Eşyükselti eğrileri arazi modelinden nasıl üretilir?
Eşyükselti eğrisi, aynı yükseklik değerindeki noktaları birleştiren çizgidir. Sayısal yükseklik modelindeki komşu hücrelerin değerleri arasında seçilen seviyenin nereden geçtiği hesaplanır ve çizgiye dönüştürülür. Kontur aralığı küçük seçilince harita ayrıntılı görünür; kaynak modelin ölçmediği hassasiyet kendiliğinden oluşmaz.
Izgaradan yükseklik çizgisine
1. Başlangıç verisi ne olmalı? DEM hücreleri yükselti değerleri taşır. Önce modelin çıplak yer mi, ağaç ve bina içeren yüzey mi olduğunu belirleyin. Bir yüzey modelinden üretilen eğriler çatıları ve ağaç tepelerini arazinin parçası gibi gösterebilir. Yatay koordinat sistemi, düşey datum, metre veya fit birimi ve veri boşlukları kontrol edilir. USGS 3DEP yükselti modellerinden kontur üretir ve ürünün kaynağı ile çözünürlüğünün sınırları olduğunu belirtir. Rasterı açmadan yalnız renkli görüntüsünden kontur çizmek ölçülen yükseklik bilgisini kaybettirebilir. 2. Kontur aralığı nasıl seçilir? Aralık ardışık çizgiler arasındaki düşey yükseklik farkıdır; örneğin on metre aralıkta on, yirmi, otuz metre seviyeleri çizilir. QGIS/GDAL kontur aracında aralık yükselti rasterının kendi biriminde girilir. Metrelik DEM'e on yazıp fit sandığınızda sonuç beklenenden farklı olur. Çok sık çizgiler dik yamaçta birleşip okunamaz, çok seyrek çizgiler alçak tepeyi gizleyebilir. Haritanın ölçeği, hedef kullanıcı ve DEM'in düşey doğruluğu birlikte aralık seçimini yönlendirmelidir; yalnız estetik ölçüt yetmez. 3. Hücreler arasında çizgi nereden geçer? Seçilen yükseklik komşu ızgara değerlerinin arasındaysa yazılım geçişin yerini enterpolasyonla kestirir. Bu konum doğrudan ölçülmüş bir nokta değildir. Dört hücre köşesinin karmaşık düzeni veya düz platodaki eşit değerler farklı algoritmaların küçük farklı çizgiler üretmesine yol açabilir. Rasterın kare pikselleri, ince sırt ve dar dereyi temsil edemeyebilir. Dolayısıyla keskin dönüş veya minik kapalı eğriyi önce kaynak model ve saha topografyasında kontrol edin.
Düzeltme, okuma ve kullanma
4. Çizgiler neden tırtıklı olur? DEM'deki gürültü, düşük çözünürlük ve enterpolasyon komşu hücrelerde küçük zikzaklar yaratabilir. Hafif yumuşatma çizimi okunur kılar; aşırı yumuşatma gerçek dar vadi ve küçük setleri silebilir. İşlem sonrası çizginin kendi üzerinde kesişip kesişmediği, veri boşluklarında kopup kopmadığı ve kapalı çukurların anlamı incelenir. Çizgi düzeltme yöntemi ve toleransı raporlanır. Güzel görünen yumuşak çizgi modelin ilk doğruluğunu artırmaz; yalnız gösterim ve geometri değişir. 5. Kontur haritası nasıl okunur? Yakın çizgiler çoğu zaman daha dik eğime, seyrek çizgiler daha yatık yüzeye işaret eder; fakat çizim aralığı ve ölçek bilinmeden karşılaştırma yapılmaz. V biçimli çizgiler dere vadisine işaret edebilir, ama V'nin yönü arazi bağlamıyla denetlenmelidir. Her beşinci çizginin kalınlaştırılması ve yükseklik etiketleri okunurluğu artırabilir. Kapalı çizgi tepe veya çukur olabilir; içteki değerlerin artıp azaldığına bakın. Farklı düşey datumdaki haritaların aynı etiketli çizgileri doğrudan üst üste gelmeyebilir. 6. Doğruluk sınırı nedir? DEM kaynak ölçüm hatası, nokta yoğunluğu ve yeniden örnekleme sonucundaki belirsizlik konturlara geçer. On metrelik hücrelerden bir metrelik kontur aralığı seçilmesi bir metrelik yatay ya da düşey doğruluk garantisi değildir. USGS konturların farklı çözünürlükte yükselti ürünlerinden türetilebildiğini açıklar; haritadaki ince çizgi kaynağından daha güvenilir olamaz. Kaynağı, tarihini, yatay ve düşey referansı, piksel boyutunu, kontur aralığını ve yumuşatma ayarını verin. İnşaat, sınır ve taşkın güvenliği için yetkili saha ölçümü gerekir.