yolcu uçağı, kalkışından hemen sonra İrkutsk'da (Rusya) düştü: 125 kişi öldü.
2004 - Mısır'ın özel havayolu şirketi Flash Air'e ait Boeing 737 tipi bir yolcu uçağı Kızıldeniz'e düştü: 148 kişi öldü.
2009 - İsrail Ordusu, Gazze Şeridi'ne yönelik kara harekâtına başladı.
2026 - Amerika Birleşik Devletleri Ordusu, Venezuela'ya yönelik bir askerî harekât başlattı.

Doğumlar 78

MÖ 106 - Cicero, Romalı devlet adamı ve filozof (ö. MÖ 43)
1196 - Tsuchimikado, Japon İmparatoru (ö. 1231)
1628 - II. Alvise Mocenigo, Venedik Cumhuriyeti Dükü (ö. 1709)
1698 - Pietro Metastasio, İtalyan şair ve libretto yazarı (ö. 1782)
1774 - Juan Aldama, Meksikalı Yüzbaşı (Meksika Bağımsızlık Savaşı'nda, devrimci isyancıların tarafında savaşan) (ö. 1811)
1777 - Elisa Bonaparte, Fransız Prenses ve Napolyon Bonapart'ın kız kardeşi (ö. 1820)
1794 - Joseph Lebeau, Belçikalı liberal politikacı ve Belçika'nın iki kez Başbakanı (ö. 1865)
1810 - Antoine Thomson d'Abbadie, Fransız seyyah (ö. 1897)
1818 - Henrik Johan Holmberg, Fin doğa bilimci, jeolog ve etnograf (ö. 1864)
1823 - Heinrich Gustav Reichenbach, Alman orkidolog (ö. 1889)
1829 - Konrad Duden, Alman filolog ve sözlükçü (ö. 1911)
1836 - Sakamoto Ryōma, Japon samuray (ö. 1867)
1840 - Papaz Damien, Belçikalı Roma Katolik Rahibi ve misyoner (ö. 1889)
1846 - Franklin Murphy, Amerikalı siyasetçi (ö. 1920)
1860 - Kato Takaaki, Japon siyasetçi ve Japonya'nın 24. Başbakanı (ö. 1926)
1861 - William Renshaw, İngiliz tenisçi (ö. 1904)
1862 - Heinrich August Meissner, Alman mühendis (ö. 1940)
1872 - Jonas Vileišis, Litvanyalı avukat, siyasetçi ve diplomat (ö. 1942)
1873 - İvan Vasilyeviç Babuşkin, Rus devrimci ve Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler) kurucularından (ö. 1906)
1875 - Luigi Gatti, İtalyan iş insanı ve restoran işletmecisi (ö. 1912)
1876 - Wilhelm Pieck, Alman siyaset adamı, Almanya Komünist Partisi ve Komintern yöneticilerinden, Doğu Almanya'nın ilk Devlet Başkanı (ö. 1960)
1879 - Grace Coolidge, ABD first lady'si (ö. 1957)
1880 - Alim Han, Buhara Emirliği'nin ve Özbek Mangıt Hanedanı'nin son Emiri (ö. 1944)
1883 - Clement Attlee, İngiliz siyasetçi (ö. 1967)
1887 - August Macke, Alman ressam (ö. 1914)
1892 - J. R. R. Tolkien, İngiliz romancı ve bilim insanı (1954-55 arasında yayımladığı Yüzüklerin Efendisi üçlemesiyle ünlenen) (ö. 1973)
1893 - Pierre Drieu La Rochelle, Fransız yazar (ö. 1945)
1897 - Pola Negri, Amerikalı oyuncu (ö. 1987)
1901 - Ngo Dinh Diem, Vietnamlı siyasetçi ve Güney Vietnam Devlet Başkanı (ö. 1963)
1903 - Aleksandr Bek, Sovyet gazeteci ve yazar (ö. 1972)
1906 - Aleksey Stahanov, Sovyet madenci ve Stahanovizm'in öncüsü (ö. 1977)
1907 - Ray Milland, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1986)
1917 - Albert Mol, Hollandalı sanatçı (ö. 2004)
