Kabızlık nedir?
Kabızlık, dışkılamanın zorlaşması, dışkının sertleşmesi veya kişinin alışılmış düzenine göre seyrekleşmesiyle görülebilir. Tam boşalamama hissi ve ıkınma da eşlik edebilir. Herkesin bağırsak düzeni aynı değildir; yalnızca her gün dışkılamamak hastalık anlamına gelmez. Yeni başlayan veya süren değişiklikler nedenleriyle değerlendirilmelidir.
Nedenler ve değerlendirme
1. Alışkanlıklar ve koşullar Liften yetersiz beslenme, sıvı eksikliği, hareketsizlik veya tuvalet gereksinimini ertelemek katkıda bulunabilir. Seyahat ve günlük düzen değişimleri de etkileyebilir. Ancak kabızlık her zaman yalnızca yaşam alışkanlıklarıyla açıklanmaz. 2. İlaçlar ve hastalıklar Bazı ilaçlar, hormonal sorunlar ve bağırsak ya da pelvik tabanla ilişkili durumlar rol oynayabilir. Reçeteli ilacı kendi kendine kesmek yerine sağlık uzmanıyla konuşulmalıdır. Çocuklarda ve ileri yaşta değerlendirme farklılaşabilir. 3. Öykünün önemi Sürenin, dışkı yapısının, ağrının ve kullanılan ürünlerin bilinmesi tanıya yardım eder. Hekim gerektiğinde muayene ve test ister. Her kabızlıkta aynı görüntüleme veya kapsamlı tarama gerekmez.
Güvenli destek ve uyarılar
4. Günlük destek Uygun kişilerde lifli besinleri kademeli artırmak, yeterli sıvı almak ve hareket etmek yardımcı olabilir. Ani aşırı lif artışı şişkinliği artırabilir. Sıvı kısıtlaması olanlar kendi planlarına uymalıdır. Düzenli ve acele edilmeyen tuvalet zamanı yararlı olabilir. 5. İlaç ve ürünler Laksatif seçimi yaşa, hastalıklara ve süreye göre yapılır. Özellikle çocuklarda rastgele ürün kullanılmamalıdır. Bitkisel bağırsak temizliği veya sürekli lavman çözüm değildir; altta yatan sorunu gizleyebilir. Uzayan yakınmalar için değerlendirme alınmalıdır. 6. Alarm bulguları Şiddetli karın ağrısı, kusma, belirgin şişlik ve gaz çıkaramama acil değerlendirme gerektirebilir. Dışkıda kan, açıklanamayan kilo kaybı veya yeni ve kalıcı bağırsak alışkanlığı değişikliği de geciktirilmemelidir. Bu belirtiler varken yalnızca daha fazla lif tüketerek beklemek uygun değildir.