Fiziksel aktivite nedir?
Fiziksel aktivite, iskelet kaslarıyla yapılan ve enerji harcamasını artıran hareketlerin bütünüdür. Yürüyüş, ev işi, bisiklet ve oyun buna dahildir. Egzersiz ise genellikle belirli bir amacı olan planlı alt gruptur. Hareket yalnızca kilo değişimi için değil, kalp, kas, kemik ve ruhsal iyilik hali için de önemlidir.
Hareketin türleri ve miktarı
1. Aerobik ve kuvvet Aerobik hareketler kalp ve solunum sistemini çalıştırır. Kuvvet çalışmaları kasların direnç karşısında görev yapmasını sağlar. Denge ve hareketlilik de özellikle günlük işlev için önemlidir. Tek bir etkinlik bütün fiziksel gereksinimleri aynı ölçüde karşılamayabilir. 2. Genel yetişkin hedefi WHO, yetişkinler için haftada 150–300 dakika orta şiddette veya 75–150 dakika yüksek şiddette aerobik hareketi ya da eşdeğer birleşimini önerir. Kas güçlendirme haftada en az iki gün yer alır. Bunlar genel hedeflerdir; çocuk, gebelik ve hastalık durumları ayrıca değerlendirilir. 3. Küçük başlangıçlar Bir miktar hareket hiç yapmamaktan iyidir. Kısa yürüyüşler ve oturma araları birikerek katkı sağlar. Uzun süre hareketsiz kalan kişinin birden yoğun programa başlaması gerekmez; ilerleme kademeli olabilir.
Güvenli ve sürdürülebilir alışkanlık
4. Kişiselleştirme İlgi, zaman, erişim ve sağlık durumu plana katılır. Engellilik veya kronik hastalık hareketin mutlaka yasak olduğu anlamına gelmez; uygun uyarlamalar gerekebilir. Yeni veya dengesiz hastalık belirtilerinde yoğunluğu artırmadan değerlendirme alınır. 5. Günlük devamlılık Gerçekçi hedefler, uygun ayakkabı ve dinlenme düzeni yardımcıdır. Ağrıya rağmen zorlamak her zaman gelişim değildir. Tartı tek başarı ölçütü olmamalıdır; güç, dayanıklılık ve günlük işlev de izlenebilir. 6. Ne zaman durmalı? Göğüs baskısı, bayılma, olağandışı şiddetli nefes darlığı veya ani nörolojik belirti gelişirse etkinliği bırakıp acil yardım alın. Kalıcı eklem ağrısı ve sakatlanma belirtileri için de değerlendirme gerekir. Herkese aynı nabız hedefi uygun değildir.