1928 - Nazmiye Demirel, Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in eşi (ö. 2013)
1929 - Sergio Leone, İtalyan yönetmen (ö. 1989)
1930 - Robert Loggia, İtalyan Yahudisi asıllı Amerikalı oyuncu (ö. 2015)
1933 - Henry Jean-Baptiste, Fransız siyasetçi (ö. 2018)
1933 - Süleyman Ateş, Türk ilahiyatçı, İslam hukukçusu ve Diyanet İşleri'nin 6. Başkanı
1937 - Oytun Şanal, Türk tiyatro ve seslendirme sanatçısı (ö. 2018)
1943 - Köksal Toptan, Türk avukat ve siyasetçi
1943 - Selda Alkor, Türk sinema sanatçısı
1944 - Eva Bender, İsveçli aktris
1944 - Mehmet Türker, Türk gazeteci ve yazar (ö. 2017)
1944 - Ramiro Blacut, Bolivyalı millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2024)
1946 - John Paul Jones, İngiliz müzisyen
1946 - Melih Gülgen, Türk sinema yönetmeni, senarist ve yapımcı (ö. 2017)
1950 - Victoria Principal, Amerikalı oyuncu
1951 - Carlos Barisio, Arjantinli futbolcu (ö. 2020)
1952 - Jim Ross, Amerikalı profesyonel güreş spikeri, hakem, lokantacı, ara sıra güreşen profesyonel güreşçi
1953 - Muhammed Vahid Hasan, Maldivler eski Cumhurbaşkanı ve Maldivler Millî Savunma Kuvvetleri Başkomutanı olan politikacı
1953 - Peter Taylor, İngiliz futbolcu ve teknik direktör
1956 - Mel Gibson, Avustralyalı aktör ve film yönetmeni
1963 - Hamza Yanılmaz, Türk siyasetçi (ö. 2011)
1969 - Michael Schumacher, Alman Formula 1 pilotu
1971 - Cory Cross, Kanadalı eski bir profesyonel buz hokeyi savunma oyuncusudur
1974 - Alessandro Petacchi, emekli İtalyan profesyonel yol bisikletçisi
1976 - Angelos Basinas, Yunan eski millî futbolcudur
1977 - Lee Bowyer, İngiliz millî futbolcudur
1977 - Mayumi Iizuka, Japon ses sanatçısı (seiyuu)
1980 - Claudio Maldonado, Şili eski milli futbolcusu ve antrenör
1980 - Kurt Vile, Amerikalı müzisyen
1980 - Necati Ateş, Türk futbolcu
1980 - Yusuf Demirkol, Türk şarkıcı ve besteci
1983 - Enis Arıkan, Türk oyuncu
1984 - Billy Mehmet, Türk asıllı İrlandalı futbolcu
1985 - Linas Kleiza, Litvanyalı eski profesyonel millî basketbolcu
1985 - Marko Tomas, Hırvat basketbolcu
1986 - Asa Akira, Japon asıllı Amerikalı pornografik film oyuncusu
1990 - Yoichiro Kakitani, Japon millî futbolcu
1991 - Jerson Cabral, Hollandalı futbolcu
1991 - Özgür Çek, Türk futbolcu
1994 - Melek Yusufoğlu, Türk basketbolcu
1995 - Kim Ji-soo, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
1995 - Kim Seolhyun, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
1996 - Florence Pugh, İngiliz aktris
2003 - Greta Thunberg, İsveçli bir eylemci
2003 - Kyle Rittenhouse, 17 yaşındayken çıkan sivil ayaklanma sırasında ikisi ölümcül üç kişiyi vurması ile tanınan bir Amerikalı
2011 - Alfie Williams, İngiliz oyuncu

Ölümler 110

236 - Anterus, Katolik Kilisesi'nin 19. Papa'sı (d. ?)
