Tam yargı davası hangi durumlarda açılır?
Tam yargı davası, idari işlem veya eylem nedeniyle ihlal edildiği ileri sürülen kişisel hakkın giderilmesini amaçlar.
Hukuki çerçeve ve temel koşullar
Talep maddi zarar, manevi zarar veya başka bir giderim biçimiyle ilgili olabilir. İdari işlemden doğan zarar ile idari eylemden doğan zarar için başvuru sırası ve süre başlangıcı farklılaşabilir. Hukuka aykırılık, gerçek zarar ve idari faaliyetle zarar arasındaki uygun nedensellik bağı temel inceleme başlıklarıdır. Kamu hukukunda yetki, şekil, sebep, konu ve amaç gibi unsurlar birlikte ele alınır; yalnızca işlemin adına bakılarak sonuç çıkarılmaz. Anayasal ilkeler, özel kanun ve varsa ikincil düzenlemeler aynı dosya içinde karşılaştırılır. Kuralın yürürlük tarihi, geçiş hükmü ve işlem tarihinde geçerli olan metin özellikle önemlidir. Bu nedenle güncel konsolide metin ile ilk yayımlanan metin birbirinden ayrılmalı, resmî kayıt üzerinden doğrulama yapılmalıdır.
Başvuru yolu, inceleme ve sonuç
Hizmet kusuru, kusursuz sorumluluk veya sosyal risk gibi dayanakların uygulanması olayın niteliğine bağlıdır. Zarar kalemleri belge, uzman hesabı ve olay kayıtlarıyla somutlaştırılır; varsayımsal kayıp yeterli olmayabilir. İptal ve tam yargı taleplerinin birlikte mi yoksa sıralı mı ileri sürüleceği, işlem ve süreler gözetilerek belirlenir. Başvuru yapılmadan önce görevli merci, süre, zorunlu ön başvuru ve istenen sonucun açıkça belirlenmesi gerekir. Dilekçe, tebliğ belgesi, işlem dosyası ve iddiayı destekleyen kayıtlar kronolojik biçimde saklanır. Bir düzenlemenin genel açıklaması, somut olayda kesin sonuç veya kişisel hukuki görüş yerine geçmez; olayın tarihi ve tarafların statüsü sonucu değiştirebilir. Hak kaybı riski varsa güncel mevzuat ve resmî başvuru kılavuzu incelenerek uzman desteği alınmalıdır.