Tez Önerisi Nasıl Hazırlanır?
Tez önerisi, araştırma tamamlandıktan sonra yazılan tezin kısa özeti değildir. Henüz toplanmamış veriye, planlanan yönteme ve çalışmanın neden yapılmaya değer olduğuna ilişkin denetlenebilir bir çalışma planıdır. Yüksek lisans ve doktora programlarında biçim, değerlendirme kurulu ve savunma aşaması farklı olabilir. Gazi Üniversitesi'nin öneri şablonu ile İstanbul Ticaret Üniversitesi'nin rehberi, kurum kılavuzunu esas almanın önemini gösterir. Aşağıdaki adımlar, konu seçimini gerekçeye, soruya, uygulanabilir yönteme ve takvime dönüştürmek için kullanılır.
Konu, literatür ve araştırma sorusu
1. Kılavuzla başlayın. Önce bağlı olduğunuz enstitünün yürürlükteki tez önerisi şablonunu, yazım kılavuzunu ve başvuru takvimini indirin. Başlıklar, sayfa sınırı, danışman onayı ve teslim kanalı enstitüler arasında değişir. Doktora önerisi savunması ile tezli yüksek lisans öneri kaydı aynı aşama olmayabilir. Forma hangi kurulun karar verdiğini ve düzeltme olanağını öğrenin. Eski bir arkadaşın dosyasını biçim örneği sayıp güncel formu atlamak, doğru araştırma fikrinin usulden geri dönmesine yol açabilir. 2. Sorunu sınırlandırın. Geniş alanı bir cümlelik araştırma problemine indirin: hangi olgu, hangi topluluk veya belge, hangi yer ve zaman aralığı incelenecek? Konunun toplumsal önemini söylemek yetmez; önceki çalışmaların neyi açıkladığını, nerede farklı sonuç verdiğini ve önerinizin hangi boşluğu sınayacağını yazın. Kaynak taramasını yalnız alıntı listesi olarak kurmayın. Birbirine rakip açıklamaları ve yöntem sınırlılıklarını karşılaştırın. Böylece çalışma, zaten bilinen bir cevabı tekrar eden anket taslağına dönüşmez. 3. Soruyu yönteme bağlayın. Ana araştırma sorusu ölçülebilir veya yorumlanabilir bir sonuca açılmalı; alt sorular bu ana soruya hizmet etmelidir. Nicel çalışmada değişken, örneklem, ölçme aracı ve analiz planını; nitel çalışmada katılımcı seçimi, görüşme veya doküman yöntemi ve çözümleme yaklaşımını açıklayın. Karma tasarım seçiliyorsa iki veri türünün nasıl birleştirileceğini belirtin. Hipotez her disiplin için zorunlu değildir. Yöntemin soruyu gerçekten yanıtlayıp yanıtlamadığını danışmanınızla somut bir örnek veri veya örnek belge üzerinden test edin.
Etik, takvim ve savunma hazırlığı
4. Yapılabilirliği hesaplayın. Katılımcılara, arşive, laboratuvara veya ücretli veri tabanına erişim için gereken izinleri yazın. Beklenen veri miktarını, seçme ölçütlerini, araçların dilini, pilot uygulama gerekip gerekmediğini ve başarısız erişim halinde alternatif yolu planlayın. İnsan katılımcı veya hassas veri içeren araştırmada uygun etik kurulun kararını veri toplamadan önce araştırın; etik onay ile kurumdan saha izni farklı belgeler olabilir. Öneride etik boyutu geçiştirmek, sonraki aşamada verinin kullanılamamasına yol açabilir. 5. İşi takvime bölün. Literatür taraması, araç hazırlığı, izinler, pilot çalışma, veri toplama, analiz ve yazım için gerçekçi dönemler verin. Bir aşamayı yalnız 'üç ay' diye etiketlemek yerine teslim edilebilir çıktısını gösterin: kodlama şeması, temiz veri dosyası veya bölüm taslağı gibi. Riskli izinleri son haftaya bırakmayın. İhtiyaç duyulan yazılım, laboratuvar zamanı, seyahat veya çeviri giderlerini varsa bütçede açıklayın. Zaman çizelgesi jüriye söz vermek için değil, planın tutarlılığını sınamak için vardır. 6. Son okumayı savunma sorularıyla yapın. Bir sayfada problem, özgün katkı, soru, veri ve yöntemin uyumunu özetleyin. Kaynakçayı enstitünün istediği biçimde düzenleyin; erişemediğiniz kaynakları görmüş gibi göstermeyin. Danışmandan yalnız imla değil kapsam ve yapılabilirlik geribildirimi isteyin. Savunmada neden bu örneklem, neden bu yöntem ve olumsuz sonuç çıkarsa ne öğrenileceği sorularına hazır olun. Kabul, düzeltme ve yeniden sunma sürecinin koşulları kurumun güncel düzenlemesine bağlıdır; form teslimi tek başına önerinin kabulü anlamına gelmez.