1028 - Fujiwara no Michinaga, Japon devlet adamı (d. 966)
1322 - V. Philippe, Fransa Kralı (d. 1292)
1501 - Ali Şir Nevai, Türk şair (d. 1441)
1543 - Juan Rodríguez Cabrillo, İspanyol-Portekizli kâşif (d. 1499)
1641 - Jeremiah Horrocks, İngiliz astronom (d. 1618)
1692 - Roelant Roghman, Hollandalı Hollanda Altın Çağı ressamı, çizimcisi ve oymacısı (d. 1627)
1785 - Baldassare Galuppi, Venedikli İtalyan besteci (d. 1706)
1799 - Şeyh Galip, Türk divan edebiyatı şairi ve mutasavvıf (d. 1757)
1826 - Louis-Gabriel Suchet, Fransız asker ve mareşal (d. 1770)
1875 - Pierre Larousse, Fransız ansiklopedi ve sözlük yazarı (d. 1817)
1891 - John Casey, İrlandalı geometrici (d. 1820)
1897 - Louis de Mas Latrie, Fransız tarihçi ve diplomat (d. 1815)
1903 - Alois Hitler, Adolf Hitler'in babası (d. 1837)
1922 - Wilhelm Voigt, Alman sahtekar ve ayakkabı ustası (d. 1849)
1923 - Jaroslav Hašek, Çek yazar (d. 1883)
1945 - Edgar Cayce, Amerikalı medyum (d. 1877)
1946 - William Joyce, Amerikalı Nazi propagandacısı (idam edildi) (d. 1906)
1950 - Emil Jannings, İsviçreli aktör ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1884)
1958 - Cafer Tayyar Eğilmez, Türk asker ve siyaset adamı (d. 1878)
1965 - Milton Avery, Amerikalı ressam (d. 1885)
1967 - Jack Ruby, Amerikalı gece kulübü işletmecisi (Lee Harvey Oswald'ı öldüren kişi) (d. 1911)
1979 - Conrad Hilton, Amerikalı iş insanı ve Hilton Otelleri'nin kurucusu (d. 1887)
1979 - Ernesto Palacio, Arjantinli tarihçi (d. 1900)
1989 - Sergey Lvoviç Sobolev, Rus matematikçi (d. 1908)
1992 - Judith Anderson, Avustralyalı aktris (d. 1897)
1994 - Heather Sears, İngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1935)
2000 - Viktor Kolotov, Ukrayna asıllı Sovyet millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1949)
2005 - Faruk Sükan, Türk siyasetçi (d. 1921)
2007 - Mustafa Taşar, Türk siyasetçi (d. 1951)
2007 - Nezir Büyükcengiz, Türk siyasetçi ve CHP Konya Milletvekili (d. 1951)
2009 - Pat Hingle, Amerikalı aktör (d. 1924)
2010 - Mary Daly, Amerikalı radikal feminist filozof, akademisyen ve din bilimci (d. 1928)
2011 - Jill Haworth, İngiliz asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1945)
2012 - Hamit Haskabal, Türk oyuncu (d. 1947)
2013 - Sergiu Nicolaescu, Rumen yönetmen ve siyasetçi (d. 1930)
2014 - Alicia Rhett, Amerikalı oyuncu ve ressam (d. 1915)
2014 - Faruk Geç, Türk gazeteci, ressam, çizgi-romancı ve illustratör (d. 1931)
2014 - Saul Zaentz, Amerikalı film yapımcısı (d. 1921)
2015 - Derek Minter, İngiliz motosiklet yarışçısı (d. 1932)
2015 - Muaz el-Kesasibe, Ürdünlü savaş pilotu (d. 1988)
2015 - Olga Knyazeva, Sovyet-Rus eskrimci (d. 1954)
2016 - Demmus Hentze, Faroeli siyasetçi ve finansçı (d. 1923)
2016 - Bill Plager, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu (d. 1945)
2016 - Halis Toprak, Türk iş insanı (d. 1938)
2016 - Peter Powell, İngiliz mucit (d. 1932)
2016 - Paul Bley, Kanadalı piyanist (d. 1946)
2016 - Peter Naur, Daninmarkalı bilişim uzmanı (d. 1928)
2016 - Igor Sergun, Rus albay general (d.1957)
2017 - Erk Yurtsever, Türk şair, yazar ve Türkolog (d. 1934)
2017 - İgor Volk, Sovyet-Rus kozmonot ve test pilotu (d. 1937)
2017 - Rodney Bennett, Britanyalı televizyon ve film yönetmeni (d. 1935)
2017 - Shigeru Kōyama, Japon oyuncu (d. 1929)
2018 - Konrad Ragossnig, Avusturyalı klasik gitarist, eğitimci ve lavtacı (d. 1932)
2018 - Medeniyet Şahberdiyeva, Türkmenistanlı opera şarkıcısı (d. 1930)
2018 - Serafino Sprovieri, İtalyan Katolik piskoposu (d. 1930)
2019 - Sylvia Chase, Amerikalı araştırmacı gazeteci ve televizyoncu (d. 1938)
2019 - Sayed Ashraful İslam, Bangladeşli siyasetçidir (d. 1952)
