Bilimsel yöntem nedir?

Bilimsel yöntem, doğayla ilgili soruları gözlem, ölçüm, sınanabilir açıklamalar ve eleştirel değerlendirme yoluyla araştırma yaklaşımıdır. Tek bir değişmez işlem sırası değildir: laboratuvar deneyi, arazi gözlemi, tarihsel kayıt ve bilgisayar modeli farklı sorulara uygun araçlar olabilir. Ortak amaç, iddiaları kişisel kanaatten bağımsız biçimde değerlendirilebilen kanıtlarla karşılaştırmaktır.

Sorudan güvenilir araştırmaya nasıl geçilir?

1. Soru ve hipotez Araştırma sorusu açık ve incelenebilir olmalıdır. Hipotez, belirli koşullarda ne beklendiğini açıklayan sınanabilir bir öneridir. Örneğin bir bitkinin büyümesini ışığın etkilediği düşünülüyorsa ışık süresi değiştirilirken su, toprak ve sıcaklık mümkün olduğunca benzer tutulur. Sonuç önceden doğru kabul edilmez. 2. Değişkenler ve karşılaştırma Araştırmacı bağımsız değişkeni değiştirir, bağımlı değişkeni ölçer. Kontrol grubu karşılaştırma sağlar. Rastgele atama, yeterli örneklem ve uygun olduğunda körleme, yanlılığı azaltabilir. Gözlemsel araştırmada değişkenler atanmadığından alternatif açıklamaları değerlendirmek özellikle önemlidir. 3. Ölçüm ve belirsizlik Ölçüm cihazının hassasiyeti, örnek seçimi ve doğal değişkenlik sonuçları etkiler. Aynı koşullarda tekrar ölçüm yapmak rastlantısal dalgalanmayı gösterir; yanlış ayarlanmış bir cihaz ise bütün ölçümleri aynı yönde saptırabilir. Bu nedenle yalnızca ortalama değil, belirsizlik ve yöntem de bildirilir.

Sonuçlar nasıl yorumlanır ve paylaşılır?

4. İlişki ile neden farklıdır İki olayın birlikte değişmesi, birinin diğerini oluşturduğunu tek başına kanıtlamaz. Üçüncü bir etken ikisini de etkileyebilir. Analiz, etki büyüklüğünü ve olası açıklamaları ele almalı; yalnızca beklenen sonucu destekleyen veriler seçilmemelidir. 5. Tekrarlanabilirlik ve hakemlik Yöntemin ve uygun verilerin paylaşılması başka araştırmacıların değerlendirme yapmasını sağlar. Bağımsız çalışmalar bulguyu güçlendirebilir veya sınırlarını gösterebilir. Hakem değerlendirmesi önemli bir kontroldür; hatasızlık garantisi değildir. 6. Teori ve bilimsel değişim Bilimsel teori, gündelik dildeki tahminden farklı olarak geniş kanıtları birleştiren açıklama çerçevesidir. Yeni veriler ayrıntıları değiştirebilir. Bir çalışmanın sonucu; tasarımı, örneklemi, önceki araştırmalarla uyumu ve belirsizliği birlikte incelenerek değerlendirilir.