2019 - Herb Kelleher, Amerikalı girişimci, iş insanı ve yönetici (d. 1931)
2019 - Anne-Marie Minvielle, Fransız gazeteci (d. 1943)
2019 - Steve Ripley, Amerikalı blues müzisyenidir (d. 1950)
2019 - Christine de Rivoyre, Fransız gazeteci, romancı ve yazar (d. 1921)
2019 - José Vida Soria, İspanyol hukukçu ve siyasetçi (d. 1937)
2019 - Michael Yeung, Çinli Roma Katolik piskopos (d. 1945)
2020 - Derek Acorah, İngiliz medyum, yazar, eski futbolcu ve televizyon sunucusu (d. 1950)
2020 - Andonis Balomenakis, Yunan siyasetçi ve hukukçudur (d. 1954)
2020 - Christopher Beeny, İngiliz aktör ve dansçı (d. 1941)
2020 - Robert Blanche, Amerikalı sinema ve televizyon oyuncusudur (d. 1962)
2020 - Pete Brewster, Amerikan futbolu oyuncusu ve antrenör (d. 1930)
2020 - Wolfgang Brezinka, Alman-Avusturyalı eğitimci ve bilim insanı (d. 1928)
2020 - Domenico Corcione, İtalyan asker ve siyasetçi (d. 1929)
2020 - Mónica Echeverría, Şilili gazeteci, yazar, oyuncu ve edebiyat profesörü (d. 1920)
2020 - Ken Fuson, Amerikalı gazeteci (d. 1956)
2020 - Reuben Hersh, Amerikalı matematikçi, yazar ve akademisyen (d. 1927)
2020 - Nathaël Julan, Fransız futbolcu (d. 1996)
2020 - Stella Maris Leverberg, Arjantinli siyasetçi ve sendikacı d. 1962)
2020 - Ebu Mehdi el-Mühendis, Iraklı-İranlı asker (d. 1954)
2020 - Kasım Süleymani, İranlı asker (d. 1957)
2021 - Raúl Baglini, Arjantinli siyasetçi ve hukukçudur (d. 1949)
2021 - Lee Breuer, Amerikalı oyun yazarı, tiyatro yönetmeni, akademisyen, eğitimci, film yapımcısı, şair ve söz yazarıdır (d. 1937)
2021 - Eric Jerome Dickey, Amerikalı yazar (d. 1961)
2021 - Roger Hassenforder, Fransız profesyonel bisiklet sporcusu (d. 1930)
2021 - Naohiro Ikeda, Japon voleybol oyuncusu (d. 1940)
2021 - Renate Lasker-Harpprecht, Alman yazar ve gazeteci (d. 1924)
2021 - Gerry Marsden, İngiliz pop-rock şarkıcısı, söz yazarı, gitarist ve televizyon sunucusu (d. 1942)
2021 - Manola Robles, Şilili gazeteci (d. 1948)
2021 - Elena Santiago, İspanyol yazar (d. 1941)
2021 - Barbara Shelley, İngiliz aktris (d. 1932)
2022 - Oussou Konan, Fildişi Sahilli futbolcudur (d. 1989)
2022 - Gianni Celati, İtalyan yazar, çevirmen ve edebiyat eleştirmenidir (d. 1937)
2022 - Mario Lanfranchi, İtalyan yapımcı, yönetmen, senarist, aktör ve koleksiyoncu (d. 1927)
2022 - Kamel Lemoui, Cezayirli millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1939)
2022 - Beatrice Mintz, Amerikalı embriyolog (d. 1921)
2022 - Viktor Saneyev, Sovyet-Gürcü üç adım atlama sporcusu (d. 1945)
2023 - Walter Cunningham, Amerikalı NASA astronotu (d. 1932)
2023 - Elena Huelva, İspanyol kanserle mücadele aktivisti, sosyal medya fenomeni (d. 2002)
2023 - Ruslan Hasbulatov, Çeçen asıllı Rus ekonomist ve devlet adamı (d. 1942)
2023 - Abdüsselam Mecali, Ürdünlü siyasetçi ve fizikçi (d. 1925)
2023 - Giorgio Tombesi, İtalyan siyasetçi (d. 1926)
2023 - Norbert Werbs, Alman Roma Katolik başpiskopos ve ilahiyatçı (d. 1940)
2025 - Howard Buten, Amerikalı-Fransız yazar ve palyaço (d. 1950)
2025 - Zlatko Dupovac, Yugoslav-Bosnalı futbolcu (d. 1952)
2025 - Niko Lekişvili, Gürcü siyasetçi (d. 1947)
2025 - Mustafa Malay, Türk bürokrat (d. 1948)
2025 - Choi Sang yeop, Güney Koreli avukat ve siyasetçi (d. 1937)
2025 - La Chunga, İspanyol flamenko dansçısı ve naif sanat ressamı (d. 1938)
2025 - Jeff Baena, Amerikalı film yönetmeni ve senarist (intihar) (d. 1977)
2025 - Brenton Wood, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1941)
2026 - Mesut İktu, Türk operacı (d. 1947)
2026 - Durul Ören, Türk akademisyen ve fizik profesörü (d. 1945)

Özel günler 3

Mersin'in Fransız işgalinden kurtuluşu (1922)
Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu gün (Günberi)
Verem Savaş Eğitimi Haftası (3-9 Ocak)